ทันโลกทันเหตุการณ์ : ‘เลนส์ร่วง เลนส์เลื่อน’ โดย นพ. ณวัฒน์ วัฒนชัย

เลนส์เรามี 2 ชิ้น แก้วตาดำด้านนอก ไม่มีสี -> ม่านตา ตรงที่มีสี ปรับกว้างหดตามความสว่างของแสง -> เลนส์ตา

เลนส์ตา

มีความสามารถในการปรับโฟกัสไกล-ใกล้ โดยการปรับให้เลนส์บางลงหรือป่องขึ้น

เลื่อนหรือเคลื่อนได้ ทำให้ไม่โฟกัส

เลนส์ตา vs เลนส์ตาเทียม

เลนส์ธรรมชาติที่ได้มาจากกำเนิด สามารถขุ่นได้ตามอายุที่มากขึ้น

เลนส์ตาธรรมชาติของเราจะใส ถ้าเกิดมีอุบัติเหตุ หรืออายุมากขึ้น ต้อกระจก เลนส์จะขุ่น -> ผ่าตัดเนื้อเลนส์ที่ขุ่นแล้วออก เพื่อใส่เลนส์ตาเทียมเข้าไปแทน

การผ่าตัด จะเลาะเอาเลนส์ขุ่นออกแต่เหลือถุงหุ้มเลนส์ไว้ แล้ววัดสายตาให้พอดี จากนั้นใส่เลนส์เทียมเข้าไปในถุงหุ้มเลนส์นั้น

เลนส์เคลื่อน

ถุงหุ้มเลนส์เสียหาย จากโรคบางอย่างที่ทำให้เยื่อแขวนถุงหุ้มเลนส์เสียหาย อุบัติเหตุโดนของแหลม หรือ

ขั้นตอนการผ่าตัด

เลนส์เข้าไปอยู่ในถุงหุ้มเลนส์ได้ไม่ดี

เลนส์เคลื่อนได้หลายทิศทาง (แนวบนล่างซ้ายขวา หรือมาข้างหน้า-หลัง)

-เลนส์เคลื่อนบน-ล่าง ซ้าย-ขวา -> โฟกัสภาพไม่ได้ ภาพมัว เห็นภาพซ้อนในตาข้างเดียว แพ้แสงในตอนกลางวันเห็นแสงกระจายตอนกลางคืน เห็นภาพ 2 ภาพไม่เหมือนกัน

- เลนส์เคลื่อนในแนวข้างหน้า -> ม่านตาอักเสบ เลือดออกในช่องด้านหน้า ต้อหิน แก้วตาดำเสียหาย อาการ: ตาแดง บวม อักเสบ ปวดตา

-เลนส์เคลื่อนในแนวข้างหลัง -> ไปโดนวุ้นตา/จอรับภาพ ทำให้จุดรับภาพบวม เลือดออกในวุ้นตา จอรับภาพหลุดลอก ทำให้เห็นภาพหายไปบางส่วน

อุบัติเหตุ เช่น นักมวย โดนวัตถุกระแทกดวงตา

โรคบางอย่างที่ทำให้เส้นใยที่แขวนเลนส์เสื่อมสภาพ เช่น Ehlers-Danlos syndromes, Marphan syndrome

อื่นๆ เช่น คนไข้ขยับขณะผ่าตัดต้อกระจก ต้อกระจกสุกเกินไปทำให้เลนส์บวม เกิดอุบัติเหตุหลังผ่าตัดต้อกระจก

หากเลนส์ตาเทียมเคลื่อน ทำอย่างไร

จักษุแพทย์ประเมินศักยภาพของถุงหุ้มเลนส์

หากถุงหุ้มเลนส์เสียหายเยอะ -> ผ่าตัดใส่เลนส์โดยใช้ไหมยึดขาเลนส์เทียมเข้ากับผนังลูกตา โดยไม่ใช้ถุงหุ้มเลนส์

 

 

 

 

Q&A

1.ค่าสายตาหลังผ่าตัดต้อกระจกมีการเปลี่ยนหรือไม่

-เลนส์ตาเทียมมีแบบ 1 ระยะ, 2 ระยะ, 3 ระยะ ถ้าแบบ 1 ระยะ จะต้องใส่แว่นสำหรับระยะใกล้หลังผ่าตัด

-เลนส์แต่ละระยะ จะมีแบบแก้สายตาเอียงร่วมด้วย แต่ค่าใช้จ่ายแตกต่างกันไป

-เลนส์เทียมอยู่ได้ประมาณ 100+ ปี

2.การทานอาหารมีผลต่อค่าสายตาหรือไม่

-ไม่มี

-แต่หากกินหวาน หรือเป็นเบาหวานอาจส่งผลต่อเบาหวานขึ้นตาได้ หรือน้ำตาลทำให้เลนส์บวมชั่วขณะได้

3.หากผ่าตัดต้อกระจกแล้วยังสามารถบริจาคกระจกตาได้มั้ย

-บริจาคได้ปกติ

-ทำเลสิคสามารถบริจาคกระจกตาได้

4.มีผ่าตัดแผลเล็ก vs แผลใหญ่

-ผ่าตัดแผลเล็ก สลายต้อด้วย ultrasound ผ่านแผลข้างๆตาดำเล็กประมาณ 2-3mm

-ผ่าตัดแผลใหญ่ เปิดแผลแล้วใช้กรรไกรตัดประมาณ 6 mm เพื่อนำเลนส์ออกทั้งลูก แต่ต้องเย็บเข็ม ทำให้อาจมีสายตาเอียงจากการเย็บได้บ้าง

Clubhouse รู้เรื่องตาสู่ประชาชน by ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย

บันทึกโดย พญ. ณัฐณรัณ ณิชพัฒน์จิรากุล