“วาทะเด็ด” ของคนดังในประวัติศาสตร์มีมากมาย โดยวาทะเด็ดทั้งหลาย มักจะมีคนดังรุ่นหลัง “ยืมวาทะ” ดังกล่าวมา “พูดซ้ำ” หรือ “ดัดแปลง” ให้เข้ากับสถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้น

ขอยกตัวอย่าง “วาทะเด็ดขย่มโลก” มาเป็น “วาทะเด็ดเขย่าขวด” บางวาทะมาเป็นสีสันดังนี้

ในยุคสามก๊ก “โจโฉ” มักนำนักรบที่เคยเป็นศัตรูมาชุบเลี้ยงให้เป็น “ขุนพลคู่ใจ” โดยโจโฉได้กล่าววาทะเด็ดทิ้งท้ายไว้ว่า “ไม่ว่าจะเป็นแมวสีอะไร ขอให้จับหนูได้ก็จะชุบเลี้ยง”

มาถึงยุค “เติ้ง เสี่ยว ผิง” ลุงเติ้งก็ได้ยืมวาทะเด็ดของโจโฉมากล่าวซ้ำว่า “แมวสีอะไรไม่สำคัญ ขอให้แมวนั้นจับหนูได้เป็นพอ”

สำนวนอมตะนี้ ได้ถูกนักการเมืองหลายชาติรวมถึงนักการเมืองไทยนำไปใช้อย่างซ้ำซาก

“ลินคอล์น” ประธานาธิบดีคนที่ 16 ของสหรัฐ กล่าวถึง “หัวใจของประชาธิปไตย” ไว้ว่ามี “3 ประการ” คือ “มาจากประชาชน โดยประชาชน เพื่อประชาชน”

วาทะนี้ “นักประชาธิปไตยจอมปลอม” ของไทย ได้ศรีธนญชัยมาแค่ “ประการเดียว” คือ “มาจากประชาชน” หรือ “มาจากการเลือกตั้ง” โดย “แกล้งลืม” อีกสองประการคือ “โดยประชาชนและเพื่อประชาชน” ไปอย่าง “ยอดซีม่า”

วาทะเด็ดของประธานาธิบดีคนที่ 34 ของสหรัฐอเมริกา คือ “เคนเนดี้” ได้กล่าวกับชาวอเมริกันว่า “จงอย่าถามว่า สหรัฐอเมริกาจะให้อะไรแก่คุณ แต่ทุกคนต้องถามตัวเองว่า คุณจะให้อะไรแก่สหรัฐอเมริกา”

วาทะเด็ดดังกล่าว “ลุงตู่” ได้นำมาดัดแปลงและกล่าวกับคนไทยเมื่อไม่นานมานี้ว่า “อย่าถามว่าประเทศไทยให้อะไรแก่ท่าน แต่ทุกคนต้องถามตัวเอง ท่านให้อะไรแก่ประเทศไทย”

“ประเทศแอฟริกาใต้” เคยเป็นประเทศที่มีการ “เหยียดผิว” อย่างรุนแรงที่สุดในโลก ประชาชนแตกแยกเป็นฝักเป็นฝ่ายจนรบราฆ่าฟันกันอย่างยาวนาน แต่แล้วก็เกิด “วีรบุรุษชื่อ เนลสัน แมนเดลา” ออกมาต่อสู้อย่าง “อหิงสา” ให้ทุกฝ่ายยุติ “ความเกลียดชัง” และความขัดแย้งกัน จนเขาถูกกลั่นแกล้ง “ติดคุกติดตะรางถึง 21 ปี” แต่อุดมการณ์ “สอนให้คนในชาติรักกัน” มั่นคงไม่เปลี่ยนแปลง จนทำให้ “สงครามกลางเมือง” ในแอฟริกาใต้ยุติลง

วาทะยอดอมตะของ “เนลสัน แมนเดลา” ที่โลกต้องจารึกคือ “ไม่มีใครเกิดมาเกลียดคนอื่นในเรื่องสีผิว ภูมิหลังหรือศาสนา การจะเกลียดใครล้วนมาจากการเรียนรู้ในภายหลัง หากมีการเรียนรู้ที่จะเกลียดคนอื่นได้ ก็สามารถถูกสอนให้รักคนอื่นได้เช่นกัน”

โดยมีประโยคสุดท้ายที่ “อมตะ” อย่างสุดๆ “ความรักส่งถึงจิตใจมนุษย์ได้อย่างเป็นธรรมชาติมากกว่าความเกลียด” (คือจะสอนให้เกลียดใคร ต้องสร้างสตอรี่มากมายขึ้นมายุแหย่

ทุกวาทะเด็ดของ “เนลสัน แมนเดลา” ได้ถูก “โอบามา” อดีตประธานธิบดีของสหรัฐ นำมา “กล่าวซ้ำ” เพื่อเตือนสติชาวอเมริกันที่ “เกิดศึกเกลียดชัง” อย่างรุนแรงในรัฐเวอร์จิเนียขณะนี้

กมลศักดิ์  ตั้งธรรมนิยม