เมื่อไม่นานมานี้ ผมไล่ดูช่องโทรทัศน์ต่างๆ แล้วผ่านมาเห็นใบหน้าของ คุณชวน หลีกภัย ประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร กำลังให้สัมภาษณ์อยู่ ผมก็หยุดฟังและจับความได้ว่า คุณชวน หลีกภัย ได้ให้คำแนะนำเชิงเรียกร้องให้ปวงชนชาวไทยช่วยกันทำหน้าที่พลเมือง เพราะเมื่อต่างคนต่างทำหน้าที่กันแล้ว บ้านเมืองก็จะสงบเรียบร้อย และรุดหน้าไป และฉะนั้น เรื่องการเรียกร้อง ออกมาประท้วงเพื่อสิทธิต่างๆ ก็คงจะไม่เกิดขึ้น หรือเบาบางลงไป อีกทั้งการเรียกร้องก็จะมีนัยของการขัดแย้ง เผชิญหน้าเผชิญตากัน

ผมก็เห็นด้วยกับคุณชวน หลีกภัย เป็นอย่างมากในเรื่องการมีความรับผิดชอบด้วยการทำหน้าที่ทั้งเพื่อตนเองและเพื่อสังคมโดยรวม และการเรียกร้องสิทธิ์ส่อถึงความขัดแย้งและความไม่เสมอภาคในสังคม และบ่งบอกว่ามีผู้ที่ไม่ทำหน้าที่ หรือทำเกินหน้าที่ ซึ่งนำไปสู่การละเมิดและลิดรอนสิทธิของผู้อื่น

เมื่อฟังคุณชวน หลีกภัย ไม่กี่นาที แล้วผมก็ได้นำมาคิดไตร่ตรองในเรื่องหน้าที่และสิทธิของปวงชนชาวไทย

ผมเห็นว่าคนไทยส่วนใหญ่เกือบทั้งประเทศเป็นคนดี และทำหน้าที่พลเมือง หน้าที่บุคคลในครอบครัว และในสังกัดองค์กรการงานต่างๆ แล้วก็มีความพึงพอใจสิทธิต่างๆ ที่มีกันอยู่ จัดได้ว่าโดยทั่วไปคนไทยก็มีความสุขดีท่ามกลางความสมบูรณ์ของอาหารการกิน และความปลอดภัยทางธรรมชาติ แม้กระทั่งในเรื่องโรคระบาดโควิด-19 เราก็ยังมีภาษีดีกว่าประเทศส่วนใหญ่ของโลก

แต่ที่มันเป็นปัญหาคือ กลุ่มชนน้อยนิดที่ไม่ได้ทำหน้าที่ และขณะเดียวกันก็ละเมิดสิทธิของผู้อื่น กลุ่มชนนี้แบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มย่อย คือ

1.กลุ่มมิจฉาชีพ โจรผู้ร้าย และ

2.กลุ่มอภิสิทธิ์ชน ที่กุมความมั่งคั่ง และ
กุมอำนาจรัฐต่างๆ

กลุ่มย่อยแรกคือ พวกโจร ผู้ร้าย ก็เป็นเรื่องของกระบวนการยุติธรรมของบ้านเมืองที่จะต้องดำเนินการ และการช่วยเป็นหูเป็นตาของชาวบ้านโดยทั่วไป

ส่วนกลุ่มย่อยที่สอง คือพวกอภิสิทธิ์ชนนั้น ดูแล้วก็อยู่ใกล้ตัวคุณชวน หลีกภัย เป็นอย่างมาก ทั้งในรัฐสภา ในแวดวงพรรคการเมือง และนักการเมือง ในแวดวงข้าราชการทหาร ตำรวจ และพลเรือน ในแวดวงสื่อและมวลชน และในแวดวงธุรกิจระดับสูง และแวดวงวิชาชีพต่างๆ ซึ่งคุณชวน หลีกภัย ได้สัมผัส และเป็นมิ่งขวัญมาโดยตลอด จากการที่คุณชวน หลีกภัย เป็นผู้แทนราษฎรมากสมัยที่สุดของประเทศไทย เป็นประธานสภา 2 ครั้ง และเป็นนายกรัฐมนตรี 2 ครั้ง เป็นรัฐมนตรีอีกหลายๆ กระทรวง เป็นนายกสภามหาวิทยาลัย เป็นประธานรุ่นสถาบันฝึกอบรมชั้นสูงต่างๆ และเคยเป็นทนายว่าความโดยอาชีพ อีกทั้งเป็นศิลปินระดับมืออาชีพ ฉะนั้น คุณชวน หลีกภัย จึงเป็นที่รู้จัก และรู้จักกลุ่มอภิสิทธิ์ชนเหล่านี้อย่างมากมาย

ในการนี้ผมจึงขอเรียนคุณชวน หลีกภัย ขอให้พูดเรื่องการทำหน้าที่ให้กับสมาชิกรัฐสภาให้มากๆ และอย่างสมำเสมอต่อเนื่อง ซึ่งรวมไปถึงบรรดาพรรคการเมืองและแวดวงการเมืองโดยทั่วไป อีกทั้งก็ขอความกรุณาคุณชวน หลีกภัย ช่วยหมั่นบ่มเพาะ ฝึกอบรม บรรดาข้าราชการประเภทต่างๆ ให้เขาทำหน้าที่เป็นผู้รับใช้ประชาชน และมิใช่ผู้บังคับบัญชา หรือผู้ควบคุมประชาชน

คุณชวน หลีกภัย อยู่ในฐานะที่จะพูดจากับทั้งปวงชนชาวไทย และโดยเฉพาะกับกลุ่มอภิสิทธิ์ชนรอบข้างตัวของคุณชวน หลีกภัย ได้ เพราะเป็นปูชนียบุคคลที่สังคมยอมรับและชื่นชม คุณชวน หลีกภัย ไม่ค่อยได้พูดเกี่ยวกับความเป็นไปในสังคมไทย และบทบาทของคนไทยตามสาขาอาชีพ และสถานะทางสังคมต่างๆ แต่เมื่อได้กลับมาพูดเรื่องหน้าที่และสิทธิแล้ว ผมและคนไทยโดยทั่วๆ ไปก็อยากจะได้ฟังคุณชวน หลีกภัย มากขึ้น ทั้งในเรื่องหน้าที่ซึ่งรวมถึงการเคารพในสิทธิของผู้อื่น และเรื่องความถูกต้องชอบธรรมในสังคมไปจนถึงการเสริมสร้างสังคมไทยที่เบิกบาน ด้วยการทำหน้าที่พลเมือง การเข้าใจและเคารพในสิทธิของผู้อื่น และการมีจิตสำนึกและความหวังดีต่อประเทศชาติเป็นส่วนรวม

ประเด็นทั้งหมดนี้ก็คือ การแปลงสภาพความเป็นอภิสิทธิ์ชน ให้เป็นชนที่เอื้ออาทรและเคารพผู้ด้อยโอกาสกว่าเป็นสำคัญ

กษิต ภิรมย์

kasitfb@gmail.com