ผลจากการพุ่งใส่กันระหว่าง “สหรัฐ-อิสราเอล”กับ “อิหร่าน” ได้เปิดแผลที่ชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ให้กับทวีปเอเชีย โรงงานปิโตรเคมีในทวีปของเราเริ่มประกาศ ภาวะฉุกเฉินทางการผลิตหลายต่อหลายแห่ง สะท้อนถึงปัญหาห่วงโซ่อุปทานที่สะดุดจากสงคราม

อาทิ PCS ของสิงคโปร์ อุตสาหกรรมน้ำมันบนเกาะจูรง ที่มีพื้นที่แค่ 32 ตร.กม. ใกล้เคียงกับพื้นที่สนามบินสุวรรณภูมิของไทย ที่ส่งออกน้ำมัน อันดับ 4ของโลก ไม่สามารถผลิตได้ และที่ต้องหยุดไปแล้วคือจันทรา อาสรี ของอินโดนีเซีย ตามมาด้วย เหยาชุน NCCในเกาหลีใต้ ถือเป็นปัญหาเชิงลึกที่กลายเป็นสัญญาณเตือนภัยที่เริ่มดังขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากขาดวัตถุดิบชิ้นสำคัญของโรงงาน นั่นคือ แนฟทา

แนฟทา (NAPHTHA) คือผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมเหลวส่วนเบา ได้จากการกลั่นน้ำมันดิบ เป็นวัตถุดิบหลักในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี ใช้ในการผลิตงานสำคัญหลัก 3 ข้อ คือ 1.อุตสาหกรรมปิโตรเคมี :ใช้เป็นวัตถุดิบในกระบวนการไพโรไลซิส (STEAM CRACKING) เพื่อผลิตสารตั้งต้น เช่น เอทิลีน โพรพิลีนซึ่งนำไปทำพลาสติกและเส้นใยสังเคราะห์ 2.อุตสาหกรรมน้ำมัน : ใช้เป็นสารประกอบในน้ำมันเบนซิน (GASOLINEBLENDING) เพื่อปรับปรุงคุณภาพ 3.ตัวทำละลาย :ใช้เป็นตัวทำละลายในสี, ยาฆ่าแมลง, สารซักแห้ง และเป็นเชื้อเพลิงในเตา

ดังนั้นโรงงานสำคัญในประเทศต่างๆ ต้องหยุดไม่ใช่เพราะน้ำมันหมด หรือมีใครมาตัดไฟ แต่เพราะขาดวัตถุดิบ ที่ลำเลียงผ่านเส้นทางหลัก นั่นคือ ช่องแคบฮอร์มุซ ถูกปิดตาย(ขนาดเรือไทยที่ไม่เกี่ยวอะไรยังโดนยิง)ทำให้บริษัทต่างๆ กำลังประสบปัญหา เพราะไม่สามารถส่งมอบสินค้าได้ตามเวลาและสัญญาที่กำหนด มันหมายความว่าบริษัทไม่สามารถส่งมอบสินค้าตามสัญญาได้ เพราะเหตุสุดวิสัย ถือเป็นเรื่องร้ายแรงมาก

เมื่อบริษัทหนึ่งประกาศ อาจเป็นเรื่องเฉพาะตัวแต่เมื่อหลายบริษัทประกาศพร้อมกันมันคือสัญญาณว่าระบบกำลังมีปัญหา ผลกระทบที่กำลังตามมาเมื่อโรงงาน STEAM CRACKERหยุดหรือทำการผลิตลดลง สิ่งแรกที่จะขาดแคลนคือ เช่น เอทิลีน โพรพิลีน ETHYLENE จากนั้นเราจึงได้เห็นราคาของ พอลีเมอร์เริ่มขยับขึ้น และเมื่อ พอลีเมอร์ แพงขึ้น ต้นทุนของสินค้าแทบทุกอย่างก็จะเพิ่มตาม

หากโรงงานปิโตรเคมีเริ่มหยุดเป็นวงกว้างนั่นอาจหมายความว่า โลกกำลังเผชิญกับ SUPPLY SHOCK รอบใหม่อย่างไม่มีทางหลีกเลี่ยง

เวลานี้ บริษัทเคมีภัณฑ์ญี่ปุ่น มิตซุย เคมิคอลส์(4183.T) กับ บริษัท MITSUBISHI CHEMICAL(4188.T) เริ่มลดการผลิตเอทิลีน เพราะปริมาณวัตถุดิบของบริษัทลดลง และมิตซุยเคมิคอลส์ เริ่มลดการผลิตที่โรงงานในโอซาก้าและอิชิฮาระ ในจังหวัดชิบะ เนื่องจากคาดการณ์ว่าปริมาณ แนฟทา จากตะวันออกกลาง จะลดลง

บริษัท SUMITOMO CHEMICAL ASIA ออกประกาศเหตุสุดวิสัยในสัปดาห์นี้ สำหรับการผลิตเมทิลเมทาคริเลต หลังจากที่ซัพพลายเออร์วัตถุดิบของบริษัท คือ บริษัทปิโตรเคมี PCS จากสิงคโปร์ ประกาศเหตุสุดวิสัยในการขนส่งสินค้า เนื่องจากสงครามในตะวันออกกลางได้ทำให้การขนส่งทางทะเลและห่วงโซ่อุปทานหยุดชะงัก

ญี่ปุ่น พึ่งพาตะวันออกกลางสำหรับน้ำมันประมาณ 95% และอาจพิจารณาใช้น้ำมันสำรองฉุกเฉิน ร่วมกับประเทศ G7 อื่นๆ เพื่อบรรเทาผลกระทบจากการหยุดชะงักของอุปทานเนื่องจากสงครามในอิหร่านต่อตลาด และยังรวมถึงบริษัท FORMOSAPETROCHEMICAL CORP (FPCC) ของไต้หวันก็ได้ออกประกาศเหตุสุดวิสัยสำหรับสินค้าปิโตรเคมีบางรายการ รวมถึงเอทิลีนและโพรพิลีนด้วย

ไม่แปลกที่นักวิเคราะห์จะระบุว่า โลกกำลังจะพบกับภาวะช็อกด้านอุปทาน หรือ SUPPLY SHOCK นั่นคือ เหตุการณ์กะทันหันที่ไม่คาดคิดซึ่งส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการผลิตและการจัดหาสินค้าหรือบริการ ทำให้ปริมาณอุปทานเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างฉับพลัน ส่งผลให้ระดับราคาสินค้าและ GDP เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยส่วนใหญ่มักเป็นผลลบ ซึ่งหนนี้เป็นผลลบ(NEGATIVE SUPPLY SHOCK)

อิหร่าน ยิง, สหรัฐ ยิง, อิสราเอล ยิง แต่กลายเป็นการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ยังผลให้ตลาดโลกไม่เสถียรและเพิ่มต้นทุนทางเศรษฐกิจจากความขัดแย้ง

อิหร่าน, สหรัฐ และอิสราเอล อาจจะเสียหายทั้งเงิน ทั้งอาวุธ ทั้งกำลังพล และเลือดเนื้อ ส่วนโลกอีกหลายฟาก ไม่ได้รับการบาดเจ็บจากอาวุธ แต่กำลังช้ำใน กระอักออกมาเป็นลิ่มๆ