การกระทำหรือการแสดงออกซึ่งท่าที่หนึ่งใด ก็จะต้องมาจากการมีจุดยืนหรือตั้งมั่นอยู่ในธรรมหรือยึดโยงอยู่กับหลักการความถูกต้องชอบธรรม บ่งบอกซึ่งการมีจิตใจที่กล้าหาญ กล้าได้กล้าเสีย แต่อีกในแง่หนึ่งก็อาจจะทำตัวแบบโอนเอนไปตามลม สะบัดไหล่ สะบัดเอว แบบศรีธนนชัย หรือไม่ก็ไปยกแม่น้ำทั้ง 5 เพื่อเอาตัวรอดไปวันๆ หนึ่ง

ในโลกกว้างก็มีประเด็นปัญหาของการที่ประเทศที่ใหญ่โตมีแสนยานุภาพ อวดใหญ่อวดโต เบ่งกล้าม ทุบโต๊ะ และใช้กำลังอาวุธเพื่อคุกคาม เพื่อแสดงความไม่พอใจหรือบีบบังคับให้ประเทศอื่นๆ ต้องคล้อยตาม หรือไม่ก็มุดหัวดำดิน หรือปิดหูปิดตาไม่รู้ไม่ชี้

ที่เห็นเป็นประจักษ์ก็คือ การที่ฝ่ายอิสราเอลตามล้างตามเช็ดฝ่ายอาหรับปาเลสไตน์ และไม่ยอมรับข้อเสนอที่เป็นที่ยอมรับของชาวโลกที่ว่า การจะแก้ปัญหาการขัดแย้งระหว่างชาวอาหรับกับชาวอิสราเอลได้จริงๆ ก็คือการยอมให้มีการจัดตั้งประเทศปาเลสไตน์ขึ้นมาคู่เคียงกับประเทศอิสราเอล โดยบัดนี้อิสราเอล และสหรัฐอเมริกา ก็ได้ร่วมมือกันเปิดฉากการโจมตีทางอากาศต่อฝ่ายอิหร่านอย่างเมามันเมามือ มีการทิ้งระเบิดแบบปูพรมไม่แยกแยะฝ่ายกำลังทหารออกจากประชาชนพลเมือง ไม่แยกแยะสถานที่ตั้งทางทหารกับโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภคที่จำเป็นต่อชีวิตประจำวันของชาวอิหร่าน

ก่อนหน้านั้นไม่นาน ฝ่ายสหรัฐฯ ก็ได้เข้าไปบุกรุกเวเนซูเอลา แล้วจับกุมตัวประธานาธิบดีเวเนซูเอลาและภรรยามาขึ้นศาลที่นครนิวยอร์ก เป็นการทำการอย่างองอาจไม่แคร์หน้าอินทร์หน้าพรหม ไม่แยแสต่อกฎหมายระหว่างประเทศใดๆ ทั้งสิ้น

ย้อนกลับไปก่อนหน้านั้นสักเมื่อ 3-4 ปีที่แล้ว ฝ่ายรัสเซียก็ได้ทำการเปิดฉากรุกรานยูเครน สงครามก็ยังยืดเยื้อมาถึงปัจจุบันนี้  แม้ตอนแรก ฝ่ายรัสเซียก็จะพอมีเหตุผลที่อ้างได้ฟังดูก็เข้าท่า แต่เมื่อเวลาและความเสียหายได้บานปลายขนาดนี้ ถ้าถามกันจริงๆ แล้วว่า ยังหันกลับไปใช้การเจรจาแบบสันติวิธีต่อไปได้หรือไม่? ก็ยังไม่มีคำตอบออกมา

ทางภาคพื้นเอเชียแปซิฟิก จีนแผ่นดินใหญ่ก็ยังทำการคุกคามจีนเกาะไต้หวันอยู่เรื่อยๆ โดยเฉพาะการซ้อมรบครั้งแล้วครั้งเล่าในบริเวณรอบๆ เกาะไต้หวัน  อีกทั้งจีนก็ทำตัวเสมือนกับว่าเป็นเจ้าของทะเลจีนใต้แต่ผู้เดียวเสียแล้ว ทั้งๆ ที่การเจรจากับบรรดาประเทศคู่พิพาทก็ยังค้างคาอยู่ อีกทั้งศาลอนุญาโตตุลาการโลกก็ได้ตัดสินตามคำขอของฝ่ายฟิลิปปินส์แล้วว่า จีนไม่มีสิทธิ์ใดๆ ในทะเลจีนใต้ ไม่ว่าจะหลักฐานทางประวัติศาสตร์ หรือหลักฐานทางข้อกฎหมายระหว่างประเทศ

จัดได้ว่าประเทศยักษ์ใหญ่ของโลก 3 ประเทศคือ สหรัฐอเมริกา รัสเซีย และจีน ซึ่งเป็นประเทศสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติ ที่มีหน้าที่ในเรื่องการเสริมสร้างสันติภาพความมั่นคงและความเจริญก้าวหน้าของประชาคมโลก ได้กลับกลายมาเป็นประเทศผู้รุกรานพร้อมด้วยความคิดอ่านที่ว่า “กำปั้นเท่านั้นคือความถูกต้องชอบธรรม” (Might is right)

ส่วนฝรั่งเศสและอังกฤษที่เป็นประเทศสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติด้วย ก็ไม่ได้ทำงานทำการอะไรให้เป็นที่ชื่นชอบและเป็นประโยชน์ต่อมวลมนุษย์  ฝรั่งเศสอดีตเจ้าอาณานิคมก็พยายามเทียวไล้เทียวขื่อเพื่อรักษาอิทธิพลไว้ในแอฟริกาตะวันตก แต่ก็ถูกประเทศแอฟริกา 5 ประเทศขับไล่ออกมาอย่างไร้ศักดิ์ศรี  ขณะที่อังกฤษก็เป็นกองเชียร์แบบหลับหูหลับตาให้ยูเครนไป “ตายผู้เดียว” เพื่อทำการยันทัพรัสเซียไว้  ในทางตรงกันข้ามก็ยังนิ่งเฉยกับความเลวร้ายของฝ่ายอิสราเอล โดยทั้งอังกฤษและฝรั่งเศส ก็ทำเสมือนว่ารังเกียจอิหร่าน จนอยู่เหนือการวิตกกังวลและพฤติกรรมอันโหดร้ายโหดเหี้ยมของฝ่ายสหรัฐฯ และอิสราเอล

ในขณะเดียวกันประเทศพี่เบิ้มของโลกก็ปล่อยให้รัฐบาลทหารของพม่าปู้ยี่ปู้ยำชาวพม่ากันอยู่อย่างต่อเนื่อง แต่ที่สำคัญก็คือ อาเซียนซึ่งมีสมาชิกประเทศรวม 11 ประเทศ รวมทั้งประเทศไทย ดูจะขาดสันหลัง ทั้งๆ ที่หลายประเทศสมาชิกก็เคยถูกรุกรานจากภายนอก เคยตกเป็นประเทศอาณานิคม เคยตกอยู่ในสภาวะของสงครามกลางเมืองและสงครามอุดมการณ์ แต่วันนี้ก็กลับดูนิ่งเฉยไม่กล้าพูดออกมาให้แน่ชัดว่า การกระทำของสหรัฐฯ และอิสราเอลนั้นไม่ถูกต้อง และในขณะเดียวกันก็ไม่ได้ให้ใจต่ออิหร่านในฐานะประเทศกำลังพัฒนาด้วยกัน และล่าสุดในพม่า นายพลอาวุโส มิน ออง หล่าย ก็ได้ตั้งตัวเองขึ้นมาเป็นประธานาธิบดี โดยอ้างผลการเลือกตั้งจอมปลอม ในขณะที่ประเทศไทยที่เป็นผู้รับผลกระทบมากที่สุดในอาเซียน แต่ภาพของผู้นำไทยก็ยังดูนุ่มนวลชวนฝันกับรัฐบาลทหารพม่า

การมีตำแหน่งมิใช่การพูดให้สวย พูดให้ดูเท่ ฉวัดเฉวียนไปวันๆ หนึ่ง หากแต่ต้องมีจุดยืนที่ยึดโยงกับความถูกต้องชอบธรรม และสะท้อนความเป็นสังคมไทยที่เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ รังเกียจการเบียดเบียนและการเอารัดเอาเปรียบ

มนุษย์ต้องมีสันหลัง และสังคมประเทศชาติก็ต้องมีสันหลัง เมื่อนั้นการต่างประเทศถึงจะยืนหยัดได้อย่างมีจุดยืนบนเวทีโลก ซึ่งสะท้อนถึงเกียรติยศ และศักดิ์ศรีของประเทศนั้นๆ

กษิต ภิรมย์
kasitfb@gmail.com