สำหรับใครหลายคนแล้ว โรงหนัง  ไม่ใช่เพียงสถานที่สำหรับชมภาพยนตร์เท่านั้น  แต่เต็มไปด้วยความทรงจำหลากหลาย อาจเป็นฉากเริ่มของความรัก  จูบแรกอาจเกิดขึ้นที่นี่ ทุกอณูความทรงจำอวลร่ำอยู่ในอาคารที่เรียกว่า “โรงหนัง”

สำหรับคนต่างจังหวัดแล้วรู้จักมักคุ้นกับหนังกลางแปลง   มากกว่าโรงหนังหรูหราแอร์เย็นฉ่ำในเมือง  เพราะหนังกลางแปลงเร่ฉายทั่วทุกถิ่น ไปถึงหมู่บ้านไหนก็อุ้มลูกจูงหลานมานั่งดู  กินขนมขบเคี้ยวแบบไทยๆ อย่างอ้อยขวั้น ถั่วต้ม และปลาหมึกย่าง สารพัดของอร่อยรอบด้าน  

สรุปว่าโรงหนังคือความบันเทิงของชาวโลกมาช้านาน   ส่วนนานแค่ไหนนั้นคงต้องนั่งไทม์แมชชีนย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นของการเกิดภาพยนตร์เลยนั่นแหละ   ภาพยนตร์ถือกำเนิดขึ้นในปี พ.ศ.2369  ซึ่งเป็นช่วงรัชกาลที่สาม  โดยหนุ่มฝรั่งเศสชื่อ โจเซฟ เนียฟฟอร์ เป็นผู้ถ่ายภาพนิ่งและนำภาพนิ่งเหล่านั้นมาพัฒนาต่อยอด ผู้ที่คิดค้นต้นแบบของหนังคือโทมัส อัลวา เอดิสัน กับเพื่อนร่วมงานชื่อวิลเลียม เคนเนดี้ ในปี พค.ศ.2432 ซึ่งตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 ตอนนั้นเรียกเจ้าเครื่องมือหน้าตาประหลาดนี้ว่าเครื่องคิเนโตสโคป

ศูนย์กลางการสร้างภาพยนตร์ที่ใหญ่ที่สุดอยู่ในอเมริกานี่เอง ชื่อ “ฮอลลีวู้ด” กลายเป็นคำศักดิ์สิทธิ์ในหมู่เซียนหนังทั้งหลาย รวมถึงผู้ที่อยากเป็นดาราจอเงินมาจนถึงปัจจุบัน สมัยก่อนการดูหนังได้รับความนิยมมากถึงขนาดมีโรงหนังแบบไดร์ฟอินทั่วอเมริกา

โรงหนังไดร์ฟอินในอเมริกาต่อยอดมาจากโรงหนังโรงใหญ่ๆ นี่แหละ    วิถีอเมริกันไม่มีการฝากลูกไว้กับญาติแบบบ้านเรา เวลาพ่อแม่หนีไปทำหนุ่มทำสาว ตามกฎหมายแล้วจะต้องจ้างพี่เลี้ยงเด็กคิดเป็นรายชั่วโมง  บางครอบครัวไม่สามารถจ่ายในส่วนนี้ได้เลยพาลูกไปดูหนังด้วย  แต่เด็กก็คือเด็ก บางทีร้องไห้งอแงสร้างความรำคาญให้คนดูอื่นๆ  เลยมีคนคิดว่าทำอย่างไรหนอถึงจะดูหนังได้ทั้งครอบครัวอย่างสนุกสุขสันต์ ตอนนั้นวิดีโออะไรทั้งหลายทั้งปวงยังไม่เกิด

พ่อหนุ่มอเมริกันหัวใสรายหนึ่งชื่อ ริชาร์ด โฮลิ่งเฮด คิดนวัติกรรมใหม่ในการดูหนัง โดยผสมผสานความเป็นครอบครัวและรถยนต์เข้าด้วยกัน เพราะช่วง พ.ศ.2476 วัฒนธรรมอเมริกันคือวัฒนธรรมการอวดรถยนต์ โดยเฉพาะรถอเมริกันคันโตๆ ซึ่งการมีรถยนต์นี้เป็นส่วนหนึ่งของอเมริกันดรีม นั่นคือมีบ้านหลังใหญ่ มีครอบครัว ลูกสามคน หมาอีกหนึ่งตัว รถยนต์สองคัน และภรรยาอยู่บ้านดูแลครอบครัว

ริชาร์ดมีพื้นฐานธุรกิจรถยนต์ ซึ่งเป็นธุรกิจครอบครัว จึงประยุกต์ทั้งสองอย่างเข้าด้วยกัน โดยฉายภาพยนตร์ในรูปแบบโรงภาพยนตร์กลางแจ้งที่สามารถขับรถเข้ามาดูได้ และเปิดให้บริการโรงภาพยนตร์แบบ “Drive-in” ครั้งแรก เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2476 ที่รัฐนิวเจอร์ซีย์

หนแรกคิดค่าบริการ 25 เซนต์ต่อรถ 1 คัน และเก็บค่าเข้าชมเป็นรายหัวอีกคนละ 25 เซนต์ด้วย สถานที่ฉายภาพยนตร์นั้น มีช่องจอดรถกว่า 400 คัน จอภาพยนตร์ใหญ่ยักษ์สูง 12x15 เมตร และฉายเรื่อง “Wife Beware” เป็นเรื่องแรก

โรงหนังแบบไดร์ฟอินจึงเป็นความบันเทิงในครอบครัวก่อนยุควิดีโอ พ่อแม่พาลูกๆ ไปนั่งดูหนังโดยจอดรถในที่ให้จอด   แน่นอนว่ามีป๊อบคอร์นกินอย่างจุใจพร้อมโคคาโคล่าซาบซ่าถึงทรวง สำหรับอเมริกันแล้ว เป๊บซี่ไม่อาจครองใจได้เท่าโคคาโคล่า โคลาโคล่าหรือโค๊กจึงเคียงคู่มากับความบันเทิงในโรงภาพยนตร์ทั้งแบบโรงใหญ่และโรงแบบไดร์ฟอินมายาวนาน

เด็กอเมริกันรุ่นเก่ารู้จักสุนทรียรสของการดูหนังในโรงแบบไดร์ฟอินดี    แถมเมื่อย่างเข้าสู่วัยรุ่น หนุ่มอเมริกันรุ่นกระทงเริ่มขับรถ ก็พาสาวไปโฉบฉายที่โรงหนังไดร์ฟอินนี่แหละ เพราะได้โชว์รถกับอวดหญิงไปด้วยในตัว

ช่วงศตวรรษ 1960 ในอเมริกามีโรงหนังไดร์ฟอินอยู่แทบทุกหัวระแหง    คือมีประมาณ  4000 แห่ง แต่ต่อมาวิดีโอทำให้โรงหนังทั้งไดร์ฟอินและโรงหนังขนาดใหญ่ขาดทุนยับเยิน   เกิดธุรกิจเช่าวิดีโอมาดูที่บ้านแทน หลายคนคงเติบโตทันและรู้จักธุรกิจให้เช่าวิดีโออย่างบล็อคบัสเตอร์เป็นอย่างดี  ซึ่งเด็กๆ รุ่นหลังไม่รู้จักเสียแล้วว่าคืออะไร เพราะสูญพันธุ์ไปจากอเมริกาอย่างน่าเสียดาย   คงเหลืออยู่เพียงไม่กี่แห่งเท่านั้น ในยุคโน้นธุรกิจวิดีโอทำกำไรมหาศาล     ทำให้ธุรกิจโรงภาพยนตร์ซบเซาไปตามกัน บางแห่งจึงต้องปิดตัวลง

โรงหนังไดร์ฟอินยังพอเหลือให้เห็นในอเมริกาบ้าง แต่น้อยอย่างน่าใจหาย เพราะความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี่ทำให้เกิดธุรกิจใหม่ๆ เกี่ยวข้องกับภาพยนตร์ ทำให้เกิดจุดพลิกผันที่ทำให้คนดูต้องปรับเปลี่ยนไปรับความบันเทิงในช่องทางอื่น