นิทานเรื่อง “ชาวนากับงูเห่า” ที่เล่าโดย “อีสป” ทาสอาณาจักรเอเธนส์ที่เป็นนักเล่านิทานยอดดังเมื่อกว่า 3,000 ปีก่อน คนทั้งโลกต่างรู้จักดีและคนไทยต่างรู้จักแจ้งว่า “ชาวนาอุ้มงูเห่าที่ใกล้หนาวตายไว้ในอกให้ได้รับความอบอุ่นอย่างเมตตา แต่สุดท้ายถูกงูสนองคุณด้วยการกัดจนตายกลายเป็นทำคุณบูชาโทษ”

สำหรับ “นิทานชาวนากับงูเห่า” ที่อยู่ใน “นิทานปักษีปกรณัม” ซึ่งเป็นนิทานที่แพร่หลายตั้งแต่ ร.1 โดยไม่รู้ว่าใครเขียนและใครแปล แต่มา
ตีพิมพ์โดยโรงพิมพ์หลวงในสมัย ร.5 “เป็นนิทานที่คนไทยส่วนใหญ่ไม่รู้จัก”

“เรื่องชาวนากับงูเห่าในนิทานปักษีปกรณัม” มีเนื้อหาดังนี้

“กาลครั้งหนึ่ง” มี “นกกด” ตัวหนึ่งกำลังต่อสู้กับ “งูเห่า” อยู่หลังบ้านชาวนา เป็นจังหวะที่ชาวนาได้เดินออกมาจากบ้านจึงเห็นนกสู้กับงูอย่างถึงพริกถึงขิง “โดยงูเห่าถูกนกจิกแล้วฉากหลบจนทำท่าจะพ่ายแพ้”

“ชาวนา” ไม่ชอบเห็นสัตว์เบียดเบียนกัน จึงคว้าไม้ไล่ตีนก “ทำให้นกเกิดศึกสองด้าน” ด้านหนึ่งต้องป้องกันไม้ของชาวนา อีกด้านหนึ่งต้องต่อสู้กับงูเห่า

แถมปากยังต้องชี้แจงให้ชาวนาฟังว่า “งูเห่าเป็นอสรพิษที่เป็นอันตราย ไม่ควรที่ชาวนาจะออกมาช่วยปกป้อง” แต่ชาวนากลับไม่รับฟัง

“ศึกสามเส้า” พันตูกันอยู่นาน งูทำท่าจะถูกนกจิกตาย ชาวนาก็ตีนกไม่ถูก จึงเกิดความงุ่นง่านและโมโหหาทุกช่องทางจะเล่นงานนกให้ได้

แต่แล้วชาวนาเกิดพลาดพลั้ง “เท้าไปเหยียบงูเห่าเข้าอย่างจัง” งูที่ดีใจแต่แรกที่เห็นชาวนามาช่วยตนให้พ้นภัยนั้น ก็เกิดผิดหวัง เข้าใจไปว่าชาวนาก็มีจุดมุ่งหมายจะฆ่าตนให้ตายเหมือนนก “งูเห่าจึงกัดชาวนาด้วยความโกรธ”

ก่อนตาย ชาวนาจึงรู้ว่า สิ่งที่นกกดได้กล่าวนั้นคือ “ความจริง”

กมลศักดิ์ ตั้งธรรมนิยม