คอลัมน์ : Change with คิด&ทำ

•รัฐบุรุษ (Statesman): คุณสมบัติตัวอย่างระดับโลก และปัจจัยการก่อกำเนิด

คำว่า “รัฐบุรุษ” (Statesman)

มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากคำว่า “นักการเมือง”(Politician)

ดังคำกล่าวอันเป็นอมตะของ เจมส์ ฟรีแมน คลาร์ก (JamesFreeman Clarke) ที่ว่า:

“นักการเมืองคิดถึงแต่การเลือกตั้งครั้งต่อไป แต่รัฐบุรุษคิดถึงคนรุ่นต่อไป”

(A politician thinks of the next election; a statesman, of the next generation.)

1. คุณสมบัติและลักษณะที่สำคัญของรัฐบุรุษ

รัฐบุรุษไม่ได้เป็นเพียงผู้ครองอำนาจทางการเมือง

แต่คือผู้นำที่ใช้สติปัญญาศีลธรรม และวิสัยทัศน์

ในการนำพารัฐผ่านวิกฤตและสร้างรากฐานความยั่งยืน

คุณสมบัติสำคัญประกอบด้วย:

1.1 วิสัยทัศน์ระยะยาว(Long-term Vision)

มุ่งเน้นการวางรากฐานโครงสร้างระดับประเทศมากกว่าผลประโยชน์ระยะสั้น

กล้าตัดสินใจในนโยบายที่อาจไม่ถูกใจประชาชนในปัจจุบัน

แต่ส่งผลดีอย่างยั่งยืนในอีก10-50 ปีข้างหน้า

1.2 จริยธรรมและความยึดมั่นในหลักการ (Moral Integrity & Courage)

มีความกล้าหาญทางจริยธรรม

ยึดถือความถูกต้อง ความยุติธรรม และประโยชน์ส่วนรวมเป็นที่ตั้ง

ไม่ยอมสยบต่อแรงกดดัน พรรคพวกหรือกระแสนิยมชั่วคราว

1.3 ความสามารถในการรวมชาติและสร้างความปรองดอง

(Unification & Reconciliation)

เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในชาติ มองข้ามความขัดแย้งแบ่งฝ่าย

สามารถดึงคนที่มีความคิดต่างกันมาร่วมมือทำงานเพื่อเป้าหมายใหญ่ของประเทศได้

1.4 การบริหารจัดการในยามวิกฤต (CrisisLeadership)

มีความนิ่ง นิ่งสงบ สุขุม และเด็ดขาดในยามที่บ้านเมืองเผชิญสงคราม

วิกฤตเศรษฐกิจ หรือการแตกแยกทางสังคม

สามารถเรียกคืนความเชื่อมั่นและสร้างความหวังให้แก่ประชาชน

1.5 สติปัญญาทางประวัติศาสตร์และภูมิรัฐศาสตร์

(Historical & Geopolitical Literacy)

เข้าใจประวัติศาสตร์อย่างลึกซึ้ง เข้าใจระเบียบโลก การเมืองระหว่างประเทศและบริบทของชาติ

สามารถอ่านเกมอำนาจโลกออกเพื่อปกป้องเอกราชและประโยชน์สูงสุดของรัฐ

2. ตัวอย่างการกำเนิดรัฐบุรุษระดับโลก 3 ท่าน

1) อับราฮัม ลินคอล์น (Abraham Lincoln) - สหรัฐอเมริกา

บทบาทและผลงาน:

นำพาสหรัฐอเมริกาผ่านพ้น สงครามกลางเมือง (American Civil War)

รักษาความคงอยู่ของสหรัฐฯ (Union) ไม่ให้แตกแยก และประกาศเลิกทาส (Emancipation Proclamation)

บริบทแห่งการเกิด:

เกิดขึ้นในยุคที่อเมริกามีความขัดแย้งรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ระหว่างรัฐฝ่ายเหนือและฝ่ายใต้เรื่องระบบทาสและสิทธิของรัฐ

ความเป็นแบบอย่าง:

ลินคอล์นแสดงให้เห็นถึงความยึดมั่นในหลักการความเท่าเทียมของมนุษย์

พร้อมกับจิตใจที่เมตตา ไม่มุ่งล้างแค้นฝ่ายที่แพ้สงคราม

ดังคำกล่าวในสุนทรพจน์รับตำแหน่งครั้งที่สอง

“With malice toward none, with charity for all”

(ด้วยจิตที่ไม่อาฆาตใคร ด้วยใจที่เมตตาต่อทุกคน)

2) วินสตัน เชอร์ชิลล์ (Winston Churchill) - สหราชอาณาจักร

บทบาทและผลงาน:

นายกรัฐมนตรีผู้เป็นสัญลักษณ์แห่งการต่อสู้และ ชัยชนะ

ของฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่ 2

ต่อสู้กับภัยคุกคามของระบอบนาซีเยอรมนี

บริบทแห่งการเกิด:

ยุโรปกำลังจะล่มสลายภายใต้การยึดครองของฮิตเลอร์

สหราชอาณาจักรยืนหยัดอย่างโดดเดี่ยวและเผชิญการทิ้งระเบิดอย่างหนัก

ความเป็นแบบอย่าง:

ใช้สติปัญญา วาจาสิทธิ์ และวาทศิลป์ในการปลุกใจชนชาติอังกฤษให้ยืนหยัดไม่ยอมจำนน

(“We shall never surrender”)

เชอร์ชิลล์ เป็นตัวอย่างของรัฐบุรุษผู้มองเห็นภัยคุกคามทางอุดมการณ์ล่วงหน้า

และมีความเด็ดเดี่ยวในสถานการณ์ความเป็นความตายของชาติ

3) ลี กวน ยู (Lee Kuan Yew) — สิงคโปร์

บทบาทและผลงาน:

นายกรัฐมนตรีคนแรกผู้สร้างประเทศสิงคโปร์จากเกาะเล็กๆ ที่ไม่มีทรัพยากรธรรมชาติ

ถูกบังคับให้แยกตัวจากมาเลเซีย

ให้กลายเป็นศูนย์กลางการเงินและเศรษฐกิจชั้นนำของโลก

บริบทแห่งการเกิด:

เกิดขึ้นในยุคหลังปลดปล่อยอาณานิคม (Post-Colonial Era)

สิงคโปร์เต็มไปด้วยปัญหาความขัดแย้งเชื้อชาติ ความแค้นทางสังคม และความยากจน

ความเป็นแบบอย่าง:

สร้างระบบการบริหารที่ยึด

ระบบหลักคุณธรรม (Meritocracy),

ความเที่ยงธรรม,

การปราบปรามการทุจริตอย่างจริงจัง และ

การสร้างอัตลักษณ์ร่วมในสังคมพหุวัฒนธรรม

ลี กวน ยู คือแบบอย่างของรัฐบุรุษผู้เปลี่ยนประเทศแถบโลกที่สาม

ให้ก้าวสู่โลกที่หนึ่งได้ในยุคสมัยเดียว

(หมายเหตุ: สำหรับประเทศไทย บุคคลที่ได้รับยกย่องเป็นรัฐบุรุษอย่างเป็นทางการ ได้แก่

นายปรีดี พนมยงค์ และ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์

ซึ่งต่างนำพาประเทศผ่านวิกฤตการณ์สำคัญในบริบทยุคสมัยของตนเอง)

ชัยวัฒน์ สุรวิชัย