ประเทศไทยมีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ซึ่งหมายความว่าประชาชนคนไทยทุกหมู่เหล่ากับพระมหากษัตริย์ไทยมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกันมาโดยตลอด

ยามใดที่บ้านเมืองเดือดร้อนวุ่นวาย หาทางออกไม่ได้ หรือไม่รู้ว่าจะไปทางไหน ยามนั้นพระมหากษัตริย์จะทรงเข้ามาช่วยเหลือ พาชาติบ้านเมืองคืนสู่ความสงบสุขอย่างที่ปรากฏให้เห็นมาแล้วหลายยุคสมัยที่ผ่านมา

บนเส้นทางอย่างนี้ที่มีชื่อเรียกว่า “ราชประชาสมาสัย” ซึ่งมีความหมายว่า พระมหากษัตริย์กับประชาชนอาศัยซึ่งกันและกัน

คำว่า ราชประชาสมาสัยนี้ เป็นคำที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงบัญญัติขึ้นเมื่อครั้งพระองค์ท่านทรงตั้ง “สถาบันราชประชาสมาสัยในการรักษาพยาบาลประชาชน” ที่อยู่ที่พระประแดง สมุทรปราการ

แต่เดิมนั้นสถาบันราชประชาสมาสัยเน้นการรักษาโรคเรื้อนและต่อๆ มาได้ขยายไปสู่การรักษาโรคอื่นๆ

ประชาธิปไตยขี้เรื้อนที่มีพวกโรคเรื้อนทางการเมืองเข้ามาเผยแพร่อย่างที่กำลังเห็นอยู่ในขณะนี้ เช่นมีอำนาจหน้าที่ในการบริหารบ้านเมือง แต่ไม่ตั้งมั่นอยู่บนหลักการของความซื่อสัตย์สุจริต กล้าที่จะทำ กล้าที่จะคิด กล้าที่จะพูด โดยไม่ไตร่ตรองให้ดีและรอบคอบ หรือทำทุกอย่างเพื่อประโยชน์ส่วนตน เหมือนมีโรคเรื้อนในตัว

คนเหล่านี้สมควรส่งเข้ารักษาที่สถาบันราชประชาสมาสัย

เพราะคนดังกล่าวนี้ก็เหมือนคนป่วยทางจิตที่เป็นขี้เรื้อน

คนป่วยทางจิตอย่างนี้เป็นคนที่มีความผิดปกติทางความคิด มีความผิดปกติทางอารมณ์ ซึ่งมีอาการแสดงออกไม่เหมือนคนทั่วไปที่ปกติ หูเบา ใจเบา สมองเบา เมื่อได้อำนาจมาใช้จึงหลงในอำนาจ เมาในอำนาจ อยากอยู่ในอำนาจต่อไปไม่สิ้นสุด

เป็นคนที่ทำลายหรือทำร้ายได้แม้กระทั่งมิตรของตน

เป็นคนป่วยทางจิตที่ถือตัวเองเป็นสิ่งถูกต้องที่ทุกคนต้องฟังและต้องทำตามคำสั่ง

คนป่วยทางจิตดังกล่าวนี้ ไม่จำเป็นต้องมีอาการหลายอย่างเกิดขึ้นพร้อมๆ กัน บางคนแสดงอาการผิดปกติอย่างเดียวก็มี ชอบแยกตัวออกไปอยู่คนเดียว หรือชอบพูดคนเดียว หัวเราะคนเดียว ก็มี

แม้กระทั่งคนที่ชอบทำตาขวาง ชี้ไม้ชี้มือไปที่คนนั้นคนนี้ในลักษณะแสดงอำนาจ ก็จัดอยู่ในประเภทคนป่วยทางจิตได้เช่นเดียวกัน

จิตที่ป่วยก็เหมือนจิตที่เป็นขี้เรื้อน ต้องส่งตัวไปรักษาที่สถานพยาบาลราชประชาสมาสัย

แม้กระทั่งคนที่ชอบทำตาขวาง ชี้ไม้ชี้มือไปที่คนนั้นคนนี้ในลักษณะแสดงอำนาจ ก็จัดอยู่ในประเภทคนป่วยทางจิตได้เช่นเดียวกัน

จิตที่ป่วยก็เหมือนจิตที่เป็นขี้เรื้อน ต้องส่งตัวไปรักษาที่สถานพยาบาลราชประชาสมาสัย

เคยมีตัวอย่างแห่งความสำเร็จ ของราชประชาสมาสัยมาแล้วในกรณีแก้ไขปัญหาทีมหมูป่า 13 คนที่เข้าไปติดอยู่ในถ้ำขุนน้ำนางนอน ดอยผาหมี อ.แม่สาย จ.เชียงราย ซึ่งไม่เห็นเดือนเห็นตะวันหลายต่อหลายวัน เพราะหาทางออกจากถ้ำไม่ได้

การทำงานแก้ปัญหานี้ เป็นผลสำเร็จที่มาจากความร่วมมือร่วมใจของทุกฝ่ายที่เข้าไปช่วยเหลือแก้ไขปัญหานี้ ในการนำเด็กๆ ที่หลงติดอยู่ในถ้ำดังกล่าว

งานครั้งนี้พระเจ้าอยู่หัว ร.10 ได้มีพระมหากรุณาธิคุณในการช่วยเหลืออย่างใกล้ชิดตั้งแต่เริ่มเหตุการณ์

เป็นผลสำเร็จบนเส้นทางแห่งราชประชาสมาสัย

เป็นตัวอย่างที่ดียิ่งในการแก้ไขปัญหาสำคัญของบ้านเมืองขณะนี้ที่กำลังหาทางออกไปสู่แสงสว่าง

บ้านเมืองของเราขณะนี้ตกอยู่ในสภาพที่เลวร้ายไม่ดีหลายอย่าง มีความแตกแยก ไม่สามัคคีปรองดองกันเท่าที่ควรจะมี อาจขยายตัวออกไปอีกได้เรื่อยๆ

ความทุจริตคดโกงเกิดขึ้นและขยายตัวมากขึ้นในหมู่ผู้มีอำนาจหน้าที่ในตำแหน่งสูงๆ

การแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่ทำกันอยู่ ก็เป็นการแก้ไขปัญหาแบบ “ตั้งไข่ล้มต้มไข่กิน” อยู่ตลอดเวลา

คนที่กำลังมีอำนาจหน้าที่ในการทำงานขณะนี้ คงไม่ทันการศึกษาคำสอนเรื่อง “ตั้งไข่ล้มต้มไข่กิน” ดังกล่าว ซึ่งเป็นคำกลอนสอนใจของ “พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ” ทรงนิพนธ์ไว้เมื่อปี พ.ศ.2433 มีความว่า

“ตั้งเอ๋ยตั้งไข่

จะตั้งไยไข่กลมก็ล้มสิ้น

ถึงว่าไข่ล้มจะต้มกิน

ถ้าตกดินเสียก็อดหมดฝีมือ

ตั้งใจเรานี้จะดีกว่า

อุตส่าห์อ่านเรียนเขียนหนังสือ

ทั้งวิชาสารพัดเพียรฝึกปรือ

อย่าดึงดื้อตั้งไข่ร่ำไรเอย”

ฝากกลอนบทนี้ให้คนมีอำนาจทุกคนขณะนี้ได้อ่านและคิด อย่ามัวทำเรื่องไม่ได้เรื่อง ตั้งไข่ล้มต้มไข่กิน เพราะอิ่มท้องอย่างที่เห็น

น.ต.ประสงค์ สุ่นศิริ