nn สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ร่วมกับสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เร่งผลักดันการแก้ไข มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) สำหรับเหล็กเส้นเสริมคอนกรีตครั้งใหญ่ในรอบ 25 ปี....และเหตุสำคัญคือต้องการยกระดับความปลอดภัย และ ยุติการใช้เทคโนโลยีเตาหลอมที่ไม่ได้มาตรฐาน และป้องกันปัญหาคุณภาพเหล็กในงานก่อสร้าง
ซึ่งความเคลื่อนไหวในการแก้ไข มอก. เหล็กเส้นการปรับแก้มาตรฐาน มอก. ในครั้งนี้เกิดขึ้นเนื่องจากพบปัญหาคุณภาพเหล็กที่ผลิตจากเทคโนโลยีเตาหลอม (Induction Furnace: IF)

ย้ำว่า..ข้อจำกัดหลักด้านคุณภาพ จาก เตา IF คือไม่มีระบบออกซิเดชันและการสร้างสแลก (slag) สำหรับกำจัดหรือดูดซับสารมลทิน เช่น ฟอสฟอรัส กำมะถัน และสิ่งเจือปนที่มากับเศษเหล็ก ทำให้ควบคุมคุณสมบัติทางเคมีตลอดจนปริมาณของสารมลทินและสิ่งเจือปนได้ยาก อีกทั้งลักษณะของการหลอมด้วยการเหนี่ยวนำทางไฟฟ้าที่เตา IF มีการกวนวนต่ำ ทำให้ควบคุมความสม่ำเสมอของเนื้อเหล็กได้ยาก ส่งผลให้คุณสมบัติทางกลของเหล็ก เช่น ความเหนียว ความต้านแรงดึง และความแข็งแรง ไม่สม่ำเสมอ หากต้องการการควบคุมเนื้อเหล็กให้ได้คุณสมบัติเหล็กเส้นที่ดี ต้องเข้มงวดเลือกใช้เศษเหล็กคุณภาพดีและต้องมีการปรับปรุงคุณภาพน้ำเหล็กหรือ refining ในเตาปรุง เช่น Ladle Furnace แต่ในทางปฏิบัติ ประเทศไทยขาดแคลนเศษเหล็กคุณภาพดี และโรงงาน IF ในประเทศเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ติดตั้งเตาปรุง Ladle Furnace (LF) และต้องบอกว่าแม้จะมีเตาปรุงก็นับนิ้วได้เลยว่ามีเพียงโรงเหล็กIF 1-2 โรงเท่านั้นที่เปิดใช้ (ไม่รู้ตอนนี้เปิดใช้หรือเปล่า ในเมื่อโรงอื่นไม่ใช้ จะเปิดเตาปรุงให้เพิ่มต้นทุนทำไม???)

ประเทศไทย จาก มอก. 20-2543 (เหล็กเส้นกลม) และ มอก. 24-2548 (เหล็กเส้นข้ออ้อย) เดิมกำหนดขอบข่ายให้เหล็กเส้นต้องผลิตจาก BOF, EAF หรือ เตา Open Hearth เท่านั้น แต่ในปี 2559 (1 ปีก่อนประเทศจีนยกเลิกเตา IF สำหรับผลิตเหล็กเส้นในปี 2560) มีการปรับแก้เป็น มอก. 20-2559 และ 24-2559 โดยยกเลิกขอบข่ายการผลิตเดิม เปิดกว้างให้มีกรรมวิธีอื่นๆ (รวมถึง IF ที่มีการย้ายฐานเข้ามาในช่วงเวลานั้น) โดยได้เพิ่มข้อกำหนดด้านการคัดเลือกเศษเหล็ก, การควบคุมส่วนประกอบทางเคมีทุกขั้นตอน, การมีกระบวนการทำน้ำเหล็กให้บริสุทธิ์ (refining process) เช่น มีเตาปรุง (Ladle Furnace) เพื่อปรับปรุงคุณภาพน้ำเหล็กและขจัดสารฝังใน (inclusion) และการมีมาตรการจัดการสิ่งแวดล้อม ฯลฯ...แต่ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นตอนนี้...ไม่มีโรงเหล็ก IF รายใดปฏิบัติตามข้อกำหนดดังกล่าวเลย

เอาล่ะ...ในขณะที่สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) กำลังพยายามทำในสิ่งที่ถูกต้อง เพราะมองเห็นความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนเป็นเรื่องสำคัญอันดับหนึ่ง..ก็มีความพยายามของสมาคมการค้าผู้ประกอบการหล่อหลอมโลหะด้วยเตาเหนี่ยวนำไฟฟ้า (IF) ที่จะขัดขวางเรื่องนี้ และต้องบอกเลยว่าเป็นการกระทำที่เหิมเกริมมาก...เศรษฐศาสตร์วันหยุด...จะมาขยายความเรื่องนี้ให้ได้รับทราบกันใน“รายงานพิเศษ” ฉบับวันจันทร์ที่ 20 กรกฎาคมนี้นะครับ...nn

พงษ์พันธุ์