แม้ช่วงนี้ เราทุกคนจะได้รับความไม่ค่อยสะดวกสบายนัก จากการต้องถูกกักตัวเองอยู่กับบ้านด้วยความจำเป็น แต่หากมองเหตุการณ์โคโรนาไวรัสนี้ ด้วยความเข้าอกเข้าใจกันแล้ว ก็จะเห็นทั้งสิ่งที่ดี สิ่งที่ต้องระมัดระวัง และความต้องการการช่วยเหลือดูแลจากอาสาสมัคร และบุคลากรของภาครัฐด้วย

สิ่งที่ดีก็คือ คนในครอบครัวได้มีโอกาสพูดคุยแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น และมีโอกาสปรับปรุงวิถีชีวิตให้เหมาะสมพอเพียง บรรดาลูกหลานก็ดีใจได้เห็นหน้าเห็นตาพ่อแม่ ญาติผู้ใหญ่ผู้ดูแล ผู้ปกครอง

ในขณะเดียวกัน สัตว์เลี้ยง โดยเฉพาะสุนัขและแมว ก็คงปลื้มปีติที่จะได้พัวพันกับเจ้านายทั้งวี่ทั้งวัน แทนที่จะต้องรอจนตกเย็น ตกค่ำ ที่จะได้ทักทาย และต้อนรับการ
กลับมาของ “คุณพ่อ คุณแม่ คุณพี่ คุณน้อง” อย่างที่เคยเป็น

ก็หวังว่าแต่ละครอบครัวจะได้ใช้เวลาอยู่ด้วยกันทั้งวันให้เป็นประโยชน์ และหาความสุข หาความบันเทิงหรรษาเล็กๆ น้อยๆ ให้กันได้ในครอบครัวผ่านรายการวิทยุ โทรทัศน์ และสื่อสมัยใหม่ต่างๆ

นอกจากนั้น ใครอยากรู้อะไรเพิ่มเติม อยากหาความรู้ใหม่ๆ ก็มีคุณครูกูเกิ้ล วิกิพีเดีย และสถานี (Platforms) อื่นๆ ได้อีกมากมาย

ความอบอุ่นเหล่านี้เกิดขึ้นท่ามกลางความพอเพียง มัธยัสถ์ และเรียบง่าย และการดูแลตนเองจากโควิด-19

การถูกกักตัว จึงเป็นการให้เวลากับตัวเราเอง และทบทวนตนเอง และตั้งหลักชีวิตกันใหม่ก็ได้ ความสวยงามภายในกายใจเป็นสิ่งประเสริฐ

แต่ก็คงมีบางครอบครัวที่ต้องเผชิญกับหัวหน้าครอบครัวติดสุราเมรัย อารมณ์ร้าย ฉุนเฉียวง่าย และมีแนวโน้มจะใช้ความรุนแรงกับภรรยา และลูกเต้า หรือจะหาเรื่องหาราวกับเพื่อนบ้านได้ง่ายด้วย ซึ่งการแก้ปัญหาหรือบรรเทาปัญหาคงไม่ใช่ของง่ายที่จะกระทำกันในระดับครอบครัวกันเอง คงต้องพึ่งพาพลเมืองจิตอาสา อาสาสมัคร และบุคลากรภาครัฐ ไปจนถึงพระสงฆ์องค์เจ้าที่วัดวาอาราม โบสถ์ สุเหร่า ว่าจะแวะเวียนกันมาเยี่ยมเยียนดูแล ไต่ถามทุกข์สุข ไกล่เกลี่ย หรือให้ได้ตระหนักคิดเพื่อความสงบทางใจลดความอยาก และความไม่อยากที่ก่อให้เกิดโมหะ และโทสะได้บ้าง

ก็เป็นเวลาที่เราต้องช่วยเหลือดูแลเกื้อกูลกัน ใครที่มีฐานะดีจะอยู่ใกล้หรือไกลกับครอบครัวที่ตกทุกข์ได้ยากก็ช่วยได้ ด้วยทุนทรัพย์และข้าวของที่จะมอบให้ผ่านวัด ผ่านองค์กรชุมชน หรือองค์กรอาสาสมัครต่างๆ

ครูบาอาจารย์ก็สามารถไต่ถามทุกข์สุขของนักเรียน และให้กำลังใจได้ ผู้หลักผู้ใหญ่ของชุมชน ผู้นำทางจิตวิญญาณก็ร่วมเป็นธุระให้ได้ ให้ทุกคนมีสติในการละเว้นการเบียดเบียน และให้มีสติที่จะทำทานกุศล ในการนี้ก็ขอวิงวอนมายังผู้อำนวยการเขต (กทม.) นายอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เจ้าอาวาส และอสม. (อาสาสมัครในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข) ให้ช่วยกันกระจายออกไปเยี่ยมเยียนลูกบ้านกันให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้

คนไทยไม่ขาดมิตรไมตรี แต่มักจะขี้อาย ขี้เกรงใจ เกรงการละลาบละล้วง ฉะนั้น ก็น่าจะเป็นอีกหนึ่งในหน้าที่ของผู้นำรัฐบาล และชุมชน ในการออกมาเป็นตัวนำและตัวประสาน

สังคมไทยเริ่มได้เห็น หลายหมู่บ้าน หลายตำบล และหลายอำเภอ เริ่มที่ผู้คนขยับเขยื้อนออกมาร่วมมือร่วมแรงร่วมใจกัน โดยการสนับสนุนของภาครัฐด้วยเงินภาษีราษฎร

ในขณะเดียวกัน ก็ต้องขอวิงวอนพวกเห็นแก่ตัวที่ยังประพฤติตนตามวิถีชีวิตแบบเดิมของการไม่รับผิดชอบต่อสังคม ยังทำตัวสำมะเลเทเมา ทำการสังสรรค์โดยไม่จำเป็น ซึ่งไม่เหมาะแก่กาลเวลา จักได้คิด ได้ตระหนัก และได้ปรับตัวกันเสียที และขอวิงวอนพวกประสงค์มุ่งร้ายทั้งหลายที่สนุกสนานกับการปล่อยข่าวลือ มันเป็นบาปและโหดร้าย ก็ควรยุติได้แล้ว

โรคร้ายไม่รีรอ ไม่เกรงกลัวใคร ทุกคนไม่ควรที่จะไปร่วมมือกับโรคร้าย แต่มีหน้าที่จะต้องช่วยสังคมในการตีกรอบ ลด ขจัด มันลงไป

ทั้งหมดนี้คงได้บทเรียนกันว่า ที่อยู่กันแบบฟุ้งเฟ้อ ฟุ่มเฟือย ทั้งไม่จำเป็นแถมยังเป็นบ่อเหตุของการระบาดของโรค จะโดยการบริโภค หรือการชุมนุมรื่นเริงบันเทิงใจก็ตามนั้น เป็นภัยต่อสังคม

อยู่กันแบบเรียบง่าย พอเพียง และให้เวลาต่อกันและกันภายในครอบครัว นั้นเป็นสิ่งที่แสนดี แสนจะสุขใจ และสามารถอยู่กันได้จริง

เมื่ออยู่แบบให้ความต้องการน้อยลง ด้วยสติ ด้วยการบังคับใจ สังคมไทยก็จะสามารถประคองตัวฝ่าวิกฤติไวรัส COVID-19 กันไปได้โดยไม่ยุ่งเหยิง สับสน ครอบครัวอบอุ่นมั่นคงขึ้น

กษิต ภิรมย์

kasitfb@gmail.com