“...ในบ้านเมืองนั้นมีทั้งคนดีและคนไม่ดี ไม่มีใครจะทำให้คนทุกคนเป็นคนดีได้ทั้งหมด การทำให้บ้านเมืองมีความปรกติสุขเรียบร้อย จึงมิใช่การทำให้ทุกคนเป็นคนดี หากแต่อยู่ที่การส่งเสริมคนดี ให้คนดีได้ปกครองบ้านเมือง และควบคุมคนไม่ดีไม่ให้มีอำนาจไม่ให้ก่อความเดือดร้อนวุ่นวายได้...”

พระบรมราโชวาท ร.9 เมื่อ 11 ธ.ค. 2512

ยกพระบรมราโชวาทดังกล่าวมาพูดในวันนี้ ก็เพราะขณะนี้กำลังจะมีการจัดตั้งรัฐบาลภายหลังการเลือกตั้งเพื่อบริหารประเทศ ซึ่งจะเป็นคนที่มีอยู่หลากหลายในพรรคการเมืองที่มาผสมพันธุ์ผสมพรรคกันในการจัดตั้งรัฐบาล

จะเป็นรัฐบาลดีหรือไม่ดีก็อยู่ที่คนที่เลือกมาทำหน้าที่

ไม่ว่าจะเป็นนายกรัฐมนตรีหรือเป็นรัฐมนตรีในกระทรวงต่างๆ รวมทั้งผู้จะมาดำรงตำแหน่งทางการเมืองอื่นๆ ในคณะรัฐบาลที่กำลังจัดตั้งขึ้น

ทุกๆคนที่กำลังจะเข้ามาบริหารบ้านเมือง คงรู้ดีว่าขณะนี้บ้านเมืองของเราอยู่ในสภาพยุ่งยากหลายอย่างที่ควรได้รับการแก้ไขอย่างรีบด่วน ซึ่งสภาพการณ์ดังกล่าวนี้ถ้าได้คนดีๆ เข้ามาทำงานบริหารจัดการตามอำนาจหน้าที่ที่ได้รับแล้ว อย่างน้อยที่สุดก็พอจะมั่นใจได้ว่าทุกสิ่งทุกอย่างจะได้รับการบริหารจัดการแก้ไขให้ดีขึ้น

บ้านเมืองยามนี้จึงสำคัญอยู่ที่คนที่จะเข้าทำงาน

ถ้าเป็นคนดี บ้านเมืองคงต้องดีตาม

โดยเฉพาะตัวหัวหน้าคณะที่เรียกว่านายกรัฐมนตรีนั้น จะเป็นคนที่มีความสำคัญที่สุด เพราะเป็นหัวหน้าคณะรัฐบาลที่มีความรับผิดชอบสูงสุด

จะไปสู่จุดหมายปลายทางที่ต้องการได้หรือไม่ ก็อยู่ที่ภาวการณ์ทำงานของหัวหน้าคณะ เพราะผู้นำคณะคือผู้ที่จะกำหนดวัตถุประสงค์ เป้าหมาย และทิศทางให้ผู้ร่วมคณะเดินตาม

คุณสมบัติของคนที่จะเป็นผู้นำ และทักษะของคนที่จะเป็นผู้นำจึงมีความสำคัญมากเช่นเดียวกัน เฉพาะอย่างยิ่งในภาวการณ์บ้านเมืองขณะนี้ที่จะต้องแก้ไข

บ้านเมืองของเราขณะนี้จึงอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านที่สำคัญในการบริหารจัดการปัญหาต่างๆ ที่รุมล้อมอยู่ในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นมิติของการเมือง การเศรษฐกิจและสังคม มิติของความมั่นคงของประเทศ และมิติด้านการต่างประเทศที่จะมีผลกระทบถึงบ้านเรา

ทุกๆ มิติดังกล่าวต้องมีการกำหนดเป้าหมายให้ชัดเจนก่อนว่าจะต้องทำอะไรให้ได้ โดยเฉพาะในการปรับปรุงแก้ไขสิ่งไม่ดีให้ดีขึ้น ที่เรียกว่าการปฏิรูป

อย่างน้อยที่สุดต้องให้มีเป้าหมายดังต่อไปนี้

1.สร้างความเป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ถูกต้อง อย่างแท้จริง ให้สอดคล้องกับสภาพสังคมไทย เพื่อเสถียรภาพที่มั่นคงและยั่งยืนของระบอบการเมืองการปกครองแบบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

2.วางแนวทางให้เหมาะสมและถูกต้อง เพื่อให้ระบอบการเมืองการปกครองของไทยมีทิศทาง และเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาประเทศ มุ่งสู่ประเทศที่มีความเจริญทางเศรษฐกิจ สังคม มีความมั่นคงที่ยั่งยืน เพื่อความผาสุก ร่มเย็น ของประชาชนทุกหมู่เหล่า

เมื่อมีเป้าหมายสำคัญแล้ว เพื่อให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าว ต้องดำเนินการให้ได้ในเรื่องต่างๆต่อไปนี้ คือ

1.ต้องปรับปรุงแก้ไขกฎหมายต่างๆ อันเป็นการเอื้อต่อการวางโครงสร้างต่างๆ ทางการเมืองของไทยเสียใหม่ ให้เอื้อต่อการส่งเสริมคนดีให้เข้าสู่อำนาจทางการเมือง ควบคุมและป้องกันไม่ให้คนไม่ดีเข้าสู่อำนาจทางการเมืองได้อีกต่อไป โดยประเด็นสำคัญอยู่ที่การกำจัดระบอบทุนสามานย์ในพรรคการเมือง

2.ทำพรรคการเมืองและนักการเมืองให้เป็นอิสระจากนายทุนพรรค เพื่อให้พรรคการเมืองและนักการเมืองเป็นตัวแทนของประชาชนจริงๆ การทรยศต่อความไว้วางใจของประชาชนที่เลือกให้เข้าไปทำงาน ต้องได้รับโทษสถานหนักอย่างเดียว

3.ปฏิรูปและกระบวนการและวิธีการจัดการเลือกตั้ง ต้องมีการจัดการกันใหม่ให้เหมาะสม กฎและกติกาต่างๆ ที่เกี่ยวกับการเลือกตั้ง ต้องแก้ไขปรับปรุงให้มีความก้าวหน้า มีบทบังคับทางกฎหมายที่เด็ดขาด ผู้กระทำผิดเกี่ยวกับเลือกตั้งต้องได้รับโทษสถานหนักเช่นเดียวกัน

4.ต้องดำเนินการกระจายอำนาจการปกครองไปสู่ท้องถิ่นอย่างจริงจัง ลดอำนาจอันไม่จำเป็นของส่วนกลางให้เหลือน้อยที่สุด และส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปกครองท้องถิ่นอย่างจริงจัง

5.ปลูกฝังและสร้างจิตสำนึกของประชาชนให้ตื่นรู้ มีสำนึกและความรับผิดชอบอย่างสูงต่อความรักชาติบ้านเมือง มีจิตใจรักความเป็นประชาธิปไตย กล้าที่จะควบคุมและตรวจสอบตัวแทนของตน

6.ปฏิรูปกลไกของราชการและหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเมือง การเลือกตั้ง ให้มีการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อประโยชน์ส่วนรวม

เหล่านี้เป็นเป้าหมายและแนวทางสำคัญของการปฏิรูป

ผู้ใดมีหน้าที่รับผิดชอบในการดำเนินการเรื่องนี้ ต้องตระหนักและเข้าใจ รวมทั้งมีความกล้าหาญและเด็ดเดี่ยวในการทำงานให้ได้ผล

น.ต.ประสงค์ สุ่นศิริ