สัปดาห์ที่แล้วผมพูดถึงบิ๊กตู่ว่า ท่านสนใจเรื่องการอ่านหนังสือและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ จึงได้เสนอว่าควรจะเอาจริงกับเรื่องทรัพยากรมนุษย์ให้เป็นวาระแห่งชาติ

วันนี้เรื่องการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในเมืองไทยไม่ใช่เรื่องเล็กๆ อีกต่อไป รัฐบาลใหม่อาจจะหยิบยกเอาข้อเขียนของผมบางอย่างนำไปพิจารณา

ใน 2 ประเทศใหญ่ ที่สนใจเรื่องทรัพยากรมนุษย์เขาได้เปลี่ยนชื่อกระทรวงไปเรียบร้อยแล้ว เช่น สิงคโปร์เรียกว่า Ministry of Manpower มองเรื่องคนเป็นยุทธศาสตร์ของชาติ ไม่ใช้คำว่าแรงงานอีกต่อไป ทุกๆ ปี รัฐบาลสิงคโปร์ จะจัดประชุม เรื่อง Human Capital Summit ให้เรื่องคนเป็นเรื่องสำคัญ ถ้าเขาไม่ทำเรื่องคน ประเทศก็ไม่ประสบความสำเร็จ แต่รูปแบบของสิงคโปร์ก็ไม่ได้เหมาะสมกับไทยทุกอย่าง เพราะคนไม่ใช่เครื่องจักร ต้องคำนึงถึงปัจจัยที่มองไม่เห็น และปัจจัยที่วัดจากคุณภาพ ซึ่งประเทศไทยน่าจะมีมากกว่าสิงคโปร์

- Mindset ปรับความคิด

- Compassionate การเห็นอกเห็นใจ

- Passion หลงใหลในงาน

- Loyalty ความจงรักภักดี

- Teamwork การทำงานเป็นทีม

- conflict Management ลดความขัดแย้ง

- Happiness at work ความสุขในการทำงานและมีความสมดุลระหว่างครอบครัวกับงาน ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ประเทศไทยอาจจะมีมากกว่าสิงคโปร์ แต่ศักยภาพของคนยังไม่มี

ในเรื่องศักยภาพของคน ปัจจุบันอินเดียมีกระทรวงเกี่ยวกับคน ชื่อ กระทรวงพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (Ministryof human Resource Development) เขาเน้นตั้งแต่เกิดถึงเสียชีวิต

ที่ APEC : Asia-Pacific Economic Cooperation  (Lead Shepherd of APEC Human Resources Development Working Group) มีคณะทำงานชื่อว่า HRD Working Group ซึ่งผมได้รับเลือกเป็นประธาน เขาเรียกว่า Lead Shepherd แบ่งงานออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ ซึ่งเชื่อมโยงกัน เป็นระบบทรัพยากรมนุษย์เชื่อมโยง

1.การศึกษา

2. capacity building คือพัฒนาคน เน้นที่คนทำงานแล้ว ซึ่งประเทศไทยไม่มีกระทรวงใดดูแล อย่างมากก็มีกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน แต่ไม่พอ เพราะยุค 4.0 เน้นทักษะแบบ Digital มากขึ้น และยังต้องดูแลผู้สูงอายุที่มีความสามารถในการทำงาน

3. เรียกว่าปัญหาแรงงานและการดูแลแรงงานให้อยู่รอดในสภาวะวิกฤติ Labor protection

เช่น ประกันสังคม ค่าจ้างขั้นต่ำ

หวังว่าข้อมูลเหล่านี้จะเป็นประโยชน์ต่อคณะทำงานของนายกฯให้รู้ว่า กระทรวงแรงงานของเราทำงานได้ไม่ครบและไม่สมบูรณ์ คนไทยอายุ 25-60 ปี ที่จบปริญญาตรี ไม่มีกระทรวงไหนดูแลในอนาคตทักษะของแรงงานก็จะถูกทดแทนด้วย AI หรือ Robot ซึ่งต้องปรับต่อ Disruption พูดได้ แต่ทำไม่ได้และต้องค่อยทำเป็น Step ขั้นตอน ต่อเนื่องและชนะเล็กๆ

สุดท้าย ผมขอแสดงความยินดีต่อ UNESSCO จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และกระทรวงศึกษาที่เอากฎข้อหนึ่งของ 17 เป้าหมายของความยั่งยืนมาใช้ คือการศึกษาของผู้ย้ายถิ่น ให้มีสิทธิเท่ากับคนในประเทศซึ่งต้องใช้ความฉลาด โดยดำเนินการให้เกิดความเป็นธรรมและยั่งยืน มีจริยธรรมและมีภูมิคุ้มกัน

ปัญหาคือ การนำเสนอเป็นเรื่องดี แต่มองด้านสิทธิของลูกหลานแรงงานต่างด้าว เฉพาะในเรื่องการศึกษาด้านเดียว คือมีสิทธิมนุษยชน เรื่องการเข้าสู่ระบบการศึกษาซึ่งยุ่งยากและมีปัญหามาก แต่กระทรวงศึกษาไทยจัดการได้ผล ปัจจุบันมีลูกหลานแรงงานต่างด้าวเรียนในระบบการศึกษาไทยถึง 7 หมื่นกว่าคน

ผมให้ความเห็นไปว่า ดีแล้วที่จัดการศึกษาของผู้อพยพได้ดีกว่าหลายประเทศ เช่น ชาวซีเรียอพยพไปประเทศอื่นก็ไม่มีจะกิน ไม่ได้รับการศึกษาเลย

แต่เราต้องดูทรัพยากรที่มีจำกัดของเราและคุณภาพการศึกษาของไทย

-ต้องแบ่งทรัพยากรที่จำกัดของเรามาให้ผู้ย้ายถิ่น

-ต้องหาทาง Win Win ระหว่างคนไทยกับคนต่างด้าว

เด็กหลายคนจากพม่าเป็นตัวอย่างที่ดี เรียนรู้จากความเจ็บปวด เขาสนใจเรียนภาษาอังกฤษดีกว่าคนไทย การศึกษาที่บ้านเขายังแย่กว่าเรา แต่คนไทยอยู่ในสภาพรักความสบาย (comfort Zone) จึงเป็นประเด็นที่ควรศึกษาด้วย

จีระ หงส์ลดารมภ์

dr.chira@hotmail.com