เริ่มต้นปีงบประมาณใหม่ หลายกรมในกระทรวงเกษตรฯ ดูคึกคักกับการต้อนรับอธิบดีใหม่ ด้วยการมอบดอกไม้แสดงความยินดีกันอย่างคับคั่ง และอธิบดีหลายท่านก็ไม่ลืมที่จะสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำหน่วยงานก่อนที่จะเข้าห้องทำงาน

ก่อนหน้าที่จะเริ่มต้นกับภารกิจของแต่ละหน่วยงานในวันจันทร์ที่ 3 ตุลาคมที่ผ่านมารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ ได้ใช้เวลาวันอาทิตย์ที่ 2 ตุลาคม ทั้งวันกับหัวหน้าส่วนราชการ ทั้งอธิบดี เลขาธิการ และผู้อำนวยการรัฐวิสาหกิจ แสดงวิสัยทัศน์ในการดำเนินงานตามภารกิจของหน่วยงานเพื่อสนับสนุนนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้บรรลุผล

ไม่รู้ว่าอธิบดี เลขาธิการ หรือ ผู้อำนวยการรัฐวิสาหกิจท่านใด แสดงวิสัยทัศน์โดนใจบิ๊กฉัตรบ้าง แต่ไม่ว่าจะโดน หรือไม่โดน ก็คงต้องรอสักระยะหนึ่ง ปล่อยให้แต่ละท่านทำงานไปก่อน เพราะไม่มีตำแหน่งเบอร์หนึ่งที่ไหนว่างที่จะจับโยกแล้ว เต็มอัตราศึก พร้อมลุย ยกเว้นตำแหน่งปลัดกระทรวง ที่สามารถใช้ ม.44 เปลี่ยนตำแหน่งไปเป็นผู้ตรวจราชการพิเศษประจำสำนักนายกรัฐมนตรีได้ทุกเวลา

พูดถึงปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ต้องขอแสดงความเสียใจอย่างยิ่ง กับครอบครัวสาริกะภูติ ที่สูญเสีย ดร.ยุกติ สาริกะภูติ อดีตปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ไปเมื่อวันที่ 23 กันยายน 2559 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมศพ ไปแล้ว เมื่อวันที่ 26-28 กันยายน และญาติพี่น้อง ผู้ที่เคารพนับถือ รวมทั้งหน่วยงานต่างๆ ได้เป็นเจ้าภาพสวดพระอภิธรรมไปแล้วจนถึงวันที่ 2 ตุลาคมที่ผ่านมา มีพิธีบรรจุศพไว้ที่ฌาปนสถานกองทัพอากาศ วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร เพื่อรอพระราชทานเพลิงศพต่อไป

ดร.ยุกตินับเป็นบุคลากรในวงการเกษตรที่ทรงคุณค่า ท่านได้สร้างผลงานทางด้านการเกษตรไว้มากมาย วันนี้ เลาะรั้วเกษตร จึงขอนำประวัติและผลงานของท่านมาบอกกล่าวให้ได้ทราบ เพื่อที่ผู้บริหารในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รุ่นหลังๆ จะได้นำไปเป็นแบบอย่างกันบ้าง ในยุคที่ปลอดนักการเมืองมาครอบงำ

ดร.ยุกติ สาริกะภูติ จบปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปริญญาโทสาขาดินและปุ๋ย จากมหาวิทยาลัยมิสซิสซิปปี้ สหรัฐอเมริกา ท่านได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จาก 3 มหาวิทยาลัย คือ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ และมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

ท่านเป็นผู้ก่อตั้งกรมส่งเสริมการเกษตร โดยการรวมงานของกรมกสิกรรม กรมการข้าว และ สำนักงานส่งเสริมการเกษตร เข้าด้วยกัน และได้ดำรงตำแหน่งอธิบดีคนแรกของกรมส่งเสริมการเกษตรระหว่างปี 2518-2523 สืบสานงานส่งเสริมการเกษตรต่อจาก อธิบดีในยุคที่เป็นกรมกสิกรรม คือ ศาสตราจารย์ทำนอง สิงคาลวาณิช ที่คนในวงการเกษตร ยกย่องให้เป็นบิดาแห่งการส่งเสริมการเกษตร

ดร.ยุกติ สาริกะภูติ เป็นผู้นำระบบการฝึกอบรมและเยี่ยมเยียน มาใช้ในประเทศไทย นับเป็นการปรับปรุงงานส่งเสริมการเกษตรครั้งสำคัญ อันเป็นที่มาของ “เกษตรตำบล” หรือเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรประจำตำบล ตำบลละ 1 คน ทำหน้าที่พบปะ เยี่ยมเยียนเกษตรกรเพื่อให้คำแนะนำการทำการเกษตรสมัยใหม่ที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ ทำให้กรมส่งเสริมการเกษตรเป็นหน่วยงานในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หน่วยงานเดียวที่มีเจ้าหน้าที่กระจายสู่พื้นที่ถึงระดับตำบล ไม่ต้องพูดถึงยุคลหลังๆ ที่เกษตรตำบลจำนวนไม่น้อยกลายเป็นหัวคะแนนของนักการเมือง และเป็นเครื่องมือของนักการเมืองในการทำงานกับมวลชน แต่ปัจจุบันเกษตรตำบลเหล่านั้นคงทยอยเกษียณอายุราชการไปเกือบหมดแล้ว หรือไม่เกษตรตำบลยุคนี้ก็เปลี่ยนบทบาทไปแล้ว

ดร.ยุกติ เคยดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมวิชาการเกษตร ระหว่างปี 2525-2529 เมื่อท่านมาอยู่ที่กรมวิชาการเกษตร ก็ได้เชื่อมโยงการทำงานของกรมส่งเสริมการเกษตร กับกรมวิชาการเกษตร โดยนำผลงานวิจัยจากกรมวิชาการเกษตรถ่ายทอดสู่เกษตรกร โดยผ่านเจ้าหน้าที่และระบบส่งเสริมการเกษตรของกรมส่งเสริมการเกษตร ซึ่งระบบนี้ยังใช้อยู่ในปัจจุบัน

ดร.ยุกติ สาริกะภูติ เกษียณอายุราชการในตำแหน่ง ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เมื่อปี พ.ศ. 2535 เป็นปลัดกระทรวงที่หน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภายในและต่างประเทศ ยอมรับความรู้ความสามารถ รวมทั้งความซื่อสัตย์ สุจริต ท่าน
ได้รับการยกย่องจากองค์กรต่างๆ มากมาย ที่สำคัญคือ ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ทำหน้าที่พระยาแรกนาขวัญ ถึง 4 ครั้ง ระหว่างดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมวิชาการเกษตร 2 ครั้ง และระหว่างดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงเกษตรฯ 2 ครั้ง

นับเป็น “เพชรแห่งวงการเกษตร” ท่านหนึ่ง ที่บุคลากรของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สมควร ยกย่อง และถือเป็นแบบอย่างของข้าราชการ และผู้บริหารที่ดี

แว่นขยาย