ขอเริ่มต้นวันนี้ด้วยนิทานอีสปเรื่องหนึ่ง ซึ่งเป็นนิทานที่สอนใจให้รู้จักเลือกผู้นำ ไม่ว่าจะเป็นผู้นำในระดับไหน โดยนิทานเรื่องนี้เล่าไว้ว่า

นกพิราบฝูงหนึ่งต้องการหาผู้นำมาช่วยคุ้มครองป้องกันอันตรายจากนกอื่นที่ใหญ่กว่า เพราะลำพังนกพิราบด้วยกันนั้นอ่อนแอเกินกว่าที่จะป้องกันตัวเองได้ นกพิราบฝูงนี้จึงไปขอร้องนกเหยี่ยวตัวหนึ่งที่มีรูปร่างใหญ่โตกว่ามาเป็นหัวหน้า โดยให้อำนาจแก่นกเหยี่ยวใหญ่ตัวนี้อย่างเต็มที่ ในการว่ากล่าว ตักเตือน และตัดสินเรื่องราวต่างๆ

นกพิราบก็ไปเลือกนกเหยี่ยวมาเป็นหัวหน้า โดยคิดว่าคงไม่ทำอันตรายกับตน แต่อยู่ได้ไม่นานนกเหยี่ยวตัวนี้กลับแสดงอำนาจบาตรใหญ่ และแอบกินนกพิราบฝูงนี้เข้าท้องจนแทบจะเกลี้ยงฝูง

อีสปเล่านิทานเรื่องนี้ไว้เป็นอุทาหรณ์

เป็นนิทานสอนใจที่เป็นเครื่องเตือนใจผู้คนทั้งหลาย ในการเลือกหาคนมาเป็นผู้นำ ไม่ว่าจะเป็นผู้นำในระดับไหน

ระดับสูงเท่าไรก็มีผลกระทบสูงเท่านั้น

โดยเฉพาะในระดับประเทศด้วยแล้ว ยิ่งมีความสำคัญเป็นอย่างมาก ที่ผู้เลือกจะต้องไตร่ตรองให้ดี เพราะประเทศชาติบ้านเมืองจะดีหรือไม่ดีนั้นอยู่ที่การนำของผู้เป็นหัวหน้าคณะผู้บริหาร ถ้าได้คนไม่ดีมาเป็นผู้นำ บ้านเมืองก็คงต้องลำบากจากความไม่ดีอันเป็นคุณสมบัติที่ติดตัวมากับผู้นำคนนั้น

ถ้าผู้นำเป็นคนไม่ซื่อสัตย์สุจริต เป็นคนคดโกง เป็นคนเห็นแก่ตัวหรือพวกพ้องมากกว่าส่วนรวม ทำอะไรตามใจชอบ ไม่มีความดีงามทางคุณธรรม จริยธรรม สิ่งต่างๆ เหล่านี้จะก่อให้เกิดความเสียหาย หรือนำไปสู่ความหายนะของประเทศได้ในที่สุด

โดยเฉพาะความหายนะจากการใช้อำนาจ

ประเทศจะดีหรือเลวอยู่ที่เรื่องการใช้อำนาจในมือ ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 2 ประเภท คือ อำนาจพาลกับ อำนาจบัณฑิต

อำนาจพาลหมายถึงคนพาลที่เป็นใหญ่

อำนาจบัณฑิตหมายถึงอำนาจคุณงามความดี

คนพาลที่เป็นใหญ่ เป็นหัวหน้าอยู่ในที่ใด เป็นหัวหน้าในถิ่นใดถิ่นหนึ่ง อย่างที่เรียกกันว่า“เจ้าพ่อหรือเจ้าแม่” ในถิ่นนั้น อำนาจพาลมีความหมายชัดเจนอยู่ในตัวของมันเอง ว่าจะทำอย่างไรก็ได้ไม่คำนึงถึงกฎเกณฑ์ใดๆ ไม่ว่าจะผิดหรือถูก เพียงแต่ให้ได้ประโยชน์ตนเท่านั้น

สัตว์ที่มีอำนาจพาล จะรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวก็ตาม เช่น ช้างตกมัน หมาบ้าที่กัดไม่เลือก แม้กระทั่งเสือและจระเข้ เป็นต้น สัตว์เหล่านี้มีอำนาจพาลอยู่ในตัว

คนพาลหรือสัตว์พาลย่อมเป็นที่หวาดกลัวของผู้คน

บางทีก็ทั้งเกลียดทั้งกลัวไม่อยากเข้าใกล้ไล่ได้ตีได้หรือฆ่าได้เมื่อไรเป็นต้องจัดการ

อำนาจบัณฑิตหมายถึงอำนาจของคุณงามความดี ใครมีหรือใช้อำนาจดังกล่าวย่อมมีผู้รักและเกรงใจ เพราะการเป็นผู้มีคุณธรรมและศีลธรรมดีย่อมมีผู้รักและเกรงใจ เพราะผู้มีคุณธรรมศีลธรรมอันดีงามในตัว แม้มีอำนาจก็ใช้อำนาจนั้นอย่างบัณฑิต ถูกหรือผิดก็ว่ากันไปตามข้อเท็จจริง ไม่คำนึงถึงประโยชน์ตนหรือพรรคพวก ไม่พาลหาเรื่องกับคนดี ไม่สนับสนุนคนไม่ดีให้มีอำนาจ

อำนาจพาลไม่คงทนถาวร เสื่อมสลายลงได้ไม่ว่าจะช้าหรือเร็ว แต่สำหรับอำนาจของบัณฑิตแล้ว ใช้เท่าไรไม่มีวันเสื่อมสลายหรือสูญหาย แม้ผู้ใช้จะตายไปแล้วก็ตาม ผู้คนยังยกย่อง สรรเสริญ และให้ความเคารพเชื่อถือ

การแยกแยะให้ออกว่าใครดีหรือไม่ดีอย่างไร

แยกแยะชั่วออกจากดี โดยเอาดีไว้

และแยกแยะดีออกจากชั่ว เอาชั่วทิ้ง

ถ้า “อีสป” ยังมีชีวิตอยู่และมาเห็นเมืองไทยในวันนี้ อีสปจะว่าอย่างไรไม่อาจคาดเดาได้เพราะอีสปรู้จักเรื่องที่เป็นไปตามระบบเท่านั้น เรื่องนอกระบบของการได้มาซึ่งอำนาจนั้น อีสปไม่มีประสบการณ์

เป็นเรื่องของประชาชนคนไทยด้วยกันเองจะคิดและพิจารณา ว่าอำนาจที่ใช้จากคนมีอำนาจในขณะนี้เป็นอย่างไรในบางเรื่องบางราวที่ไม่เป็นไปตามระบบหรือระเบียบแบบแผน เป็นการใช้อำนาจบัณฑิตหรืออำนาจพาล

ใครจะอยู่ได้นานหรือไม่นานนั้นอยู่ที่องค์ประกอบ 2 อย่าง ของตน คือตัวเองเป็นอย่างไร และประชาชนคิดอย่างไรและเห็นอย่างไรกับคนดังกล่าว

ภายใต้สถานการณ์ของบ้านเมืองในขณะนี้ ที่ยากจะปฏิเสธว่าทุกสิ่งทุกอย่างยังทรุดต่ำลงไปแทบทุกด้าน ยังโงหัวขึ้นให้ดีอย่างก่อนไม่ได้ โดยเฉพาะในเรื่องเศรษฐกิจและสังคมภายในของประเทศ ที่ยังมืดมัวมองไม่เห็นทิศทางที่พอจะทำให้มีความมั่นใจว่าจะดีขึ้น ผู้คนพอมีกินและมีใช้ และไม่มีความแตกแยกวุ่นวายในหลายๆเรื่องระหว่างคนทั้งหลาย ใครเป็นผู้รับผิดชอบในการบริหารจัดการและแก้ไขสิ่งต่างๆเหล่านี้ต้องเข้าใจและทำงานให้ถูกทิศถูกทาง

เพราะประเทศจะดีหรือเลวอยู่ที่การใช้อำนาจ

แต่ผู้นำคนนี้เป็นอย่างไรคิดดูเอาเอง

น.ต.ประสงค์ สุ่นศิริ