เวลาที่ผมไปเข้าร่วมประชุมเพื่อชี้แจงการดำเนินงานของแอปเตอร์ การเข้าพักโรงแรม จะดีหรือไม่ดี ก็แล้วแต่สถานที่จัดประชุมครับ ถ้าเป็นประเทศที่เจริญแล้ว อย่างเช่น สิงคโปร์ ราคาโรงแรมก็จะค่อนข้างแพง แต่ถ้าเป็นประเทศไม่ค่อยเจริญราคาก็จะย่อมเยาว์ลงมา อาหารเช้าที่โรงแรมกรณีพักหรู ก็จะมีอาหารเช้าแบบบุฟเฟต์จัดเต็ม กินกันจนคอเลสเตอรอลขึ้นสูงปรี๊ดเลย ถ้าเป็นเมืองเล็กๆ อาหารเช้าบางทีก็มี บางทีก็ไม่มี ที่มีก็จะมีแบบพอกินอิ่ม หารสชาติพิเศษคงยาก แต่กระนั้นก็ตาม บางครั้งถ้าสะดวก และเพื่อเป็นการประหยัดงบประมาณของแอปเตอร์กรณีไปประชุมในเมืองใหญ่สถานจัดประชุมเป็นโรงแรมหรู ราคาแพง ผมและทีมงานก็จะเลือกไปพักโรงแรมอื่นที่อยู่ไม่ไกลและราคาย่อมเยากว่า ตอนที่ไปประชุมที่เกาะปาลาวันครั้งนี้ ผมก็เลือกจองเป็นโรงแรมเล็กๆพออยู่อาศัยได้ มีอาหารเช้าแบบง่ายๆ พอกินอิ่มและก็เป็นคนละที่กับโรงแรมที่จัดประชุม ทางเจ้าภาพฟิลิปปินส์จะมีรถบริการรับส่งเช้าเย็น นั่งคันไหนต้องคันนั้นตลอด ต้องจำไว้ให้ดีครับ

เคยเล่าบรรยากาศในที่ประชุมไปแล้วบ้างว่า โดยส่วนใหญ่จะถ้อยทีถ้อยอาศัยให้เกียรติซึ่งกันและกัน แต่ตอนนี้จะขอเล่าถึงคนๆหนึ่งที่มีความพิเศษที่ควรเล่า แต่คงไม่ได้หมายความว่าไปนินทาแกนะครับ เป็นการเล่าสนุกๆ เท่านั้น แกคนนี้เป็นตัวแทนจากประเทศหนึ่ง ซึ่งเป็นที่รู้จักกล่าวขานกันทุกคนว่า แกค่อนข้างโหดและเรื่องมาก เอ่ยชื่อแก เป็นที่รู้จักหมด ตั้งแต่สมัยเป็นสิบปีมาแล้ว และอยู่จนกระทั่งทุกวันนี้ ทั้งนี้ เพราะแกคือคนเดียวที่อยู่ยงคงกระพัน ยืนหยัดเข้าประชุมในระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสของอาเซียน

ขนาดไม่รวมอดีตที่ผมยังไม่มาอยู่ในแวดวงนี้ เอาแค่ช่วง 3 ปีที่ผมเข้ามาทำงานกับแอปเตอร์ ผมเจอคุณคนนี้ตลอดทุกครั้งในการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียน หรืออาเซียนบวกสาม ไม่มีครั้งใดที่ผมไม่เคยเจอ อันนี้ต่างจากผู้แทนประเทศอื่นๆ ที่มักจะสับเปลี่ยนเวียนหน้าใหม่ๆ มาเสมอๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้แทนของประเทศไทยเราเอง การที่ส่งเขามาประชุมคนเดียวอย่างต่อเนื่องนี้ ถือเป็นเรื่องที่ดีมากและน่าชื่นชมเอาเป็นแบบอย่าง เพราะเกิดผลดี ทำให้ทราบสถานการณ์ความเป็นไปทุกอย่างทั้งเรื่องเดิม เรื่องปัจจุบัน และเรื่องที่จะต้องตัดสินใจต่อไปในอนาคต ลักษณะเช่นนี้เป็นเงื่อนไขที่สำคัญและควรส่งเสริมให้เกิดขึ้น แต่ทั้งๆ ที่ทราบ ในทางเป็นจริงกลับทำกันไม่ค่อยจะได้ ผมจำได้ว่าสมัยเคยเป็นคณะกรรมการด้านข้าว มีการประชุมที่กระทรวงพาณิชย์เกือบทุกสัปดาห์ มีท่านผู้แทนจากกระทรวงมหาดไทยก็ปฏิบัติเช่นนี้เหมือนกัน เป็นท่านเดียวตลอดที่มาเข้าประชุม ผมยังชื่นชมระบบของกระทรวงมหาดไทยในตอนนั้น

คนที่ผมกล่าวถึงนี้เป็นที่รู้จักของทุกคนที่เข้าประชุม เนื่องจากแกรู้เยอะ แน่ละแกจับเรื่องเดียวกันนี้มาเป็นสิบๆ ปี ขณะที่คนอื่นเพิ่งจะมาจับก็มี เลยไม่ค่อยรู้อะไร แกเลยไล่เลียงได้ทุกประเด็น ประเภทที่ว่า แม้แต่ฝ่ายเลขานุการบางครั้งยังรู้และเข้าใจน้อยกว่าแกด้วยซ้ำ และแกก็ไม่เคยปล่อยให้แต่ละหัวข้อหรือประเด็นผ่านไปง่ายๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องโปรโตคอลต่างๆ โถ ก็แกคร่ำหวอดมานานขนาดนั้น ใครก็สู้แกไม่ได้ ชนิดที่ว่าเมื่อใครถึงวาระจะเสนออะไร ทุกคนก็จะต้องหวั่นใจกับแก พูดถึงออกตัวก่อนเสมอว่า อีตา...จะว่ายังไงวะเนี่ย ผมเองก็ทุกครั้งที่นำเสนอ แกต้องมีคำถาม ไม่นิดก็หน่อย มีเรื่องที่ต้องตอบแกไม่ขาด

แต่บางที ความเห็นของแกคนนี้ ก็อาจมีคนไม่เห็นด้วย อาจด้วยความเป็นชาตินิยม หรือด้วยความหมั่นไส้ที่แกพูดเยอะและก็มีความเห็นไปทุกเรื่อง บางทีพอออกมานอกห้องประชุมก็จะมีผู้แทนบางประเทศ เข้ามาแสดงความเห็นใจเราที่ถูกต่อว่า หรือเอาเราเป็นพรรคพวกด้วยการมาพูดตำหนิคืนเขาคนนั้นก็มี หรือมาพูดว่า มันพูดมากเกินไปก็มี กลุ่มคนพวกที่มักวิจารณ์บลัฟกันนี้ก็ไม่ใช่คนอื่นไกล เป็นคนวนเวียนกันใหมู่ประเทศอาเซียนที่อยู่ในแผ่นดินใกล้ๆ กับประเทศไทยเราเองนี่แหละครับ

แต่ในที่ประชุมตรงๆ ก็มีอยู่ครั้งหนึ่งในการประชุมที่สิงคโปร์ ที่มีผู้แทนกระทรวงเกษตรฯของไทยโต้กับแกคนนี้อย่างไม่ไว้หน้า และนี่ก็คือการเมืองระดับระหว่างประเทศครับ โต้กันแรงๆ แต่เอาเข้าจริงก็ไม่มีอะไรกัน ยังวนเวียนเจอะกันในเวทีต่างๆ บางครั้งก็เจอกันระหว่างเดินทางแถวสนามบินก็มี ถือเป็นเรื่องปกติครับ

ชาญพิทยา ฉิมพาลี

chanpithya@apterr.org