ปัจจุบันสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค COVID-19 ซึ่งเกิดจากเชื้อ SARS-CoV-2 ได้สร้างความสูญเสียให้กับผู้คนเป็นอย่างมากในทั่วทุกมุมโลก แล้วยิ่งมีการแชร์กันว่ามีสัตว์หลายชนิดที่ป่วยด้วยโรคนี้ด้วยก็ยิ่งทำให้ผู้เลี้ยงเกิดความตระหนกว่า สัตว์เลี้ยง เช่น สุนัขและแมวเรา จะป่วยด้วยโรค COVID-19 หรือไม่ วันนี้ผมมีข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้มาฝาจาก รศ.สพ.ญ.ดร.สมพรเตชะงามสุวรรณ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายบัณฑิตศึกษา หน่วยพยาธิวิทยา ภาควิชาพยาธิวิทยา คณะสัตวแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่า เชื้อไวรัสชนิดนี้สามารถก่อให้เกิดอาการป่วยใน “คน” และยังสามารถติดต่อระหว่าง“คนสู่คน” ได้ ทำให้มีผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก แต่อย่างไรก็ตาม นอกจากคนที่สามารถติดเชื้อไวรัสนี้แล้ว ยังมีรายงานการตรวจพบเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ในสัตว์เช่น มิ้งค์ แมว สุนัข เสือ จากในหลายประเทศอีกด้วยเหตุนี้เองจึงนำมาสู่ความวิตกกังวล และมีคำถามในใจมากมายของเจ้าของสัตว์เลี้ยง (โดยเฉพาะสุนัขและแมว) ซึ่งมีความใกล้ชิดกับคนมากที่สุด ว่าเจ้าสุนัขและแมวที่เราเลี้ยงนี้สามารถ “แพร่เชื้อมายังคน ได้หรือไม่???”

ในสภาวะปกติ การติดเชื้อ SARS-CoV-2 ตามธรรมชาติในสัตว์นั้นสามารถเกิดขึ้นได้ “ยาก” แม้ว่าจะมีรายงานการตรวจพบเชื้อไวรัสชนิดนี้ในสัตว์เลี้ยง (สุนัขและแมว) ในฟาร์มมิ้งค์ และในสวนสัตว์ (เสือ สิงโต)ก็ตาม แต่ทั้งหมดแล้วล้วนเกิดจาก “การติดเชื้อจากคน”ที่ติดเชื้อ SARS-CoV-2 ก่อน แล้ว “แพร่สู่สัตว์” ทั้งสิ้น

และจนถึงปัจจุบันก็ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนระบุถึงการติดเชื้อจากสัตว์สู่คน แม้ว่าสัตว์บางชนิด เช่น สุนัข แมว แฮมสเตอร์ เฟอเรท ลิง เป็นสัตว์ที่มีรายงานว่าสามารถติดเชื้อ SARS-CoV-2 ได้ แต่ทั้งหมดเกิด “จากการทดลองในห้องปฏิบัติการ” เท่านั้น อีกทั้งยัง “ไม่มีหลักฐานใด” ออกมาประจักษ์บ่งชี้ว่ามีการติดต่อไวรัส SARS-CoV-2 จากสุนัข แมวหรือสัตว์เลี้ยงชนิดอื่นสู่คนด้วย

สำหรับสุนัขและแมวที่มีรายงานการตรวจเจอเชื้อ SARS-CoV-2 ซึ่งเกิดจากการติดจากเจ้าของนั้น พบว่า สุนัขหรือแมวเหล่านี้ส่วนใหญ่ไม่แสดงอาการป่วย หรือแสดงอาการเพียงเล็กน้อยเท่านั้น โดยอาการที่แสดงออกมักเกี่ยวข้องกับระบบหายใจและหรือระบบทางเดินอาหาร เช่น อาการหายใจลำบาก ไอ มีน้ำมูก ท้องเสีย อาเจียน

แต่ถึงแม้ว่า ในปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานใดสนับสนุนการแพร่เชื้อระหว่างสัตว์มาสู่คนก็ตาม แต่สิ่งที่เจ้าของสัตว์เลี้ยงรวมถึงบุคคลทั่วไปพึงปฏิบัติอยู่เสมอ เพื่อหลีกเลี่ยงโอกาสการติดเชื้อ SARS-CoV-2 คือ การรักษาสุขอนามัยของตนเองเป็นประจำ หมั่นล้างมือด้วยสบู่และน้ำ (หรือล้างมือด้วยแอลกอฮอล์) สวมใส่หน้ากากอนามัย รวมถึงล้างมือก่อนและหลังสัมผัสกับสัตว์เลี้ยง และหลีกเลี่ยงการจูบหรือหอมสัตว์เลี้ยง (โดยเฉพาะตัวที่มีอาการทางระบบทางเดินหายใจ) หากเจ้าของสุนัขหรือแมวพบเห็นสัตว์เลี้ยงของท่านว่ามีความเสี่ยงในการสัมผัสโรค หรือมีอาการป่วยที่เข้าข่ายน่าสงสัย ก็ควรปรึกษาสัตวแพทย์ และแยกสัตว์เลี้ยงของท่านออกจากสัตว์เลี้ยงตัวอื่นภายในบ้าน

สุดท้ายนี้สิ่งสำคัญที่สุดสำหรับเจ้าของสัตว์ คือ“ตระหนักแต่ไม่ตระหนก” ต่อสถานการณ์ของไวรัส SARS-CoV-2 ในสัตว์เลี้ยง รวมถึงรับฟังข้อมูลและติดตามข่าวสารที่เชื่อถือได้ พร้อมทั้งรักษาความสะอาดให้แก่สัตว์เลี้ยงของท่านอยู่เสมอ ลดการคลุกคลีกับสัตว์เลี้ยงที่มีอาการทางระบบทางเดินหายใจ เพียงเท่านี้ก็จะช่วยป้องกันการรับและแพร่ระบาดของไวรัสได้ครับ

หมอโอห์ม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ และฝ่ายประชาสัมพันธ์

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย