“การเกษียณ” อาจดูเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับหลายคน แต่ความจริงแล้ว การใช้ชีวิตหลังเกษียณไม่ได้เริ่มต้นในวันที่เราหยุดทำงาน หากเริ่มต้นตั้งแต่วันที่เราได้รับรายได้และตัดสินใจว่าจะใช้เงินอย่างไร

ข้อมูลล่าสุดจากกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) ระบุว่า ปัจจุบันมีคนไทยวัย 46–60 ปี กว่า 17.3 ล้านคน หรือเกือบ 40% ของแรงงานทั้งประเทศ ที่กำลังเข้าสู่วัยเกษียณในอีก 10–15 ปีข้างหน้า แต่คนจำนวนไม่น้อยกลับมีเงินออมไม่เพียงพอรองรับชีวิตหลังเกษียณ

ยิ่งไปกว่านั้น ค่าครองชีพกลับเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผู้มีอายุ 46–60 ปี มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยประมาณ 8,362 บาทต่อเดือน ส่วนผู้สูงอายุวัยต้น (61–70 ปี) อยู่ที่ประมาณ 7,603 บาทต่อเดือน และหากเป็นผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่เพียงลำพัง ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยจะสูงถึง 10,087 บาทต่อเดือน เนื่องจากไม่สามารถแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายกับสมาชิกในครอบครัวได้

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า ชีวิตหลังเกษียณไม่ได้มีค่าใช้จ่ายต่ำอย่างที่หลายคนเคยคิด และการมีเพียงเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุจากภาครัฐ ซึ่งเริ่มต้นที่ 600 บาทต่อเดือน ย่อมไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต

เริ่มออมช้า...เงินอาจพอใช้เพียงไม่กี่ปี

จากการวิเคราะห์ของ กอช. คนอายุ 46 – 60 ปี มีเงินออมเฉลี่ยประมาณ 4,416 บาทต่อเดือนแต่หากเริ่มออมเมื่ออายุ 46 ปี และออมได้ในระดับค่าเฉลี่ย เงินออมอาจเพียงพอสำหรับใช้ชีวิตหลังเกษียณเพียง 6.6 ปี

เมื่อเทียบกับอายุขัยของคนไทยที่ปัจจุบันอยู่ราว 80–90 ปี จึงสะท้อนว่า หลายคนอาจต้องใช้ชีวิตหลังเกษียณอีกกว่า 20 ปี โดยไม่มีเงินออมเพียงพอรองรับ

คำถามจึงไม่ใช่ว่า เราจะเกษียณเมื่อไร แต่คือ... “เมื่อถึงวันนั้น เราจะมีเงินพอใช้หรือไม่?”

หลายคนตั้งเป้าการออมจากจำนวนเงินที่อยากเก็บ แต่การวางแผนเกษียณที่ดี ควรเริ่มจากการตอบคำถามว่า “ชีวิตหลังเกษียณต้องใช้เงินเท่าไร” แล้วจึงย้อนกลับมาวางแผนว่าจะต้องออมเดือนละเท่าไรจึงจะไปถึงเป้าหมายนั้น

การวางแผนเกษียณไม่ใช่เรื่องซับซ้อน หากเริ่มต้นจากการลงมือทำดังนี้

1.ประเมินค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ

หลายคนใช้ค่าใช้จ่ายในปัจจุบันเป็นตัวตั้ง แต่สิ่งที่มักถูกลืมคือ “เงินเฟ้อ”

ค่าอาหาร ค่ารักษาพยาบาล ค่าสาธารณูปโภค และค่าครองชีพในอีก 20–30 ปีข้างหน้า อาจเพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่า จึงควรปรับประมาณการค่าใช้จ่ายให้สะท้อนมูลค่าเงินในอนาคตก่อนนำมาวางแผน

2. ประเมินรายได้หลังเกษียณ

• รวบรวมรายได้ที่คาดว่าจะได้รับเมื่อหยุดทำงาน เช่น

• เงินบำนาญจากประกันสังคม

• บำนาญข้าราชการ

• ประกันบำนาญ

• เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ

• รายได้จากค่าเช่า

• เงินปันผลหรือดอกเบี้ย

• รายได้จากการทำงานหลังเกษียณ

เมื่อรวมรายได้ทั้งหมดแล้ว จะทำให้เห็นว่าแต่ละเดือนเราจะมีเงินเข้ามาเท่าใด

3. หาช่องว่างทางการเงิน

เมื่อรู้ทั้งรายได้และค่าใช้จ่าย ให้นำค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ ลบด้วยรายได้ที่จะได้รับ

ตัวเลขที่เหลือ คือ “ส่วนขาดรายเดือน” ที่เราต้องเตรียมเงินออมมารองรับ

นี่คือเหตุผลที่หลายคนคิดว่ามีเงินบำนาญหรือประกันสังคมแล้วน่าจะเพียงพอ แต่เมื่อคำนวณจริงกลับพบว่ายังมีช่องว่างอีกมาก

4. คำนวณเงินก้อนที่ต้องมี ณ วันเกษียณ

เมื่อทราบส่วนขาดรายเดือนแล้ว จึงคำนวณเป็นเงินก้อนที่ต้องเตรียมไว้สำหรับใช้ชีวิตหลังเกษียณ

โดยใช้หลักการนำ “ส่วนขาดรายเดือน × 240 เดือน (ประมาณ 20 ปีหลังเกษียณ)” เพื่อประมาณเงินก้อนเป้าหมาย

เมื่อเห็นตัวเลขเป้าหมายที่ชัดเจน เราจะรู้ว่าต้องออมและลงทุนเพิ่มอีกเท่าไร

5. ตรวจสอบเงินสะสมที่มีอยู่ และวางแผนสะสมเพิ่ม

หลังจากรู้เป้าหมายแล้ว ให้รวบรวมสินทรัพย์และเงินออมที่มีอยู่ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น

• เงินฝาก / สลากออมสิน / สลากออมทรัพย์

• พันธบัตร / หุ้นกู้ / กองทุนรวม / หุ้นสามัญ / หุ้นสหกรณ์

• ประกันชีวิต / ทรัพย์สินที่แปลงเป็นเงินสดได้

• เงินชดเชยกรณีเลิกจ้าง

• บำเหน็จชราภาพประกันสังคม

• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) / กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.)

จากนั้นจึงประเมินว่ายังขาดอีกเท่าไร หากพบว่าเงินออมยังไม่เพียงพอ ก็สามารถเลือกใช้เครื่องมือออมและลงทุนที่เหมาะกับตนเอง เช่น กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ / กบข. / กองทุนการออมแห่งชาติ / RMF หรือประกันบำนาญ เพื่อช่วยเพิ่มโอกาสให้ไปถึงเป้าหมายเกษียณได้เร็วขึ้น

การออมเพื่อเกษียณ...เริ่มวันนี้ ดีกว่ารอพร้อม

หลายคนเลื่อนการออมออกไป เพราะคิดว่ายังมีเวลา แต่สิ่งที่เราไม่สามารถเรียกคืนได้ คือ "เวลา" ยิ่งเริ่มออมเร็ว เงินก็ยิ่งมีโอกาสเติบโตจากผลตอบแทน และภาระการออมต่อเดือนก็ยิ่งน้อยลง

หากวันนี้คุณยังไม่รู้ว่า ต้องมีเงินเท่าไรในวันเกษียณ หรือรายได้หลังเกษียณจะมาจากไหน ลองใช้เวลาสักครู่สำรวจแผนการเงินของตัวเอง เพราะการรู้ตัวเร็ว ย่อมมีโอกาสแก้ไขได้มากกว่าการรอจนใกล้เกษียณ

อย่ารอให้มีเงินเหลือแล้วค่อยออม แต่ลองเริ่มออมก่อน แล้วค่อยวางแผนใช้เงินกับส่วนที่เหลือ เพราะเงินที่เริ่มออมในวันนี้ อาจเป็นสิ่งที่ทำให้คุณมีอิสระทางการเงินและใช้ชีวิตหลังเกษียณได้อย่างมั่นคงในวันข้างหน้า

#TheMoneyCoachTH