เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เราได้รู้จากสาเหตุแรกของการขุ่นของลูกนัยน์ตาของสุนัข นั่นคือต้อกระจก (cataract) กันไปแล้วนะครับ วันนี้เรามาทำความรู้จักสาเหตุของตาขุ่นประเภทอื่น รวมถึงวิธีการป้องกันและรักษากันครับ

2.กระจกตาขุ่นและแผลหลุมที่กระจกตา (Corneal Opacity and Ulcer) 

ปัญหานี้ไม่จำเพาะแต่ในสุนัขสูงวัย แต่เกิดได้ในสัตว์ทุกวัยตั้งแต่เด็กจนแก่โดยเฉพาะสุนัขที่ซุกซน และสุนัขสายพันธุ์ที่มีหน้าสั้น เช่น ปั๊ก บูลด็อก ชิห์สุ ที่มีตาค่อนข้างปูด เนื่องจากกะโหลกเบ้าตาจะตื้นกว่า และไม่มีดั้งโด่งๆ มาช่วยป้องกันอันตรายเวลาเดินชน แต่ก็สามารถพบได้ในสุนัขพันธุ์หน้ายาวทั่วไป เช่น ปอมเมอเรเนียน พุดเดิ้ล
โกลเด้นรีทรีฟเวอร์ ได้อีกด้วย

สาเหตุ:

ส่วนใหญ่แล้ว การเกิดแผลที่กระจกตามักมีสาเหตุมาจากอุบัติเหตุ เช่น เดินชน กระแทก หรือกัดกัน ทำให้เกิดรอยแผลที่ตัวกระจกตาที่เราสามารถมองเห็นได้ เมื่อมีแผลเกิดขึ้นที่กระจกตาแล้ว ก็จะเกิดการอักเสบและเกิดความผิดปกติจากการบวมน้ำของกระจกตาตามมา ลักษณะที่เห็นเมื่อมองตาของสุนัข จะเห็นว่ามีลักษณะขาวขุ่นทั้งลูกตา เห็นเป็นรอยขาวเป็นวงกว้าง อาจเห็นว่าผิวของลูกตามีการยุบหรือเป็นรอยบุ๋มที่กลางของวงสีขาวนั้น (คล้ายกับลูกปิงปองที่บุบ)

สาเหตุโน้มนำของการเกิดแผลที่กระจกตานั้น อาจมาจากปัญหาการระคายเคืองของผิวหนังบริเวณรอบๆ ดวงตาจากโรคผิวหนัง ทำให้สุนัขเกิดอาการคัน จนใช้เท้าตะกุยหรือเอาใบหน้าไปถูกับสิ่งของ จนเกิดการขูดขีดที่กระจกตา ทำให้กระจกตาเกิดรอยแผลตา และเกิดฝ้าขุ่นขาวตามมาได้

การรักษา:

การเกิดแผลที่กระจกตา มักจะทำให้สุนัขจะมีอาการคันระคายเคือง และเจ็บปวดได้ สุนัขจะพยายามใช้เท้าหน้าตะกุย หรือเอาหน้าไปถูกับพื้น สิ่งของ หรือเฟอร์นิเจอร์ในบ้าน จะยิ่งทำให้แผล ที่กระจกตารุนแรงมากขึ้น ดังนั้น การใส่ปลอกคอที่มีลักษณะคล้าย “ลำโพง” ที่เรียกว่า “Elizabethan collar” จะช่วยป้องกันไม่ให้แผลที่กระจกตามีขนาดใหญ่ขึ้นได้

สุนัขที่เป็นโรคนี้ต้องรับยาหยอดตาและยากิน เพื่อลดการอักเสบและควบคุมการติดเชื้อแทรกซ้อน รวมถึงได้รับการตรวจอย่างละเอียดจากสัตวแพทย์อย่างต่อเนื่องเป็นประจำจนกว่าจะดีขึ้นด้วย

3.ต้อหิน (Glaucoma)

ต้อหิน เป็นกลุ่มโรคที่มีความเสื่อมของขั้วประสาทตา ซึ่งส่งผลให้เกิดการสูญเสียการมองเห็น และเป็นสาเหตุที่สำคัญของภาวะตาบอด

สาเหตุ:

โรคนี้เป็นความผิดปกติที่เกิดจากความดันในลูกตาที่เพิ่มสูงขึ้นจากการระบายน้ำหล่อเลี้ยงลูกตาที่ช่องหน้าตาและช่องหลังตารวมถึงการระบายออกทาง trabecular meshwork ที่มุมตาไม่สมดุล ซึ่งส่งผลให้มีความดันในลูกตาสูง เกิดการบวมปูด ขยายใหญ่ของลูกตา จนมองลักษณะ “ตาโปน” และ “ตาขาว” เนื่องจากกระจกตามีสีขาวขุ่นเมื่อกดผ่านเปลือกตาจะพบว่าลูกตามีลักษณะแข็งจนทำให้เหมือนลูกบอลที่อัดลมแน่น ในสมัยก่อนจะมองว่า “ลูกตาแข็งเหมือนหิน” เลยอาจเรียกว่าต้อหินก็เป็นได้

สายพันธุ์ของสุนัขที่พบโรคนี้ได้บ่อย ได้แก่ ค็อกเกอร์สแปเนียลบีเกิ้ล และพุดเดิ้ล เป็นต้น

อาการ:

สุนัขจะแสดงอาการเจ็บปวดปวดตา จะพยายามเกาตา มักจะใช้ขาตะกุยหรือถูบริเวณหน้า จะพบว่ามีน้ำตาไหล เยื่อบุตาขาวจะแดง ถ้าความดันลูกตาสูงมาก อาจมีอาการเดินชน และอาจจะทำให้สูญเสียการมองเห็นไปตลอดได้

การรักษา:

ต้องหาสาเหตุโน้มนำที่ทำให้เกิดโรค และรักษาที่สาเหตุร่วมกับการหยอดยาลดความดันลูกตา (หากความดันของตาไม่สูงมากนัก) ในกรณีนี้สุนัขมีโอกาสที่จะกลับมามองเห็นได้เหมือนปกติ แต่หากปล่อยไว้ จนทำให้ความดันตาสูงมาก จะดันให้ลูกตาบวมขยายใหญ่ขึ้น ซึ่งความดันลูกตาที่เพิ่มขึ้นนั้นมันจะไปกดจอประสาทตา ทำเกิดความเจ็บปวด และมีผลต่อการมองเห็นจนถึงกับตาบอดได้ ซึ่งหากเป็นถึงขั้นนั้นแล้ว การรักษาจะทำได้โดยการผ่าตัดเอาลูกตาออก เพื่อลดความเจ็บปวดหรือช่วยให้สุนัขมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นเท่านั้น แต่ไม่ได้ช่วยทำให้สุนัขมองเห็นได้ตามปกติ

ดังนั้น จึงอยากเรียนทุกท่านว่า โรคต่างๆ ที่เกี่ยวกับลูกนัยน์ตาของสุนัขทั้ง 3 โรค ที่ทำให้เกิดตาขุ่นขาว ซึ่งได้กล่าวมาแล้วนั้น เป็นอันตรายต่อการมองเห็นของสุนัขทั้งสิ้น จึงขอเน้นว่า หากเราเริ่มพบความผิดปกติ ที่กล่าวมานี้ สิ่งที่ต้องทำโดยด่วนคือ การพาสุนัขไปพบสัตวแพทย์ให้เร็วที่สุด อย่าซื้อยามาใช้เองตามคำแนะนำของบุคคลอื่นที่ไม่ใช่สัตวแพทย์ เพราะนอกจากจะไม่ได้ช่วยบรรเทาอาการของโรคแล้ว อาจยังเป็นการซ้ำเติมให้สุนัขตาบอดเร็วขึ้นด้วยครับ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย