การประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยในฮ่องกงได้ย่างเข้าสู่เดือนที่ 7 แล้ว และยังไม่มีทีท่าว่าจะสิ้นสุด โดยการประท้วงครั้งล่าสุดเมื่อวันเสาร์ที่ 7 ธันวาคมนี้ ยิ่งใหญ่ที่สุดไม่ว่าจะด้วยผู้คนจำนวนล้านออกมารวมตัวกันแล้ว และยังเป็นไปด้วยความสงบเรียบร้อย อีกทั้งยังได้รับอนุญาตจากทางการฮ่องกงล่วงหน้าเสียด้วย

การที่ผู้คนออกมากันมากมาย และเกิดขึ้นภายหลังการเลือกตั้งเขตผ่านไปไม่กี่วัน โดยฝ่ายสนับสนุนฮ่องกงให้เป็นประชาธิปไตย ได้รับชัยชนะอย่างท่วมท้น ใสสะอาด นั่นคือชนะใน 26 เขตจาก 27 เขต ซึ่งเป็นการบ่งบอกว่า ชาวฮ่องกงหวงแหนความเป็น “คนฮ่องกง” และยังคงใฝ่หาเสรีประชาธิปไตย โดยมุ่งมั่นที่จะมีชีวิตอยู่ในสังคมเปิด ไม่ถูกบังคับขู่เข็ญ และข่มขู่ เป็นปัจเจกคนที่มีคุณค่า มีศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ เป็นเสรีชน

อีกนัยหนึ่งก็คือ ต้องการแสดงให้เห็นถึงการปฏิเสธการครอบงำ และการแทรกแซงของรัฐบาลจีน ไม่ต้องการตกอยู่ในอาณัติของพรรคคอมมิวนิสต์เผด็จการจีน ฉะนั้น พวกเรา “ชาวไท” ที่อยู่ในสังคมเสรีประชาธิปไตยในระดับหนึ่ง และไม่ชอบความเป็นเผด็จการใดๆก็ควรได้ช่วยเทใจ ให้กำลังใจ และชื่นชมกับชาวฮ่องกงเป็นธรรมดา มิฉะนั้นก็เท่ากับว่าเราเอนเอียง เห็นดีเห็นงามไปกับฝ่ายจีนคอมมิวนิสต์ ที่ยังคง “กักขัง” ชาวจีนพันกว่าล้านคนอยู่ ณ วันนี้ แล้วยังป่าวประกาศต่อชาวโลกว่า “ทำตามดูสิ...แล้วท้องก็อิ่มได้ด้วย” หรือนัยหนึ่งการเมืองเผด็จการดำเนินการพัฒนาเศรษฐกิจได้ดีจริง (โดยลืมว่า จีนไต้หวัน เป็นระบบเปิด ก็พัฒนาการเมืองแบบเสรี และพัฒนาเศรษฐกิจแบบเสรี ควบคู่กันไปด้วยได้)

ซึ่งพวกเราคนไทย โดยเฉพาะบรรดาผู้นำและนักการเมือง และพวกมีฐานันดรในสังคมไทยจะต้องไม่ลืมความต่างระหว่างจีนแผ่นดินใหญ่ กับจีนเกาะไต้หวัน เพื่อที่จะได้ไม่หลงเคลิ้มไปกับคำหวานว่าด้วยความเด็ดเดี่ยวทางสังคมการเมืองของจีน และแรงกดดันทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการท่องเที่ยวของจีนในไทย

ระบบปิด หรือระบบเผด็จการนั้นก็ดีสำหรับกลุ่มผู้นำเท่านั้น ไม่ได้ดีตรงไหนเลยสำหรับประชาชนพลเมือง

แม้เราจะค้าขายกับจีน แต่ก็ต้องไม่ไปฝากชีวิต และพึ่งพาจีนกันทั้งประเทศ ฉะนั้น ตลาดท่องเที่ยวต้องกระจายไปที่ประเทศอื่นๆ และไม่ให้จีนครอบงำและใช้เป็นเครื่องมือบีบคั้นไทย(เรื่องนี้ต้องขอให้รัฐบาลประยุทธ์ คิดทำให้ดีๆ)

กลับมาที่เหตุการณ์ที่ฮ่องกง ก็มีการวิพากษ์วิจารณ์กันอยู่บ้างว่า การประท้วงมีผลเสียต่อเศรษฐกิจฮ่องกง ทำนองว่า ไม่ควรประท้วงกันเลย

กลุ่มคนไทยเราพวกนี้ ดูจะลืมการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยของคนไทยเราหลายครั้งหลายครา และก็คงไม่คิดว่าจะมีขึ้นเมื่อไหร่อีกก็ได้

ประเด็นก็คือ ความเป็นเสรีนั้นสำคัญไม่แพ้เรื่องปากท้อง หรือไม่แน่ว่าเรื่องปากท้องอาจจะดีขึ้นอีกก็ได้ หากอยู่ในกรอบความเป็นเสรี

คนฮ่องกงนั้นยอมจนลง เพื่อแลกกับศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ เพราะเขาคิดว่าเขามิใช่สัตว์เลี้ยง หรือสัตว์ในสวนสัตว์

คนฮ่องกง จึงมุ่งให้ได้มาซึ่งประชาธิปไตยเต็มใบ โดยไม่ยอมให้รัฐบาลและพรรคคอมมิวนิสต์จีนมีสิทธิ์มาแต่งตั้งผู้ปกครอง (Chef Minister) หรือแต่งตั้งสมาชิกสภาส่วนหนึ่ง เพื่อปกครองพวกเขา

ชาวฮ่องกงเขาต้องการให้การบริหารบ้านเมืองเป็นของโดยชาวฮ่องกงเท่านั้น

ส่วนจีนจะบีบฮ่องกงต่อไปอย่างไร ไม่มีใครรู้ แต่อย่าลืมว่า หากเศรษฐกิจฮ่องกงถดถอย ก็มิได้หมายความว่าทางจีนจะไม่เสียหายด้วย เพราะจีนยังต้องการฮ่องกงเพื่อเป็นช่องทางค้าขายกับโลกภายนอก เนื่องจากระบบเปิดของฮ่องกงได้รับการยอมรับและความเชื่อถือสูงสุดจากทั่วโลก โดยจีนยังไม่สามารถหาเมืองหรือเขตใดๆ ในจีนมาทดแทนความโดดเด่นของฮ่องกงได้ เนื่องด้วยระบบการเงินและกฎเกณฑ์เกี่ยวกับธุรกิจต่างชาติของจีนในสายตาชาวโลกนั้นยังดูไม่โปร่งใส รัฐและพรรคสามารถแทรกแซงได้ แถมยังมีการทุจริตคอร์รัปชั่นอย่างกว้างขวาง และการตั้ง 2 กฎเกณฑ์ค้าขาย นั่นคือกฎสำหรับบริษัทจีนรัฐวิสาหกิจจีน แตกต่างกับกฎสำหรับต่างชาติซึ่งสร้างความไม่ทัดเทียม เป็นการไม่แฟร์ จีนเองจึงยังไม่เป็นที่น่าเชื่อถือและไม่เป็นที่ยอมรับจากทั้งโลก

อาจจะมองได้ว่า จีนยังกลัวว่าหากปล่อยให้ฮ่องกงเดินไปตามครรลองประชาธิปไตยเต็มที่ ก็จะมีผลสะท้อนเข้ามาในจีน นั่นคือจะเกิดการเรียกร้องจากเขต มณฑล และจากชนกลุ่มน้อยต่างๆ ให้เปิดเสรีทางการเมืองมากขึ้น

แต่ก็อย่าลืมว่า เผด็จการใดๆ นั้นไม่ยั่งยืน เพราะธรรมชาติมนุษย์นั้นต่างต้องการเสรีภาพกันทุกคน

ผู้นำจีนน่าจะคิดว่า การเปิดกว้างให้กับฮ่องกง ก็น่าจะเป็นห้องทดลองให้กับจีนทั้งประเทศก็จะดีกว่าการกดขี่กันต่อไป

กษิต ภิรมย์

kasitfb@gmail.com