รฟท.อ่วมน้ำมันพุ่ง ปรับทัพใหญ่-เคาะค่าตั๋วใหม่

นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง รองผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) รักษาการผู้ว่าการ รฟท. เปิดเผยถึงผลกระทบจากวิกฤตราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีต่อการดำเนินงานของ รฟท. ว่า ความผันผวนของราคาน้ำมันในตลาดโลกได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อโครงสร้างต้นทุนของ รฟท. เนื่องจากน้ำมันเชื้อเพลิงถือเป็นต้นทุนหลักในการเดินรถ ทำให้รายจ่ายเพิ่มขึ้น ขณะที่รายได้จากค่าโดยสารและค่าขนส่งสินค้ายังคงอยู่ในระดับเดิม ทำให้เกิดความไม่สมดุลระหว่างรายได้และรายจ่ายขององค์กร

นายอนันต์ ระบุว่า จากการวิเคราะห์สถานการณ์ด้านต้นทุนและรายได้ พบว่า ปัจจุบัน รฟท.มีต้นทุนหลักอยู่ 3 ส่วน ได้แก่ ต้นทุนด้านบุคลากร , ต้นทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน และต้นทุนค่าน้ำมันเชื้อเพลิง โดยช่วงที่ผ่านมาสัดส่วนของค่าน้ำมันมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ภาระค่าใช้จ่ายโดยรวมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จากการคาดการณ์ทางการเงินขององค์กรซึ่งตั้งไว้ก่อนเกิดวิกฤตราคาพลังงาน ว่า รฟท. จะมีภาระขาดทุนประมาณ 18,000 ล้านบาท แต่ตัวเลขดังกล่าวอาจต้องทบทวนใหม่ เนื่องจากต้นทุนพลังงานที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

“ปัจจุบัน รฟท. ใช้น้ำมันดีเซลประเภท B7 สำหรับการเดินรถไฟทั่วประเทศเฉลี่ยเดือนละ 8-9 ล้านลิตร หรือคิดเป็นเดือนละ 270 ล้านบาท โดยจัดซื้อผ่านสัญญาโดยตรงกับบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) แม้จะได้รับส่วนลดพิเศษจากราคาหน้าปั๊มในระดับหนึ่ง แต่ยังได้รับผลกระทบจากการปรับตัวขึ้นของราคาน้ำมันในตลาดโลก ขณะเดียวกันในด้านการบริหารจัดการสต็อกน้ำมัน รฟท.ยังมีปริมาณสำรองเพียงพอต่อการใช้งาน จึงไม่ประสบปัญหาการขาดแคลนเชื้อเพลิงในการเดินรถ” นายอนันต์ กล่าว

สำหรับแนวทางจัดการการเดินรถ รฟท.ใช้หลักการปรับแผนการเดินรถให้สอดคล้องกับปริมาณความต้องการของผู้โดยสาร โดยอาศัยแนวทางที่เคยนำมาใช้ในช่วงโควิด-19 คือ หากพบว่ามีผู้โดยสารเพิ่มขึ้นจะเพิ่มขบวนรถหรือเพิ่มตู้โดยสารให้เพียงพอกับความต้องการ แต่หากปริมาณผู้โดยสารลดลง จะลดจำนวนตู้โดยสารหรือยุติการเดินรถบางขบวนเพื่อควบคุมต้นทุนการดำเนินงาน

อย่างไรก็ตาม ช่วงเทศกาลสำคัญ เช่น สงกรานต์ ขณะนี้การจองตั๋วโดยสารล่วงหน้าหลายเส้นทางเต็มเกือบทุกที่นั่งตามปกติของฤดูกาลท่องเที่ยว แต่ไม่ได้ช่วยเพิ่มกำไร เพราะต้นทุนค่าน้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้น ทำให้ค่าใช้จ่ายในการเดินรถสูงกว่ารายได้จากค่าโดยสาร ส่งผลให้เกิดสถานการณ์ที่เรียกว่า “ยิ่งวิ่งยิ่งขาดทุน”

“รฟท.จำเป็นต้องเร่งหาแนวทางเพิ่มรายได้ เพื่อรองรับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นซึ่งไม่ได้อยู่ในแผนงบประมาณเดิม โดยหนึ่งในแนวทางสำคัญคือการบริหารจัดการทรัพย์สินขององค์กรให้เกิดประโยชน์สูงสุด เช่น การพัฒนาพื้นที่เชิงพาณิชย์ในสถานีรถไฟหรือพื้นที่ศักยภาพต่างๆ เพื่อนำรายได้มาช่วยชดเชยภาระค่าใช้จ่ายและภาระหนี้ขององค์กร” นายอนันต์ กล่าว

นายอนันต์ กล่าวด้วยว่า ในเรื่องของค่าโดยสาร ขณะนี้กรมการขนส่งทางราง(ขร.) อยู่ระหว่างเตรียมประกาศค่าพิกัดอัตราค่าโดยสารและค่าขนส่งสินค้าขั้นสูง หรือ Fare Ceiling สำหรับระบบรถไฟ ตาม พ.ร.บ.ขนส่งทางราง ที่จะมีผลบังคับใช้วันที่ 27 มีนาคม 2569 เพื่อเปิดช่องให้ รฟท.ปรับอัตราค่าโดยสารและค่าขนส่งสินค้าให้สอดคล้องกับต้นทุนที่แท้จริงมากขึ้น แต่ยังต้องใช้ระยะเวลาในการพิจารณาและประกาศใช้ จึงอาจไม่สามารถแก้ปัญหาผลกระทบจากราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นได้ในทันที

“ขณะนี้ราคาพลังงานมีความผันผวนสูง รฟท.จำเป็นต้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งพิจารณามาตรการทางการเงินและรูปแบบการดำเนินธุรกิจใหม่ๆ รวมถึงการขอรับการสนับสนุนเพิ่มเติมจากภาครัฐ และต้องเร่งหารายได้เพิ่มเติม เพื่อมาเสริมผลการดำเนินการงาน รวมถึงอาจต้องบริหารจัดการการเดินรถ ทั้งเพิ่มและลดขบวน ให้สอดคล้องกับปริมาณผู้โดยสาร เพื่อให้สามารถดำเนินภารกิจในการให้บริการขนส่งสาธารณะแก่ประชาชนได้อย่างต่อเนื่องและมีเสถียรภาพในระยะยาว” นายอนันต์ กล่าว