การดูแลทารกเกิดก่อนกำหนด ต้องอาศัยทีมแพทย์พยาบาลที่มีความชำนาญทางด้านทารกแรกเกิดโดยเฉพาะ เนื่องจากทารกเหล่านี้ไม่เพียงแค่น้ำหนักน้อยเท่านั้น แต่อวัยวะต่างๆ ยังพัฒนาไม่สมบูรณ์จึงไม่สามารถทำงานได้ดีเหมือนทารกปกติ ดังนั้น ผู้ดูแลจะต้องเข้าใจถึงปัญหาที่จะตามมา ยิ่งทารกเกิดก่อนกำหนดมากเท่าไหร่ก็จะพบปัญหาได้มากขึ้นภายหลังคลอดอาการของทารก อาจจะมีอาการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทุกวินาทีของทารกแรกเกิดนั้น จึงมีความสำคัญอย่างมาก ดังนั้น ทารกกลุ่มนี้ จึงจำเป็นต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด ตลอด 24 ชั่วโมง รักษาอย่างถูกต้องและทันท่วงที ส่งผลให้ปลอดภัยพ้นจากภาวะวิกฤติ รวมถึงลดภาวะแทรกซ้อน

ข้อสำคัญของทารกแรกเกิดก่อนกำหนด ต้องให้การดูแลเป็นอย่างมาก

l อันดับแรก คือ “เรื่องการหายใจ” เพราะปอดถือเป็นอวัยวะสำคัญมาก เนื่องจากปอดของทารกเกิดก่อนกำหนด ขาดสารลดแรงตึงผิว ส่งผลให้ปอดขยายตัวไม่ดี ดังนั้น ทารกเกิดก่อนกำหนด จึงมีอาการหายใจลำบากหรือหายใจผิดปกติได้ ซึ่งการหายใจนั้นถือเป็นจุดเริ่มต้นของการมีชีวิตก็ว่าได้

l นอกจากนั้น คือ “สมอง” ของทารกเกิดก่อนกำหนดค่อนข้างเปราะบาง เส้นเลือดในสมองเปราะบาง โดยเฉพาะทารกที่น้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1,500 กรัม การดูแลทารกเหล่านี้จะต้องดูแลด้วยความนุ่มนวลรบกวนทารกให้น้อยที่สุด ติดตามดูสัญญาณชีพและออกซิเจนโดยใช้เครื่องมอนิเตอร์ติดตามตลอดเวลา พยายามรักษาระดับให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ

l อีกหนึ่งเรื่องที่สำคัญ คือ ดูแลทารกให้ได้รับสารอาหารที่เพียงพอ เพื่อการเจริญเติบโตของทารก โดยการให้นมทารกแรกเกิดก่อนกำหนด ต้องให้ด้วยความระมัดระวัง ให้ทีละน้อยๆ จากนั้นค่อยๆ เพิ่มในปริมาณที่เหมาะสม เนื่องจากอวัยวะภายใน โดยเฉพาะลำไส้ยังไม่สมบูรณ์ การให้นมปริมาณมากเกินไป อาจส่งผลกับลำไส้ได้ ทารกจึงต้องได้รับสารอาหารทางเส้นเลือดที่เหมาะสมร่วมด้วย

การดูแลทารกแรกเกิดก่อนกำหนด “เริ่มต้นตั้งแต่วินาทีแรก” ที่เกิดในห้องคลอด โดยการกู้ชีพด้วยอุปกรณ์ช่วยหายใจที่เหมาะสม และดูแลต่อเนื่องภายใต้มาตรฐานการรักษา ไม่ว่าจะเป็นการรักษาด้วย เครื่องช่วยหายใจ,การควบคุมอุณหภูมิภายในตู้อบ, การให้ยาและสารอาหาร ต้องได้รับการดูแลโดยบุคลากรทางการแพทย์และพยาบาลเฉพาะทางตลอดระยะเวลา ภายใน NICU (Neonatal Intensive Care Unit) เพื่อความปลอดภัยของทารก ทำให้ทารกสามารถเจริญเติบโตได้เหมาะสมใกล้เคียงกับการอยู่ในครรภ์มารดา

นอกจากด้านความเจ็บป่วยทางร่างกายแล้ว เรายังให้ความสำคัญกับด้านจิตใจ ความอบอุ่น ความรักของครอบครัว ด้วยวิธี “Kangraroo Care” สัมผัสรักเพื่อลูกน้อย โดยการที่มารดานำทารกมาแนบที่อกสัมผัสกับผิวของลูกรักบนอ้อมอกแม่ ช่วยให้ลูกได้รับสัมผัสรักที่อบอุ่นจากคุณแม่แบบเต็มที่ โดยการดูแลทารกเกิดก่อนกำหนดไม่ได้จบเพียงแค่ทารกแข็งแรงแล้วกลับบ้านได้เท่านั้น แต่ยังดูแลต่อเนื่องไปในระยะยาว ร่วมกับทีมสหวิชาชีพ ในการติดตามทางด้านการเจริญเติบโตและพัฒนาการอีกด้วย

สนับสนุนบทความโดย : พญ.ปวีวรรณ จิรวิสิฐกุล

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกุมารเวชศาสตร์ทั่วไป และทารกแรกเกิดและปริกำเนิด

โรงพยาบาลบางปะกอก 9 อินเตอร์เนชั่นแนล

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมโทร. Call Center 1745 www.bangpakokhospital.com