การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.)…ไปทำบุญบ้างนะช่วงนี้ดูเหมือนดวงจะตก...เรื่องที่เครนในโครงการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน หล่นทับขบวนรถไฟ ที่ อ.สีคิ้ว จ.นครราชสีมา คนตาย 32 ศพ บาดเจ็บร่วมร้อย...เชื่อว่ายังเป็นประเด็นให้วิพากษ์วิจารณ์ในสังคมไปอีกนาน...เท่านั้นไม่พอเรื่องใหม่กำลังจะตามติดอีก...เรื่องที่ว่าคือ...ความไม่ชอบมาพากลโครงการก่อสร้างโรงซ่อมบำรุงรถจักรรถไฟ ชุมทางแก่งคอย สระบุรี มูลค่ากว่า 1,560 ล้านบาท ที่ร.ฟ.ท.เปิดประมูลหาผู้รับเหมาดำเนินการตั้งแต่ปลายปี 2562 หรือกว่า 5 ปีมาแล้ว โดยหวังจะให้เป็นศูนย์ซ่อมบำรุงรถจักร และโบกี้สินค้าที่ทันสมัยของประเทศ แต่กลับปรากฏว่า ทั้งสเปกโรงงานซ่อมบำรุง และเครื่องจักรอุปกรณ์ที่บริษัทรับเหมาคู่สัญญาติดตั้งส่งมอบให้ ร.ฟ.ท.มีคุณภาพต่ำกว่ามาตรฐาน จาก TOR ที่กำหนด เพราะสิ่งที่ได้แทบจะเป็นโกดังเก็บของแถวเซียงกง

เรื่องนี้เล่ากันยาว... เศรษฐศาสตร์วันหยุด...ขอเริ่มจากนี้ก่อน....คือ ร.ฟ.ท.ได้เปิดประมูลก่อสร้างโรงซ่อมบำรุงรถจักรแห่งใหม่พร้อมเครื่องจักร และบ้านพักพนักงาน ชุมทางแก่งคอย จังหวัดสระบุรี มูลค่าโครงการ 1,710 ล้านบาท เมื่อวันที่ 18 พ.ย. 2562 โดยผลประมูลที่ได้ปรากฏว่า “กิจการร่วมค้ารายหนึ่ง” เป็นผู้ชนะประมูลโดยเสนอราคาต่ำสุด 1,560 ล้านบาท กำหนดระยะเวลาก่อสร้าง 24 เดือน

แต่โครงการดังกล่าวต้องล่าช้าไปจากกำหนดเดิมร่วม 5 ปี โดยยังไม่มีการลงนามในสัญญา เนื่องจากมีการปรับเปลี่ยนรัฐบาล และมีกรณีร้องเรียนเอกสารการประมูล ไม่ตรงกับ TOR ที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ของ ร.ฟ.ท. ทั้งยังพบว่า บริษัทรับเหมาที่ชนะการประมูลโครงการนี้ มีทุนจดทะเบียนเพียง 1 ล้านบาทเท่านั้น แต่กลับสามารถปาดหน้าเอาชนะคู่แข่งที่เป็นยักษ์รับเหมาอย่างบริษัทอิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ และบริษัท ยูนีคคอนสตรัคชั่น ที่เป็นผู้รับเหมารายใหญ่ของประเทศได้ทำให้ฝ่ายนโยบายไม่กล้าสั่งเดินหน้าโครงการ และเก็บงำผลการประมูลไว้ถึง 5 ปี ก่อนที่จะมีการลงนามในสัญญา เมื่อกลางเดือน เมษายน 2567 ในรัฐบาลพรรคเพื่อไทยที่มี นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ เป็นรองนายกและรมว.คมนาคม

แน่นอนว่าเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ ว่าระยะเวลาที่ผ่านมากว่า 5 ปี ที่ต้นทุนก่อสร้างต่างๆ เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมอย่างมาก เหตุใดทางการรถไฟถึงยอมให้บริษัทรับเหมารายนี้ยืนราคาข้อเสนอเดิมตั้งแต่เมื่อ 5 ปีที่แล้วได้... หรือว่าจริงอย่างที่มีกระแสข่าวสะพัด ว่าเหตุที่รับเหมาโนเนมรายนี้กล้ายืนราคาที่ฟันจากการประมูลนอกจากมีกลุ่มทุนการเมืองเดิมหนุนหลัง ยังคิดการณ์ไว้ล่วงหน้าแล้วให้ฟันราคาเพื่อให้ได้งานมาก่อน แล้วค่อยให้ไปแก้ไขแบบก่อสร้าง ลดสเปกวัสดุอุปกรณ์ ในโครงการลง เพื่อลดต้นทุนให้ได้กำไรหรือไม่ และสุดท้ายแล้วไม่สามารถดำเนินการได้ตามเงื่อนไขสัญญาก็ล้มบนฟูกได้อีก

ล่าสุดหลังเดินหน้าก่อสร้างโรงงานซ่อมบำรุง และติดตั้งเครื่องจักรตามสัญญา...แต่ๆๆ ภายในการรถไฟฯ เองก็ทนไม่ได้ ต้องบ่นออกมาดังๆ ว่า การก่อสร้างมีความล่าช้าเป็นอย่างมาก เริ่มงานเมื่อเมษายน 2567 ทำมามากว่า 9 เดือนได้ผลงานแค่ 5% ติดลบ 15% แต่ผู้บริหารระดับสูงในการรถไฟฯบางรายช่วยกันปกปิด และจัดทำรายงานให้ดูเหมือนว่า มีผลงานคืบหน้า เพื่อช่วยเหลือเอกชนผู้รับจ้าง อาทิ การตอกเสาเข็มกว่าห้าร้อยต้นที่เอียงไร้คุณภาพแต่ยังจะให้นับเป็นผลงาน

บอกแล้วเรื่องมันยาว...ฉบับหน้ามาว่ากันต่อครับ...

พงษ์พันธุ์