“เราว่าเราไม่ถึง 50 ว่ะ” คำพูดเป็นลางหรือความบังเอิญ ฟังคำตอบจากจิตแพทย์

จากกรณีการจากไปอย่างกะทันหันของ เรย์ แมคโดนัลด์ ซึ่งสร้างความตกใจและเสียใจต่อแฟนคลับเป็นอย่างมาก และในโลกออนไลน์ได้มีการนำคลิปวิดีโอเก่าที่เรย์เคยพูดคุยกับ ตั๊ก บริบูรณ์ กลับมาแชร์อีกครั้ง โดยในคลิปดังกล่าว เรย์ได้กล่าวถึงเรื่องอายุของตนเองไว้ว่า "50 หวังว่าคงอยู่ถึงนะ แต่เราว่าเราไม่ถึงว่ะ" ซึ่งประโยคที่ดูเหมือนจะเป็นการพูดคุยธรรมดาในวันนั้น กลับกลายเป็นประโยคที่ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่า นี่คือ "คำพูดเป็นลาง" หรือไม่?

ล่าสุด ทางเพจเฟซบุ๊ก คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา ได้ออกมาโพสต์ให้ความรู้และวิเคราะห์ถึงประเด็นนี้ผ่านมุมมองทางจิตวิทยาและวิทยาศาสตร์ไว้อย่างน่าสนใจ ดังนี้

1. อคติจากการรู้ผลลัพธ์ (Hindsight Bias)

ทางคลินิกอธิบายว่า ในทางจิตวิทยามีปรากฏการณ์ที่เรียกว่า "อคติจากการรู้ผลลัพธ์" หมายความว่า เมื่อมนุษย์ทราบผลลัพธ์ของเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งแล้ว สมองของเราจะย้อนกลับไปค้นหาเบาะแสในอดีต และทำให้เบาะแสนั้นดูชัดเจนราวกับเป็นการบอกอนาคตล่วงหน้า ในความเป็นจริง คนเราอาจพูดถึงความตายหรืออนาคตนับร้อยประโยค แต่สมองมักจะลืมประโยคที่ไม่เกิดผล และเลือกจดจำเฉพาะประโยคที่บังเอิญตรงกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในภายหลังเท่านั้น

2. วิทยาศาสตร์ของ "ลางสังหรณ์"

สำหรับคำถามที่ว่าลางสังหรณ์มีจริงหรือไม่นั้น ทางเพจระบุว่า ไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องเหนือธรรมชาติเสมอไป หลายครั้งที่สมองและร่างกายสามารถประมวลผลความเปลี่ยนแปลงเล็กๆ น้อยๆ เช่น ความเหนื่อยล้า หรือความผิดปกติของร่างกายโดยที่เราไม่ทันรู้ตัว และแสดงออกมาในรูปแบบของความรู้สึกหรือลางสังหรณ์ อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ยืนยันได้ว่า มนุษย์สามารถหยั่งรู้ความตายด้วยปาฏิหาริย์ได้จริง

นอกเหนือจากข้อพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์แล้ว นพ.เจษฎา ยังให้มุมมองที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับการรับมือกับความสูญเสียว่า เราไม่จำเป็นต้องเลือกระหว่าง “มันเป็นปาฏิหาริย์” กับ “มันไม่มีความหมายอะไรเลย” เพราะในจิตวิทยาของความสูญเสีย เมื่อใครบางคนจากไปอย่างกะทันหัน เรามักย้อนกลับไปหาคำพูด ภาพถ่าย หรือบทสนทนาเพื่อค่อยๆสร้างความหมายให้กับการจากลานั้น

ในช่วงท้ายของบทความ คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา ได้สรุปทิ้งท้ายไว้อย่างน่าคิดว่า ท้ายที่สุดแล้วประโยคของเรย์จะเป็นลางบอกเหตุหรือไม่ อาจไม่สำคัญเท่ากับสิ่งที่เหตุการณ์นี้กำลังเตือนใจเราว่า เราไม่มีทางรู้เลยว่า คำพูดธรรมดาๆ ประโยคไหนที่เราพูดกับใครในวันนี้ วันหนึ่งอาจกลายเป็นความทรงจำที่เขาอยากย้อนกลับมาฟังมากที่สุดก็เป็นได้

ที่มา: คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา