คำถาม ผมมักจะพบปัญหาโรคที่เกิดกับต้นกล้าผักอยู่บ่อยมาก ไม่ทราบเป็นโรคอะไรครับ ผมขอทราบสาเหตุ และวิธีแก้ปัญหาด้วยครับ

เมธี สรวิจิตร

อ.เมือง จ.ฉะเชิงเทรา

คำตอบ

ปัญหาโรคเน่าคอดิน เป็นปัญหาหนักของต้นกล้าผัก ปัญหานี้ สร้างความเสียหายอย่างมากแก่ผลผลิตของเกษตรกร โรคนี้ เกิดได้หลายสาเหตุ แต่สาเหตุหลักเกิดเนื่องมาจากความชื้นสูง

โรคเน่าคอดิน หรือเรียกว่า โรคกล้าไหม้แห้ง โรคนี้ เป็นโรคที่เกิดในพืชระยะต้นกล้าของพืชผักต่างๆ ทุกชนิด รวมทั้งพืชไร่ด้วย ลักษณะอาการมี 2 ระยะ คือ

1.ระยะที่ 1 เชื้อโรคเข้าทำลายเมล็ดพืชตั้งแต่ก่อนงอก ทำให้เมล็ดเน่า หรือทำลายหลังจากที่เมล็ดงอกแล้ว แต่ยังไม่ทันโผล่พ้นดินขึ้นมา ลักษณะที่พบก็คือ หลังจากที่หว่านเมล็ดพืชลงไป มีต้นกล้างอกขึ้นมาไม่สม่ำเสมอ และตายไปเป็นหย่อมๆ

2.ระยะที่ 2 เชื้อโรคเข้าทำลายหลังจากที่ต้นกล้างอกโผล่พ้นดินขึ้นมาแล้ว จะเห็นรอยช้ำ ที่บริเวณโคนของต้นกล้า แผ่ขยายออกรอบโคนต้น และกลายเป็นสีน้ำตาล ต้นกล้าหักพับที่ระดับคอดิน
ต้นกล้าจะมีสีเหลืองซีด และตายเป็นหย่อมๆ

สภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการเกิดโรคเน่าคอดิน

1.ความชื้นในแปลงเพาะกล้าสูง เนื่องจากฝนตกชุก รดน้ำมากเกินไป และดินระบายน้ำไม่ดีพอ หรือเพาะกล้าแน่นเกินไป ทำให้ความชื้นระหว่างต้นสูง จึงเป็นสภาพเหมาะต่อการงอก และเข้าทำลายพืชของสปอร์เชื้อราสาเหตุโรค

2.การใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมากไป ปุ๋ยไนโตรเจนจะไปเร่งการเจริญเติบโตของต้นกล้า การที่กล้าโตเร็วมากเกินไป ทำให้เซลล์อวบอ่อนเปราะบาง ง่ายต่อการเข้าทำลายของเชื้อราสาเหตุโรค

วิธีแก้ปัญหา โดยการการควบคุมโรค มีวิธีดังนี้

1.อบฆ่าเชื้อราในดินแปลงเพาะกล้า โดยอบด้วยไอน้ำร้อน หรือสารเคมีชนิดอบดิน ในกรณีที่ไม่ต้องการใช้สารเคมี อาจลดปริมาณเชื้อโรคในดิน โดยการหว่านผงเชื้อแห้งไตรโคเดอร์มา อัตรา 25-50 กรัมต่อตารางเมตร คลุกเคล้ากับดินในระดับลึก 5-10 ซม. ก่อนหว่านเมล็ด คลุมหน้าดินด้วยฟาง และรดน้ำพอควร ไม่มากเกินไป

2.ทำระบบระบายน้ำ จัดการระบายน้ำในแปลงให้ดี อย่าให้มีน้ำขัง และแฉะเกินไป

3.คลุกเมล็ดพืชก่อนปลูกด้วยสารเคมีควบคุม เพื่อป้องกันการเข้าทำลายของเชื้อราที่อาจติดมากับเมล็ดพันธุ์ ควรคลุกเมล็ดด้วยสารเคมีควบคุมเชื้อรา
ชนิดคลุกเมล็ด หรืออาจคลุกเมล็ดด้วยไตรโคเดอร์มา อัตรา 10-20 กรัม ต่อเมล็ด 1 กิโลกรัม โดยผสมสารจับใบด้วยเล็กน้อย

4.ควบคุมการให้น้ำ ให้รดน้ำแต่พอสมควร ไม่น้อยหรือมากเกินไป และให้น้ำเป็นครั้งคราว ควรให้น้ำในตอนเช้า หลีกเลี่ยงการให้น้ำแก่พืชในเวลาเย็น หรือใกล้ค่ำ

5.ไม่ควรใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป ในระยะกล้าไม่ควรใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป จะทำให้เกิดเชื้อราสาเหตุโรค ซึ่งในระยะเพาะนั้น ต้นกล้ายังไม่ได้ต้องการปุ๋ยมากนัก

6.ไม่ควรเพาะกล้าแน่นเกินไป เพราะจะทำให้ความชื้นระหว่างต้นสูง เกิดสภาพเหมาะต่อการเข้าทำลายของเชื้อราสาเหตุโรค ควรแบ่งแปลงเพาะกล้าออกเป็นแปลงย่อยๆ จะช่วยให้ถ่ายเทอากาศได้ดี และง่ายต่อการดูแลรักษา

เมื่อพบโรค ควรเผาทำลาย ให้ขุดต้นกล้าที่เป็นโรคและต้นรอบๆ นำออกไปเผาทิ้งนอกแปลง คลุกหรือราดดินบริเวณนั้น ด้วยไตรโคเดอร์มา เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของโรค

นาย รัตวิ