คงจะทราบกันดีว่า สัตว์เลี้ยงที่เรารักนั้นไม่ได้มีเพียงแค่น้องหมาน้องแมวเท่านั้น วันนี้ผมมีเรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงชนิดพิเศษ หรือ exotic pets จากคลินิกสัตว์เลี้ยงชนิดพิเศษ โรงพยาบาลสัตว์เล็กจุฬาฯ มาฝากครับ

@กระต่าย ควรกินอาหารพิเศษหรือไม่?

กระต่ายควรให้กิน “หญ้า” เป็นอาหารหลักคิดเป็น 80% ของอาหารทั้งหมด ส่วนอาหารเม็ด และผักสดนั้น สามารถให้ได้ในปริมาณที่จำกัด โดยคิดเป็นเพียง 20% ของอาหารทั้งหมด

และเมื่อกระต่ายอายุ 8 เดือนขึ้นไป ก็ควรลดปริมาณหญ้าแห้ง/อัลฟาฟ่าลง เพราะจะทำให้ได้รับแคลเซียมปริมาณเกินกว่าที่ร่างกายต้องการ

@เพราะเหตุใด กระต่ายจึงมักเกิดฝีรากฟัน

ปัญหาฝีที่รากฟันนั้น มีสาเหตุโน้มนำมาจากอาหารที่ให้ไม่เหมาะสม ทำให้กระต่ายไม่ได้ใช้ฟันในการบดเคี้ยวอาหาร จึงเป็นผลให้ฟันและรากฟันเจริญผิดปกติ เกิดปัญหาฝีรากฟันตามมาได้

@นกที่เราเลี้ยง สามารถให้กินแต่เม็ดทานตะวันเป็นอาหารหลักได้หรือไม่

เราไม่ควรให้แต่เมล็ดทานตะวันเป็นอาหาร เพราะจะทำให้นกได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ เช่น วิตามิน นอกจากนี้เมล็ดทานตะวันมีปริมาณไขมัน และฟอสฟอรัสสูง หากกินติดต่อกันนานๆ อาจจะทำให้เกิดโรคอ้วน ปัญหาโรคตับและกระดูกบางตามมาได้ ควรใช้เมล็ดทานตะวันให้กินเหมือนขนมหรือรางวัล เมื่อนกทำตัวดีหรือปฏิบัติตามคำสั่งเท่านั้น ไม่ควรให้เป็นอาหารหลัก

@หนูแฮมสเตอร์ อายุยืนยาวหรือไม่

อายุขัยโดยเฉลี่ยของหนูแฮมสเตอร์ไม่ยืนยาวเหมือนสุนัขและแมว อยู่ที่ประมาณ 2-3 ปีเท่านั้น

@ชูการ์ไกลเดอร์ สามารถให้กินอาหารเสริมของเด็กเล็ก หรือซีเรียล (เช่นซีรีแล็ค ฯลฯ) ได้หรือไม่

สามารถให้กินได้ แต่ไม่ควรให้กินเป็นอาหารหลัก เพราะสารอาหารไม่เหมาะสม มีพลังงานสูงและโปรตีนต่ำ เมื่อชูการ์ไกลเดอร์กินนานๆ อาจจะมีปัญหาโรคอ้วน และฟันผุตามมาได้

@ทำไมชูการ์ไกลเดอร์ชอบกัดแทะตัวเอง

ชูการ์ไกลเดอร์เป็นสัตว์สังคม และเป็นสัตว์ที่มีความเครียดต่อการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมได้ง่าย หากไม่ได้รับการเข้าสังคม การเล่นกับเจ้าของ เมื่อเกิดความเครียด หรือมีความเจ็บปวดจึงมักจะกัดทำร้ายตัวเอง หากมีอาการควรรีบพามาพบสัตวแพทย์เพื่อทำการรักษา ร่วมกับการปรับสิ่งแวดล้อมและการจัดการในการเลี้ยงดู

@เม่นแคระ สามารถให้กินอาหารแมวเป็นหลักเลยได้ไหม

เราสามารถให้กินเม่นแคระกินได้ แต่ไม่แนะนำให้กินเป็นอาหารหลัก ควรเสริมอาหารอื่นจำพวก หนอน แมลง ผักใบเขียวและผลไม้ให้ด้วย เพื่อให้ได้สารอาหารที่ครบถ้วน และในปัจจุบันมีผู้ผลิตอาหารเม็ดสำหรับเม่นโดยตรง ซึ่งเราสามารถเลือกซื้อได้ตามคลินิกสัตว์พิเศษ ซึ่งจะเป็นสูตรอาหารที่มีความจำเพาะต่อเม่นแคระมากกว่าอาหารแมว

@เราควรพาสัตว์พิเศษไปตรวจสุขภาพบ่อยแค่ไหน

หากสัตว์เลี้ยงพิเศษของเราไม่ได้มีโรคประจำตัวใดๆ ผู้เลี้ยงควรพาไปตรวจสุขภาพทุก ๆ 3 เดือน

@มีความจำเป็นต้องทำหมันให้แก่สัตว์เลี้ยงพิเศษ (exotic pet) หรือไม่

สำหรับกระต่าย หนูแกสบี้ และหนูแฮมสเตอร์ควรทำหมันเพศเมีย เพื่อลดปัญหาการเกิดภาวะมดลูกอักเสบ เนื้องอกเต้านม หรือเนื้องอกรังไข่

ส่วนชูการ์และกระต่ายเพศผู้ ควรทำหมันเพื่อลดความก้าวร้าว
การทะเลาะกันเองภายในฝูง หรือเพื่อการควบคุมจำนวนประชากร

@จำเป็นต้องทำวัคซีนพิษสุนัขบ้าให้กับสัตว์เลี้ยงพิเศษหรือไม่

สัตว์พิเศษที่เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม หากอยู่ในบริเวณที่เสี่ยงต่อการสัมผัสเชื้อโรค หรือมีนิสัยก้าวร้าว ชอบกัดเจ้าของ ก็ควรทำวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า เนื่องจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทุกชนิดมีโอกาสติดโรคพิษสุนัขบ้าได้ แต่สิ่งที่เจ้าของต้องทราบคือวัคซีนเป็นวัคซีนที่ผลิตมานั้นเป็นชนิดที่ผลิตมาสำหรับสำหรับสุนัขและแมวโดยเฉพาะ เพราะฉะนั้นสัตว์พิเศษก็มีโอกาสที่จะแพ้วัคซีนได้ ดังนั้นหลังการฉีดวัคซีน เราควรจะเฝ้าระวังการแพ้วัคซีนอีกประมาณ 24-48 ชั่วโมง

มั่นใจว่า เรื่องราวเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงพิเศษที่นำมาคุยกันวันนี้ จะเป็นข้อมูลเบื้องต้นที่ผู้เลี้ยงสามารถใช้เป็นพื้นฐานในการดูแลได้นะครับ ขอขอบคุณโครงการ Smart Vet Smart Society และคลินิกสัตว์เลี้ยงชนิดพิเศษ โรงพยาบาลสัตว์เล็ก คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ

ผศ.น.สพ.ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ฝ่ายประชาสัมพันธ์ คณะสัตวแพทยศาสตร์

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย