ในช่วงปี 2026 คำว่า “เด็กจบใหม่หางานไม่ได้” กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางในสังคมไทย โดยเฉพาะในกลุ่มบัณฑิตสายการเงิน บริหารธุรกิจ การตลาด และสาขาสังคมศาสตร์ต่างๆ หลายคนส่งใบสมัครงานนับสิบแห่งแต่ยังไม่ได้รับการตอบกลับ ขณะที่อีกหลายคนเลือกปฏิเสธงานที่ได้รับเพราะมองว่าเงินเดือนไม่สอดคล้องกับค่าครองชีพ หรือเส้นทางการเติบโตไม่ตรงกับเป้าหมายในชีวิต ภาพเหล่านี้ทำให้เกิดคำถามสำคัญว่า ประเทศไทยกำลังเผชิญวิกฤตการว่างงานของคนรุ่นใหม่จริงหรือไม่ อย่างไรก็ตาม หากมองลึกลงไปในตัวเลขจะพบว่าอัตราการว่างงานโดยรวมของไทยยังอยู่ในระดับต่ำเมื่อเทียบกับหลายประเทศทั่วโลก และหลายภาคธุรกิจยังคงเปิดรับพนักงานอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่เกิดขึ้นจึงอาจไม่ใช่เรื่อง “ไม่มีงาน”แต่เป็นความไม่สอดคล้องระหว่างงานที่มีอยู่กับงานที่คนรุ่นใหม่ต้องการทำ ในยุคที่ Gen Z ให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิต ความยืดหยุ่นในการทำงาน และโอกาสในการพัฒนาตัวเองมากกว่าคนรุ่นก่อน การเลือกเส้นทางอาชีพจึงมีปัจจัยที่ซับซ้อนกว่าเพียงแค่การมีรายได้ประจำเพียงอย่างเดียว

ตลาดงานยังเติบโต แต่กติกาเปลี่ยนไปแล้ว

สิ่งที่หลายคนอาจไม่ทันสังเกตคือ ตลาดแรงงานในปี 2026 ไม่ได้หดตัวลง แต่กำลังเปลี่ยนโฉมครั้งใหญ่จากอิทธิพลของเทคโนโลยี AI ระบบอัตโนมัติ และเศรษฐกิจดิจิทัล รายงานจากหลายองค์กรระดับโลกคาดการณ์ว่าในช่วง 5 ปีข้างหน้างานเดิมจำนวนมากจะถูกปรับเปลี่ยนรูปแบบ ขณะที่ตำแหน่งงานใหม่หลายล้านตำแหน่งจะถูกสร้างขึ้นพร้อมกัน ปัญหาคือทักษะที่ตลาดต้องการในปัจจุบันไม่เหมือนกับเมื่อ 10 ปีก่อนอีกแล้ว สำหรับสายการเงินองค์กรไม่ได้มองหาเพียงคนที่อ่านงบการเงินได้หรือสร้างโมเดลทางการเงินเป็นเท่านั้น แต่ต้องการคนที่สามารถวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก เข้าใจ AI และเชื่อมโยงข้อมูลเพื่อสร้างมูลค่าทางธุรกิจได้ เช่นเดียวกับสายการตลาดที่ต้องแข่งขันกับผู้สมัครจำนวนมาก แต่กลับมีความต้องการสูงในตำแหน่งด้าน Data Analytics, DigitalMarketing และ Automation ขณะเดียวกันหลายอุตสาหกรรมยังขาดแคลนแรงงานในสายเทคโนโลยี วิศวกรรม โลจิสติกส์ และการพัฒนาธุรกิจอย่างต่อเนื่อง จึงอาจกล่าวได้ว่าโจทย์สำคัญของตลาดแรงงานปัจจุบันไม่ใช่การขาดตำแหน่งงาน แต่เป็นการขาดความสอดคล้องระหว่างทักษะของผู้สมัครกับทักษะที่องค์กรกำลังมองหา

จาก “หางาน” สู่ “สร้างความได้เปรียบ” ในโลกการทำงานยุคใหม่

ในอดีต การมีปริญญาจากมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงอาจเพียงพอสำหรับการเริ่มต้นอาชีพที่มั่นคง แต่ในโลกปัจจุบัน ความได้เปรียบดังกล่าวเริ่มลดลงอย่างต่อเนื่อง นายจ้างจำนวนมากให้ความสำคัญกับทักษะจริง ประสบการณ์การทำงาน และความสามารถในการเรียนรู้สิ่งใหม่มากกว่าวุฒิการศึกษาเพียงอย่างเดียว คนรุ่นใหม่ที่สามารถปรับตัว เรียนรู้เครื่องมือดิจิทัล ใช้ AI เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน หรือพัฒนาทักษะที่ตลาดต้องการ มักมีโอกาสได้รับข้อเสนอที่ดีกว่าและเติบโตได้เร็วกว่า ดังนั้น คำถามสำคัญสำหรับ Gen Z ในปี 2026 อาจไม่ใช่เพียง “มีงานให้ทำหรือไม่” แต่คือ “เรากำลังเตรียมตัวสำหรับงานแห่งอนาคตมากพอแล้วหรือยัง” และเมื่อมองภาพรวมของตลาดแรงงานในปัจจุบัน คำถามที่สังคมควรตั้งอาจไม่ใช่ “ทำไมคนรุ่นใหม่ถึงว่างงาน”แต่เป็น “Gen Z กำลังเผชิญปัญหาไม่มีงานจริงๆ หรือกำลังเผชิญกับความไม่สอดคล้องระหว่างงานที่มีอยู่กับความคาดหวังของตนเองมากกว่ากัน” เพราะในยุคที่เศรษฐกิจและเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ผู้ที่ประสบความสำเร็จอาจไม่ใช่คนที่เริ่มต้นได้เร็วที่สุด หรือจบจากสถาบันที่มีชื่อเสียงที่สุด แต่เป็นคนที่สามารถปรับตัวได้เร็วที่สุดต่างหาก และนั่นอาจเป็นเหตุผลว่าทำไมเรื่องราวของ Gen Z ในวันนี้ จึงไม่ใช่เรื่องของการว่างงานเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของการค้นหาตำแหน่งของตัวเองในตลาดแรงงานที่กำลังเปลี่ยนไปอย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ดังนั้น ประเด็นที่น่าคิดต่ออาจไม่ใช่ “ทำไม Gen Z ถึงหางานยาก” แต่คือ ในวันที่โลกกำลังสร้างงานรูปแบบใหม่ขึ้นทุกวัน เรากำลังเผชิญปัญหาการว่างงาน หรือกำลังเผชิญปัญหาความไม่สอดคล้องระหว่างคน งาน และทักษะที่ตลาดต้องการกันแน่?

ยาส์ชีลา ปูรี