ภาษิตไทยบทหนึ่งสอนไว้ว่า “อย่าถือคนบ้า อย่าว่าคนเมา” เป็นภาษิตที่มีความหมายว่า คนบ้ากับคนเมานั้นเป็นคนที่มีอาการผิดไปจากคนธรรมดาทั้งหลาย เราควรจะให้อภัยคนอย่างนี้ ไม่ควรไปถือโทษโกรธเคืองอะไรให้เสียเวลา

คนบ้ากับคนเมาจึงเป็นคนพิเศษที่ภาษิตไทยยกไว้ให้ด้วยคำสอนดังกล่าว ใครปฏิบัติตาม คนนั้นก็จะไม่เป็นบ้าตาม หรือเมาตามไปด้วย

บ้ากับเมานั้นมีอากัปกิริยา ที่คล้ายคลึงกัน

แต่ที่มาของเหตุในการบ้ากับการเมาแตกต่างกัน

อันตรายที่จะได้รับสำหรับผู้ที่อยู่ใกล้คนบ้า หรืออยู่ใกล้คนเมานั้น ผลที่ได้รับต่างกัน กล่าวคืออยู่ใกล้คนบ้าอันตรายมากกว่า เพราะคนบ้าเป็นคนวิกลจริต ในขณะที่คนเมานั้นเพียงแต่มีอาการฟั่นเฟือนชั่วคราวจากฤทธิ์เหล้าหรือยาเสพติด หมดฤทธิ์เมื่อไร อาการเมาดังกล่าวก็ลดลงหรือหมดไปได้เมื่อนั้น แต่ถ้าทั้งบ้าและเมาพร้อมๆ กันแล้ว ต้องหลบไปให้ไกลจากคนอย่างนี้ให้มากที่สุด ขืนอยู่ใกล้อาจตายไม่รู้ตัว

หรือช่วยกันจับตัวคนประเภทนี้ไว้ อย่าปล่อยทิ้งไว้

โดยเฉพาะคนบ้าที่เกิดจากการเมาอำนาจ ซึ่งถ้าไม่ดูให้ลึกเข้าไปจริงๆ ก็จะไม่รู้ว่าเป็นคนเมาประเภทนี้ เพราะจะดูแต่เรื่องการแต่งเนื้อแต่งตัวอย่างเดียวไม่ได้ เพราะสิ่งที่เห็นเป็นเพียงสิ่งปรุงแต่ง แต่สิ่งที่อยู่ข้างในต่างหากที่ไม่เหมือนใคร

ต้องรู้จักเขาให้มากกว่าสิ่งปรุงแต่ง ที่ปิดบังความบ้ากับความเมาไม่ให้ใครเห็น ไม่รู้จักดูให้ลึกเข้าไปก็จะไม่รู้ว่าเขาบ้าหรือเมา

คนที่เป็นคนบ้าจริงๆหรือเป็นคนที่เมาจริงๆนั้น ภาษิตไทยสอนไม่ให้ถือสา หรือไปต่อว่าด่าทอด้วย เพราะธรรมชาติของเขาเป็นอย่างนั้น แต่คนที่ไม่ได้บ้าจริง หรือเมาจริงนั้น ต้องดูเข้าไปให้ถึงสันดานของคนประเภทนี้ เพราะสันดานฝังรากลึกอยู่ในตัวภายใต้สิ่งปรุงแต่ง ที่มองจากภายนอกอย่างเดียวไม่ได้

สันดานเคยทำอย่างไรมาก็จะทำอย่างนั้นอยู่เรื่อย

เคยฉ้อฉลงบประมาณหลวงจากการจัดซื้อจัดหาด้วยวิธีการต่างๆ ตามอำนาจที่มีในอดีตที่ผ่านมา เพราะจับไม่ได้ไล่ไม่ทันก็ตาม ถ้าเป็นคนที่มีสันดานอย่างนี้ติดตัวแล้ว ก็ยากที่จะไม่เกิดขึ้นอีก ถ้าได้โอกาสจากอำนาจที่มี

เขาจะเป็นคนที่พูดอะไรออกมาอย่างไม่สะทกสะท้านในเรื่องอะไรก็ได้ แม้สิ่งที่เขาพูดออกมานั้นจะไม่จริง หรือเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้

เขาสามารถโอ้อวดสรรพคุณในการแก้ไขปัญหาใหญ่ๆ ให้สำเร็จลุล่วงได้ ต้องทำอย่างนั้นอย่างนี้ ต้องวางแนวทางตามยุทธศาสตร์เรื่องนั้นเรื่องนี้ เป็นต้น

คนที่ชอบพูดข่มขู่ผู้อื่น หรือพูดแสดงความเก่งกล้าแบบคนมีอำนาจนั้น แท้จริงเป็นคนอ่อนแอทางจิตใจ ไม่ใช่คนกล้าอย่างที่เห็นเพียงผิวเผิน เพราะแท้จริงแล้วเป็นคนอ่อนแอทางจิตใจ ไม่ใช่คนกล้าอย่างที่เห็นจากเปลือกนอก

เป็นคนที่ใช้ความเพ้อฝันปลอบใจตัวเอง โดยไม่คำนึงถึงความเป็นจริง วุ่นอยู่ในโลกแห่งความเพ้อฝันที่สร้างขึ้นด้วยฤทธิ์อำนาจที่กำลังมีอยู่

ยิ่งต้องมามีอำนาจในการบริหารปกครองบ้านเมืองด้วยแล้ว คนประเภทนี้จะเป็นคนที่ไม่เคยเข้าใจหรือรู้จักกับหลักการของการเป็นผู้บริหารปกครองที่ดี ที่ไม่ว่าใครก็รู้จักกันว่า คุณสมบัติของนักปกครองที่ดีนั้น คือ

“นักปกครองที่โลกต้องการ ได้แก่นักปกครองที่ดำรงชีวิตอยู่เพื่อประชาชน

นักปกครองที่ดีต้องมุ่งมั่นป้องกันรัฐ แต่จะไม่มุ่งหมายสร้างตน สร้างตำแหน่ง และสร้างอำนาจให้แก่ตน

นักปกครองต้องอยู่หลังประชาชน จงดูทะเลที่ตั้งอยู่ต่ำกว่าสายธารอื่น แต่ทะเลก็รับกระแสธารไว้ได้ทั้งหมด

จงปลูกฝังคุณธรรมลงในตัวเอง และลงในทุกองคาพยพของสังคม”

เป็นคำสอนคนที่อยากเป็นนักบริหารปกครอง ว่าจะต้องกระทำตัวอย่างไรจึงจะเป็นนักปกครองที่ดี เป็นนักปกครองที่ประชาชนต้องการ ไม่ว่าจะเป็นนักปกครองที่อยู่ในระดับไหน ระดับใดที่รับผิดชอบงานมาก ระดับนั้นก็สำคัญมาก และถึงแม้จะอยู่ในระดับที่งานน้อย ความสำคัญก็ไม่ได้ยิ่งหย่อนไปกว่าระดับที่รับผิดชอบงานมาก ในเรื่องความรับผิดชอบขององค์กร

นักบริหารปกครองระดับชาติ ย่อมเป็นผู้รับผิดชอบต่องานสำคัญทุกด้านของชาติ ทุกอย่างจะดีขึ้นหรือเลวลงอยู่ที่ตัวนักบริหารปกครองระดับชาติเป็นสำคัญ ถ้านักบริหารปกครองระดับชาติไม่มีคุณสมบัติเพียงพอ
ในสิ่งที่ว่าไว้ข้างต้น การบริหารปกครองนั้นก็ไร้ผลที่จะทำให้ประเทศชาติมีความเจริญก้าวหน้าและมั่นคงยั่งยืน ประชาชนมีความร่มเย็นและผาสุก

บ้านเมืองของเราขณะนี้เป็นอย่างไร

ผู้รับผิดชอบในการบริหารปกครองระดับชาติมีคุณสมบัติเช่นว่านี้หรือไม่ เป็นสิ่งที่เห็นอยู่ชัดเจนว่า ยังห่างไกลจากสิ่งต่างๆ ดังกล่าวแทบทุกอย่าง

มุ่งมั่นป้องกันรัฐหรือมุ่งหมายสร้างตนหาอำนาจให้ตนด้วยกระบวนท่าต่างๆ ที่จะคงมีอยู่ต่อไป

แสดงอำนาจ ไม่ค้อมตัวต่ำรับความเห็นคนอื่น ที่ร้องบอก ร้องทัก และร้องเตือน ชี้แนะในหนทางที่ควรทำเพื่อประโยชน์ส่วนรวมของบ้านเมือง

ความเชื่อถือ เชื่อมั่น ของผู้คนในบ้านเมืองที่กำลังตกต่ำลงเรื่อยๆ จากคนมีอำนาจหน้าที่ในการบริหารปกครองบ้านเมือง ก็เพราะเหตุการณ์ต่างๆเหล่านี้แหละ

น.ต.ประสงค์ สุ่นศิริ