เมื่อเร็วๆ นี้ มีการแชร์คลิป (จากต่างประเทศ) ว่ามีการเทน้ำอัดลมลงบนเนื้อหมู แล้วปล่อยไว้สักพักก็พบว่ามีหนอนหรือพยาธิตัวเป็นๆ เคลื่อนที่ออกมาจากเนื้อหมู ทำให้เกิดความวิตกกังวลในหมู่ผู้บริโภคเกี่ยวกับเนื้อหมูที่เรานำมาปรุงอาหารว่าจะมีอันตรายหรือไม่ หรือจะมีหนอนในเนื้อหมูออกมาเหมือนเหตุการณ์ในคลิปได้หรือไม่ วันนี้เรามาคุยกับ รองศาสตราจารย์ น.สพ.ดร.สนธยา เตียวศิริทรัพย์จาก หน่วยปรสิตวิทยา ภาควิชาพยาธิวิทยา  คณะสัตวแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เกี่ยวกับเรื่องนี้กันครับ

@หนอนที่ออกจากเนื้อหมูในคลิปนั้นจะมีโอกาสเป็นไปได้หรือไม่

เหตุการณ์นี้ ไม่น่าจะเป็นความจริง เนื่องจากตามทฤษฎีแล้วในเนื้อหมูนั้นจะไม่สามารถพบพยาธิที่มีลักษณะรูปร่างแบบนั้นในเนื้อหมูได้เลย

@ในชีวิตจริง มีโอกาสพบพยาธิชนิดใดบ้างในเนื้อหมู

พบว่าในเนื้อหมูนั้นจะสามารถพบพยาธิได้ 2 ชนิด คือ 1.พยาธิทริคิเนลลา และ 2.พยาธิตืดหมู ซึ่งพยาธิทั้ง 2 ชนิดนี้ที่พบได้ในเนื้อหมูนั้น จะเป็นระยะ “ตัวอ่อน” 

โดยระยะตัวอ่อนของ พยาธิทริคิเนลลา นั้นมีขนาดเล็กมาก เราไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าได้ ต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ตรวจสอบจึงจะเห็นได้ ซึ่งเป็นการยากที่จะพบเหมือนในคลิป

ส่วนระยะตัวอ่อนของ พยาธิตืดหมู นั้นมีขนาดใหญ่เราสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่จะเห็นเป็นลักษณะเป็นก้อนกลมเล็กคล้ายเม็ดสาคูแทรกอยู่ในเนื้อ (จะไม่ได้เป็นตัวหนอนเหมือนในคลิป)

@พยาธิทั้งสองชนิดนั้นสามารถติดต่อสู่คนและสัตว์เลี้ยงได้อย่างไร

คนเราจะติดพยาธิทั้ง 2 ชนิดนี้ได้จาก “การกิน”โดย “เนื้อหมูดิบที่มีตัวอ่อนของพยาธิอยู่” โดยเฉพาะอาหารพื้นเมืองบางชนิดที่รับประทานดิบๆ

@หากเผลอใช้เนื้อสัตว์ที่มีตัวอ่อนของพยาธิตืดปรุงอาหารรับประทานแล้วจะมีอันตรายต่อผู้บริโภคหรือไม่?

อย่างไรก็ตาม ถ้าหากเนื้อหมูได้ผ่านการปรุงสุกแล้วแม้จะกินเนื้อหมูนี้เข้าไปก็จะ “ไม่” ติดโรคจากพยาธิเหล่านี้เพราะความร้อนในการปรุงอาหารสามารถฆ่าตัวอ่อนของพยาธิตืดที่แทรกอยู่ในเนื้อหมูได้ครับ

นอกจากนั้น ในปัจจุบันการเลี้ยงหมูในฟาร์มในประเทศไทยนั้น มีระบบการดูแลจัดการฟาร์มที่ดี มีโปรแกรมการป้องกันโรคและถ่ายพยาธิที่เหมาะสม จึงมีโอกาสที่จะพบพยาธิเหล่านี้ได้ค่อนข้างน้อยอีกด้วย

@การเทน้ำอัดลมลงไปบนเนื้อหมู สามารถใช้ตรวจพยาธิในเนื้อหมูได้หรือไม่

สำหรับการตรวจวินิจฉัยพยาธิในเนื้อหมูนั้น ไม่สามารถใช้เพียงการเทน้ำอัดลมลงบนเนื้อหมูตามในคลิปได้ แต่จำเป็นต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยในห้องปฏิบัติการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งระยะตัวอ่อนของพยาธิทริคิเนลลาซึ่งมีขนาดเล็กมาก เราไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าแน่นอน สำหรับระยะตัวอ่อนของพยาธิตืดหมูนั้นมีขนาดใหญ่กว่า สามารถตรวจดูเบื้องต้นได้ด้วยตนเอง ตั้งแต่การเลือกซื้อและการหั่นเพื่อเตรียมปรุงอาหาร อย่างไรก็ตาม กรณีในคลิปนี้ เพื่อความถูกต้องแม่นยำจำเป็นต้องส่งตัวอย่างไปตรวจในห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจพิสูจน์ครับ

สิ่งที่เราทุกคนสามารถป้องกันตัวเองได้ในสถานการณ์ปัจจุบันนี้ก็คือ การปรุงอาหารให้สุกก่อนรับประทาน รวมถึงการเลือกซื้อเนื้อหมูจากแหล่งจำหน่ายที่น่าเชื่อถือ ปัจจุบันมีสัญลักษณ์ “ปศุสัตว์ OK” ที่ออกโดยกรมปศุสัตว์ ซึ่งพอจะเป็นตัวการันตีได้ว่า เนื้อหมูเหล่านั้นผ่านการตรวจคุณภาพโดยละเอียดและสามารถตรวจสอบย้อนกลับไปจนถึงแหล่งผลิตได้ หากพบปัญหากับเนื้อสัตว์เหล่านั้นครับ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ และฝ่ายประชาสัมพันธ์

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย