ทำเนียบขาวแถลงวันเสาร์ที่ 25 เมษายน ว่า สตีฟวิตคอฟฟ์ กับ จาเร็ด คุชเนอร์ เป็นผู้แทนพิเศษประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เดินทางไปอิสลามาบัดเพื่อเจรจากับอิหร่าน

ในวันเดียวกันอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าวว่า #ไม่มีแผนการเจรจากับอเมริกัน ข้อสังเกตของอิหร่านจะยื่นผ่านปากีสถานให้อีกฝ่ายพิจารณา ไม่มีการเจรจาเหมือนวันที่ 10-12 เม.ย.ที่ผ่านมา

อารักชียื่นข้อเสนอให้ปากีสถานเพื่อส่งต่อให้ทำเนียบขาวพิจารณา แล้วออกเดินทางต่อไปโอมาน โดยที่ไม่รอจนผู้แทนจากวอชิงตันเดินทางมาถึงปากีสถาน

เมื่อถูกอิหร่านหักหน้าไม่ยอมเจรจา ประธานาธิบดีทรัมป์แก้เก้อด้วยการยกเลิกส่งผู้แทนพิเศษไปปากีสถาน และรอรับข้อสังเกตของเตหะรานที่ยื่นผ่านปากีสถานด้วยใจระทึกว่า ข้อเสนอใหม่ของเตหะรานคืออะไร

ยังไม่มีใครรู้ว่าข้อสังเกตของอิหร่านคืออะไร อย่างไรก็ตาม HTV Global News รายงานเมื่อวันที่ 25 เม.ย.ว่า “อิหร่านยื่นคำขาดให้ปล่อยเงินที่สหรัฐอเมริกาอายัด 100,000 Billion Dollars ก่อนเจรจาครั้งใหม่

HTV ถามว่าสหรัฐอเมริกาจะทนแรงกดดันครั้งนี้ได้ไหม และเหตุอิหร่านเรียกร้อง 100,000 Billion Dollars จากสหรัฐฯ เนื่องจากภูมิรัฐศาสตร์โลกย้ายมาทางอิหร่านทำให้เตหะรานกล้ายื่นคำขาดกับวอชิงตัน

อิหร่านประกาศอย่างเป็นทางการว่าเจรจาต่อเมื่อเงิน 100,000 ล้านดอลลาร์ ปล่อยออกจากการอายัดเท่านั้น คำขาดครั้งนี้มาพร้อมกับคำเตือนว่า ช่องแคบฮอร์มุซอาจปิดตายสร้างวิกฤตครั้งใหญ่แก่การค้าโลก

ยังไม่มีใครยืนยันเรื่องอิหร่านยื่นคำขาดให้ปล่อยเงินอายัดแสนล้านดอลลาร์ แต่นักข่าวอเมริกันยืนยันว่า สหรัฐแพ้สงครามแล้ว เพียร์ส มอร์แกน นักข่าวชื่อดังกล่าวว่า ทรัมป์ ยอมจำนนต่ออิหร่านอย่างสิ้นเชิง เขาขยายเวลาหยุดยิงออกไปอย่างไม่มีกำหนดเพื่อประวิงเวลา เพราะเตหะรานรู้ทันเล่ห์เหลี่ยมของเขาอย่างชาญฉลาดว่า วอชิงตันกำลังประสบกับความเสียหายทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง

คำพูดของเพียร์ส สอดคล้องกับบันทึกสงคราม 38 วันที่ว่าอเมริกาพ่ายแพ้อิหร่านซ้ำซาก ในบันทึกสงคราม 38 วัน ระบุว่า สหรัฐฯผลาญเงินภาษีชาวบ้านไปแล้ว 38,000 ล้านดอลลาร์ เป็นการใช้เงินทำสงครามมากที่สุดในประวัติศาสตร์ที่ใช้เงินวันละกว่า 1,000 ล้านดอลลาร์ โดยมีเป้าหมายทำลายโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน เปลี่ยนผู้นำรัฐบาล และทำลายศักยภาพกองทัพอิหร่าน ไม่ให้เป็นภัยคุกคามอิสราเอลและสหรัฐฯได้

สงคราม 38 วัน สหรัฐฯสังหารผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ผู้บัญชาการกองทัพ ผู้บังคับบัญชา IRGC รวม 48 นาย ทำลายโรงงานนิวเคลียร์อิหร่าน 80% ผลลัพธ์เป็นอย่างไร ?

8 เดือนก่อนสงคราม 12 วัน เมื่อเดือนมิถุนายน 2025 ทบวงพลังงานนิวเคลียร์นานาชาติหรือ IAEA เข้าตรวจสอบโรงงานนิวเคลียร์อิหร่านได้ หลังจากสหรัฐโจมตีโรงงานนิวเคลียร์ถูกทำลาย IAEA เข้าไปตรวจสอบไม่ได้ ไม่มีใครรู้ว่าอิหร่านมีอะไรอยู่ในถ้ำใต้ดินบ้าง

ก่อนสงคราม ปี 2025 อิหร่านอยู่ในภาวะย่ำแย่ที่สุดในรอบหลายปี กลุ่มพันธมิตรที่เรียกว่าฝ่ายอักษะแห่งการต่อต้านพัง ซีเรียล่มสลาย ฮิซบอลเลาะห์ ถูกอิสราเอลทำลายไปกว่าครึ่ง ฮามาสแทบไม่เหลือ เศรษฐกิจในประเทศตกต่ำจนประชาชนลงถนนประท้วง ทั่วโลกกดดันเรื่องอิหร่านพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ และมาตรการคว่ำบาตรทั้งหมดกลับมา

ตอนนั้นอิหร่านยอมเจรจาในประเทศโอมาน อิหร่านยอมลดการ “เสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ลงเหลือ 3.67% ยอมให้ IAEA เข้าไปตรวจสอบ ยอมหยุดเสริมสมรรถนะยูเรเนียม 3-5 ปี” ขอแค่ให้สหรัฐอเมริกายกเลิกแซงก์ชั่น สรุปคืออิหร่านกำลังจะจำนน

แต่อเมริกากลับเลือกทำสงคราม วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 สหรัฐฯกับอิสราเอล โจมตีถล่มอิหร่าน 900 กว่าเป้าหมายในเวลา 12 ชั่วโมง ซีไอเอซึ่งติดตามตารางการประชุมลับของผู้นำอิหร่านอยู่หลายเดือน ลงมือสังหารในขณะที่ผู้นำระดับสูงอยู่ในห้องเดียวกัน

สังหารอาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน รัฐมนตรีกลาโหม และผู้บัญชาการ IRGC ตายพร้อมกัน 48 คนในคืนเดียวกันนั้นโรงงานนิวเคลียร์อิหร่านถูกทำลายเสียหาย 80%

อิหร่านปล่อยขีปนาวุธและโดรนนับพันลำ โจมตีถล่มทำลาย 6 ประเทศพันธมิตรสหรัฐในอ่าวอาหรับพร้อมๆ กับปิดช่องแคบฮอร์มุซ น้ำมัน 30% ของโลกหยุดไหลออกจากอ่าวอาหรับ

38 วันผ่านไปสหรัฐฯผลาญเงินไปแล้วสามหมื่นห้าพันล้านดอลลาร์ สหรัฐเป็นฝ่ายขอหยุดยิงระหว่างเจรจา ที่ทรัมป์พูดว่า เป็นการเจรจาโดยมีเป้าหมาย3 ประการ 1.ทำลายนิวเคลียร์อิหร่าน 2.เปลี่ยนผู้นำรัฐบาล 3.เปิดช่องแคบฮอร์มุซ ฟังดูดีแต่ผลลัพธ์เป็นอย่างไร?

ทำลายโรงงานนิวเคลียร์อิหร่านแต่ยูเรเนียม 440 กิโลกรัม ยังอยู่ในอุโมงค์ใต้ดินเมืองอีสฟาฮาน IAEA ตรวจสอบไม่ได้ตอนนี้ไม่มีใครรู้ว่าอิหร่านมีอะไรใต้ถ้ำลึกในภูเขา อย่างน้อยก่อนสงครามเราพอรู้บ้าง เมื่อเป็นเช่นนี้เรียกว่าความสำเร็จของสหรัฐอเมริกาหรือ?

1.ก่อนสงครามเรารู้ว่าอิหร่านมียูเรเนียมเท่าไหร่ แต่ทำไมอิหร่านถึงกร้าวเรียกร้องมากกว่าก่อนสงครามถึง6 หมวด อาลี คาเมเนอี ตาย ลูกชายของเขาขึ้นมารับตำแหน่งแทนและหัวรุนแรงกว่า IRGC ยังคงแข็งแกร่ง

2.คนอิหร่านที่เคยลงถนนขับไล่หันมา สนับสนุนรัฐบาลมากขึ้น เมื่อต่างชาติรุกราน ชาวอิหร่านหลายสิบล้านคนลงถนนเป็นเกราะมนุษย์ปกป้อง โครงสร้างพลังงานและอารยธรรมสถานที่ทรัมป์ ขู่ทำลาย

3.ช่องแคบฮอร์มุซ IRGC ปิดจริง เรียกผ่านช่องแคบจริง และต้องจ่ายเป็นหยวนลำละประมาณ 65ล้านบาท เรือที่เชื่อมโยงหรือเกี่ยวพันกับอเมริกาและอิสราเอลห้ามผ่านเด็ดขาด “สรุปว่าสามเป้าหมายของทรัมป์ล้มเหลวโดยสิ้นเชิง”

ที่น่าตกใจ คือ ผู้นำสูงสุดอิหร่านถูกสังหารพลเรือนและทหารตายกว่า 6,000 ราย บาดเจ็บ 26,000 คนชาวอิหร่านกว่า 3 ล้านคน พลัดถิ่นในประเทศตัวเอง แต่อิหร่านได้สิ่งที่ไม่เคยได้ก่อนสงคราม

อย่างแรก คือ 1.ด่านเก็บเงินช่องแคบฮอร์มุซ ที่สภาอิหร่านออกกฎหมายรับรองการเก็บค่าธรรมเนียมผ่านด่าน

2.ไม่มีใครตรวจสอบนิวเคลียร์ ก่อนสงคราม IAEA ตรวจสอบได้ เวลานี้ปิดตาย ข้อตกลงต่างๆ ยกเลิก อิหร่านขุดอุโมงค์ใหม่ลึกลงไปมากกว่าเก่า ดาวเทียมเห็นภายนอกแต่สำรวจภายในไม่ได้

3.เจรจาในอิสลามาบัดในฐานะเท่าเทียมกัน ก่อนสงครามอิหร่านยอมลดยูเรเนียม ยอมให้ตรวจสอบ ขออย่างเดียวให้เลิกแซงก์ชั่น

หลังสงครามอิหร่านเสนอกร้าว 10 ข้อ รวมทั้ง1.รับประกันอเมริกาไม่รุกรานอีก 2.ถอนทหารและฐานทัพสหรัฐออกจากตะวันออกกลางทั้งหมด 3.อเมริกาชดใช้ค่าเสียหายจากสงครามให้อิหร่าน 4. #ยอมรับสิทธิ์ครอบครองนิวเคลียร์ของอิหร่าน หกหมวดที่อิหร่านเสนอขึ้นโต๊ะเจรจาไม่เคยมีก่อนสงคราม

ทรัมป์เองพูดว่า ข้อเสนอของอิหร่านเป็นพื้นฐานที่ดีของการเจรจา น่าประหลาดใจที่ฝ่ายถูกทำลาย 38 วันเรียกร้องให้ฝ่ายที่อ้างชัยชนะ “ถอนตัวออกไปและชดใช้ค่าเสียหาย”

นักวิเคราะห์กล่าวว่าฝ่ายที่แข็งแกร่งกว่ากับฝ่ายอ่อนแอและยืดหยุ่น นิยามในชัยชนะสงครามแตกต่างกัน ฝ่ายแข็งแกร่งกว่าต้องทำลายอีกฝ่ายให้ราพณาสูรถึงประกาศชัยชนะ

ฝ่ายอ่อนแอ ยืดหยุ่น และอดทนกว่า อยู่ได้นานที่สุดคือเงื่อนไขของชัยชนะ เหมือนเวียดนาม อเมริการบชนะและเหนือกว่าทุกด้าน แต่เวียดกง อดทนและอึดกว่า สุดท้ายอเมริกันก็พ่ายฝ่ายอ่อนแอกว่า ถอนตัวออกจากเวียดนาม

ในอัฟกานิสถานก็เช่นกัน สหรัฐมีกำลังมหาศาลรบกับตาลิบันซึ่งกำลังน้อยกว่าเป็นพันเท่า แต่ตาลิบันอดทนได้นานยี่สิบปี สุดท้ายอเมริกันถอนตัวออกไปตาลิบันยึดคาบูลได้สองวันหลังจากนั้น

อิหร่านก็เช่นกันถูกถล่ม 38 วันยังอยู่ได้ ระบบการปกครองยังไม่ล่มสลาย ยังยึดช่องแคบสำคัญไว้ได้

สหรัฐผลาญเงินภาษีชาวบ้านแล้วสามหมื่นห้าพันล้านดอลลาร์ เงินพวกนี้ไปไหน ไปอยู่ในกระเป๋าพ่อค้าอาวุธ RTX คาดว่า อุตสาหกรรมสงคราม มีรายได้ก่อนเสียภาษีปีนี้ 92,000 ล้านดอลลาร์ หุ้นอุตสาหกรรมอาวุธขึ้น 45% น้ำมันขึ้นราคาจาก 70 เป็น 120 ดอลลาร์/บาร์เรล

ผู้ค้าน้ำมันทุกประเทศได้กำไร รัสเซียไม่ได้ทำสงครามแม้แต่น้อยมีรายได้จากน้ำมัน 1.4 ถึง.1.5 แสนล้านดอลลาร์ และขายขีปนาวุธ Verba ให้อิหร่าน 500ล้านปอนด์ เป็นขีปนาวุธที่ยิงเครื่องบินรบอเมริกันตก

ซาอุดีอาระเบีย เป็นชาติเดียวที่มีท่อส่งน้ำมันผ่านทะเลแดง ซาอุฯจึงเป็นประเทศเดียวที่ส่งน้ำมันออกจากอ่าวอาหรับได้ ยูเออี คูเวต อิรัก ส่งน้ำมันออกไม่ได้ เพราะอิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ #จีนซื้อน้ำมันและค้าขายกับอิหร่านตลอดเวลาสงคราม

สรุปคือ คนอเมริกันและชาวโลกทั่วไปต้องจ่าย จากสงครามที่น้ำมันราคาแพง คนที่ได้คือพ่อค้าอาวุธ จีน รัสเซีย ซาอุดีอาระเบีย

สิ่งเกิดขึ้นมันไม่ใช่แค่สงคราม แต่มันเปลี่ยนโฉมหน้าตะวันออกกลางตลอดไป ปากีสถานซึ่งไม่เคยมีบทบาท กลายเป็นผู้อำนวยความสะดวกยุติสงคราม อิสลามาบัดกลายเป็นสถานที่เจรจาไม่ใช่ เจนีวา อีกต่อไป

อิหร่านเป็นผู้อ่อนแอ อดทน และยืดหยุ่นกว่า กลายเป็นผู้ชนะสงครามเหมือนเวียดกง และตาลิบัน ที่สำคัญโดยการสนับสนุนของจีน รัสเซีย และตุรกี ที่เป็นขั้วอำนาจใหม่ ผลักดันให้อิหร่านมีอิทธิพลเหนือตะวันออกกลาง แทนสหรัฐอเมริกาผู้แพ้สงครามที่ต้องถอนตัวออกไปในไม่ช้าไม่นาน

สุทิน วรรณบวร