คอลัมน์ : Change with คิด&ทำ

• มองตัวเองย้อนอดีต 77 ปี มาถึงวันนี้ได้อย่างไร โดยชัยวัฒน์ สุรวิชัย 6

@ ระฆังที่สองดังขึ้น

1. ได้ทราบจากผู้นำนักศึกษาส่วนหนึ่งที่รักเคารพผม เล่าให้ฟังถึงความขัดแย้งภายใน

1) แนวความคิดต่างกัน ระหว่างกรรรมการศนท. และกลุ่มอิสระบางส่วน

กรรมการศูนย์ฯ ยึดหลักกติกา และเป็นผู้บริหารองค์กรนิสิต นักศึกษาฯ

ผู้นำกลุ่มอิสระบางคน สร้างกำลังของตน โดยอาศัยกลุ่มอาชีวะบางส่วน

2) ปัญหาการสื่อสาร ในสถานการณ์วิกฤต ทำให้กรรมการบางส่วนติดต่อกันไม่ได้

3) มีการปล่อยข่าวลือจากฝ่ายต่างๆ ที่ขัดแย้งกัน

2. ในคืนวันที่ 13 ตุลาคม 2516 ผมได้มีโอกาสเจอกับ พลตำรวจเอกวสิษฐ เดชกุญชร

3. ธีรยุทธ บุญมี & ผม ได้มีโอกาสขึ้นปราศรัยต่อผู้ชุมนุม

โดยผมเรียกร้อง ให้มีการสร้างความเข้าใจกันในหมู่ผู้นำฯ

และสร้างความสามัคคีร่วมกันเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย

4. บทบาทของพลตำรวจเอกวสิษฐ เดชกุญชร

1) เป็นผู้ประสานงานและนำผู้นำนิสิตนักศึกษาเข้าเฝ้าฯ

2) ร่วมแลกเปลี่ยนกับผู้นำศนท.พยายามหาทางชี้แจงเพื่อยุติการชุมนุมอย่างสันติวิธี

3) ความเข้าใจผิดและข่าวลือปล่อย“พวกในวังม่องหมดแล้ว” (ใช้คำว่า“ชะตาขาด”)

พล.ต.อ.วสิษฐ บันทึกไว้ว่า: หลังจากที่แกนนำนิสิตนักศึกษาได้เข้าเฝ้าฯ

และได้ข้อยุติที่เป็นมิตรร่วมกับรัฐบาลแล้ว

แต่เนื่องจากมีผู้ชุมนุมจำนวนมหาศาลตกค้างและติดอยู่บริเวณรอบพระตำหนัก ไม่สามารถกระจายข่าวได้อย่างทั่วถึง……

@ มีผู้นำนักศึกษาคนหนึ่งที่พลาดการเข้าเฝ้าฯ ได้แจ้งกับ คุณเสกสรรฯ ว่า

“ผู้นำศนท.ที่เข้าเฝ้าฯ ชะตาขาด”

(ซึ่งก่อความสับสน ให้กับ ทุกฝ่ายฯ เพราะไม่ทราบข้อเท็จจริงนี้)

ทำให้ “เสกสรรฯ” ผู้คุมรถประชาสัมพันธ์ฯ สั่งเคลื่อนขบวนจาก หน้าพระรูปฯ

ไปยังหน้าสวนจิตรฯ เพื่อความปลอดภัย

(หลังจากเหตุการณ์ : เสกสรรฯ ได้ ต่อว่าอย่างหนักกับ ผู้นำนักศึกษาคนนั้น

ผมอยู่ในที่เกิดเหตุฯ ด้วย)

4) เวลา 05.30 น. : พล.ต.อ. วสิษฐ ได้รับพระบรมราชโองการให้เป็น ผู้อัญเชิญกระแสพระบรมราโชวาท ออกมาอ่านผ่านเครื่องขยายเสียงให้กลุ่มนิสิตนักศึกษาและประชาชนที่ชุมนุมอยู่รอบพระตำหนักได้รับฟัง

“พระองค์ทรงขอให้ทุกฝ่ายอยู่ในความสงบและยุติความรุนแรง โดยกล่าว

ตอนท้ายเพื่อเตือนสติผู้ชุมนุมว่า

“พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไม่ได้บรรทมมา 7 วัน 7 คืนแล้ว

เพราะทรงเป็นห่วง ขอให้พวกเราแยกย้ายกันกลับบ้าน”

ซึ่งทำให้สถานการณ์ตรงจุดนั้นคลี่คลายลงชั่วขณะ

5) การรักษาความปลอดภัยและระงับเหตุเฉพาะหน้า

หลังจากเกิดการปะทะกันอย่างรุนแรงในเวลาต่อมาบริเวณหน้าวัง

(เนื่องจากเจ้าหน้าที่ตำรวจสกัดเส้นทางและเกิดการเข้าใจผิด)

จนลุกลามเป็นการจลาจลทั่วกรุงเทพฯ

พล.ต.อ.วสิษฐ มีบทบาทสำคัญในการร่วมดูแลความปลอดภัยอย่างเข้มงวดภายในพื้นที่พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน และยังคอยประสานงานข้อมูลอย่างใกล้ชิดเพื่อถวายรายงานแด่พระองค์ท่านตลอดทั้งวันมหาวิปโยค

6) ในการชุมนุมใหญ่ฯที่มีคนนับแสนเช่นนี้ มักมีความขัดแย้งกันระหว่าง

นักเรียนอาชีวะและประชาชน กับตำรวจเสมอ

และต่างไม่ไว้ใจและระแวงกันฯ

5. บทบาทของกรรมการศูนย์ ศนท. บางส่วน

1) กรรมการศูนย์บางส่วนฯ ได้ตามนักศึกษา ประชาชน เข้าไปในสวนจิตรฯ

และมีส่วนได้ร่วมเจรจา** ให้เจ้าหน้าที่วังฯ จัดรถบัสมารับนักศึกษา ประชาชน

ออกไปจากสวนจิตรฯ ในตอนสายของวันที่ 14 ตุลาคม 2516

(คุณเสาวนีย์ ลิมมานนท์ และนายชัยวัฒน์ สุรวิชัย)

@ หลังจากนั้น ที่กรรมการศูนย์และที่ปรึกษาฯบางคน ได้มีโอกาสพิเศษอย่างไม่รู้ตัว

(ประสาร ไตรรัตน์วรกุล นายกสจม. ธีรยุทธ บุญมีและชัยวัฒน์ สุรวิชัยฯ ที่ปรึกษาฯ)

ได้เข้าเฝ้าฯสมเด็จพระบรมราชินีนาถ พระเทพฯ และพระน้องนางเธอฯ

บนถนนสายเล็กสายหนึ่ง

โดยเจ้าหน้าที่สำนักพระราชวังฯ เป็นผู้นำพาไปฯ)

พระองค์ท่านฯ ได้รับสั่งว่า “ในหลวงฯ มิได้บรรทมมาหลายวันแล้ว

ด้วยติดตามข่าวสารต่อเนื่องฯ

เพื่อให้นักศึกษา ประชาชนปลอดภัยและบ้านเมืองสงบสุขฯ”

หลังจากนั้น พวกเราก็ได้เดินออกไปจากสวนจิตรไปทำหน้าที่ต่อฯ

2) กรรมการศูนย์ส่วนหนึ่ง มี สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ ราชัน วีระพันธ์ ฯลฯ

ได้ทำหน้าที่ ประสานงานกับฝ่ายต่างๆ และประชาชน เพื่อให้เหตุการณ์ยุติ

ส่วนหนึ่งได้ ออกประชาสัมพันธ์ชี้แจงให้ นักศึกษาประชาชนทั่วไปทราบ

ว่า “เหตุการณ์ได้ยุติลงแล้ว ในหลวงและสมเด็จย่า ทรงออกทีวีชี้แจง

และ จอมพลถนอม ประภาส และณรงค์ฯ ได้เดินทางออกไปจากประเทศไทยแล้ว”

(หมายเหตุ นักศึกษา ประชาชนส่วนใหญ่ ยังไม่ทราบเหตุการณ์ฯ)

ผม ได้ร่วมนั่งรถประชาสัมพันธ์ไปกับ ตัวแทนของศูนย์ฯ

และได้กล่าวเล่าเหตุการณ์โดยสรุป ให้ประชาชนทราบ

และการที่ผมได้ออกข่าวทางสื่อมวลชนฯ ทำให้ประชาชนส่วนหนึ่งรู้จักฯ

3) ที่ปรึกษาศูนย์สำคัญคนหนึ่ง ได้รับเชิญ จาก พลเอกกฤษณ์ สีวะรา ให้ไปสวนรื่นฯ

และได้มีโอกาสเห็น พลตำรวจโทมนต์ชัย พันธ์ุคงชื่น ถูกจับกุมอยู่ฯ

(ผู้มีบทบาทสำคัญในเช้าตรู่ของวันที่ 14 ตุลาคม 2516 ยืนถือวิทยุสั่งการ

ตอนเกิดเหตุ การปะทะกัน และตำรวจยิงแก๊สน้ำตาใส่ นักศึกษา ประชาชนฯ)

และ ที่ปรึกษาศูนย์คนนั้น มาในช่วงหลัง ได้ให้สัมภาษณ์เปิดเผยเรื่องนี้ออกมา

@ เรื่องนี้ สะท้อนให้เห็นว่า “เรื่องที่ผู้ชุมนุมฯ ที่อยู่ในเหตุการณ์ฯ” นำเสนอนั้น

อาจจะไม่ใช่ข้อเท็จจริง เพราะมองเห็นด้านเดียวเฉพาะหน้า

ไม่เข้าใจความจริงทั้งหมด ฯลฯ

ชัยวัฒน์ สุรวิชัย