นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์ข้อความผ่านเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด เตือนประชาชนที่มีอาการตื่นขึ้นมาปัสสาวะบ่อยในช่วงกลางคืน พร้อมเผย 5 สาเหตุที่หลายคนชะล่าใจ

โดยระบุว่า ตื่นมาปัสสาวะกลางคืนครั้งเดียวเป็นบางวันอาจเกิดจากดื่มน้ำเยอะก่อนนอนครับ แต่ถ้าต้องลุกคืนละหลายรอบจนหลับไม่เต็มที่ อย่าคิดว่าเป็นเพราะอายุมากอย่างเดียว เพราะอาจเกี่ยวกับน้ำตาลในเลือด กระเพาะปัสสาวะ ต่อมลูกหมาก หัวใจ ไต หรือแม้แต่ภาวะหยุดหายใจขณะหลับได้ ผมอยากให้ดูทั้ง “จำนวนครั้ง” และ “ปริมาณปัสสาวะ” เพราะสองอย่างนี้ช่วยบอกสาเหตุได้ต่างกันครับ

1. ดื่มน้ำ กาแฟ หรือแอลกอฮอล์ช่วงเย็นมากเกินไป
ถ้าดื่มน้ำมากใกล้เวลานอน ไตก็ต้องขับน้ำส่วนเกินออกตามปกติ ส่วนกาแฟ ชา และแอลกอฮอล์อาจเพิ่มการสร้างปัสสาวะหรือกระตุ้นกระเพาะปัสสาวะ ทำให้รู้สึกปวดบ่อยขึ้น ยาบางชนิด โดยเฉพาะยาขับปัสสาวะ ก็ทำให้ต้องลุกเข้าห้องน้ำกลางคืนได้เช่นกันครับ

2. น้ำตาลในเลือดสูงหรือเบาหวานยังคุมไม่ดี
เมื่อน้ำตาลในเลือดสูงเกินกว่าที่ไตจะดูดกลับได้ น้ำตาลจะหลุดออกมากับปัสสาวะและดึงน้ำตามออกมาด้วย จึงปัสสาวะมาก กระหายน้ำ และอาจต้องตื่นหลายรอบทั้งกลางวันและกลางคืน ถ้ามีหิวน้ำผิดปกติ น้ำหนักลด เหนื่อยง่าย หรือปัสสาวะปริมาณมากร่วมด้วย ผมไม่อยากให้รอดูอาการเอง ควรตรวจน้ำตาลครับ

3. กระเพาะปัสสาวะไว ติดเชื้อ หรือระคายเคือง
กระเพาะปัสสาวะไวเกินไปทำให้กล้ามเนื้อบีบตัวทั้งที่ปัสสาวะยังมีไม่มาก จึงรู้สึกปวดฉี่ทันทีและบ่อย ส่วนการติดเชื้อ นิ่ว หรือกระเพาะปัสสาวะอักเสบก็ทำให้ผนังกระเพาะปัสสาวะระคายเคืองได้ ถ้ามีแสบขัด ปัสสาวะขุ่น มีกลิ่นแรง ปวดท้องน้อย หรือมีไข้ร่วมด้วย ต้องหาสาเหตุ ไม่ใช่แค่ลดน้ำก่อนนอนครับ

4. ต่อมลูกหมากโตหรือปัสสาวะออกไม่หมด
ในผู้ชาย ต่อมลูกหมากที่โตขึ้นอาจกดท่อปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะไหลอ่อน สะดุด ต้องเบ่ง หรือรู้สึกถ่ายไม่สุด เมื่อมีปัสสาวะค้างอยู่ในกระเพาะปัสสาวะ พอเติมมาอีกนิดก็ปวดใหม่ จึงต้องลุกกลางคืนบ่อย ข้อนี้พบมากขึ้นตามอายุ แต่ไม่ควรเหมารวมว่าเป็นเรื่องธรรมดาจนไม่ตรวจครับ

5. มีน้ำคั่ง ขาบวม หรือหยุดหายใจขณะหลับ
คนที่ขาบวมจากปัญหาหัวใจ ไต หรือการไหลเวียนเลือด พอนอนราบ น้ำที่ค้างอยู่บริเวณขาจะไหลกลับเข้าสู่กระแสเลือดมากขึ้น ไตจึงสร้างปัสสาวะตอนกลางคืนเพิ่ม ส่วนคนที่กรนดังและหยุดหายใจขณะหลับ ร่างกายจะมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนที่กระตุ้นให้ขับปัสสาวะมากขึ้นด้วย ถ้ากลางวันง่วงมาก กรนแรง สะดุ้งหายใจ หรือมีขาบวม อย่ามองแค่เรื่องกระเพาะปัสสาวะครับ

ลองดูแลตัวเองเบื้องต้นแบบนี้ครับ
• ลดน้ำช่วง 2–3 ชั่วโมงก่อนนอน แต่ไม่ควรงดน้ำทั้งวัน
• เลี่ยงกาแฟ ชา แอลกอฮอล์ และน้ำหวานช่วงเย็น
• ปัสสาวะให้สุดก่อนเข้านอน
• ถ้ามีขาบวม ลองยกขาหรือขยับเดินช่วงเย็น และควรหาสาเหตุของอาการบวม
• จดบันทึก 3 วันว่า ดื่มอะไร เวลาไหน ปัสสาวะกี่ครั้ง และแต่ละครั้งมากหรือน้อย
• อย่าปรับเวลายาขับปัสสาวะเอง ควรคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนครับ

       ถ้าตื่นปัสสาวะคืนละหลายครั้งต่อเนื่อง มีเลือดปน ปัสสาวะแสบขัด ไข้ ปวดเอว ปัสสาวะไม่ออก ขาบวม เหนื่อยหอบ หรือกระหายน้ำมากผิดปกติ ควรไปตรวจครับ เพราะปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่กระเพาะปัสสาวะอย่างเดียว การลุกฉี่กลางคืนบ่อยไม่ควรถูกปล่อยจนชิน เพราะทั้งรบกวนการนอนและอาจเป็นสัญญาณของโรคที่ต้องรักษา ใครมีคำถาม หรืออยากให้ผมเขียนความรู้เรื่องอะไรคอมเมนต์กันมาได้เลยนะครับ