พักนี้มีการกล่าวขวัญถึงเรื่อง “ฮับ” หรือ Hub กันบ่อยมาก เอะอะอะไรก็กล่าวอ้างว่าประเทศไทยจะเป็นฮับซึ่งหมายถึงเป็นศูนย์กลาง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการบิน รถไฟ รถไฟฟ้า หรือเศรษฐกิจ ก็มักพูดกันเนืองๆ ว่าประเทศไทยจะเป็นฮับในเรื่องเหล่านี้

ฟังแล้วก็เพลิดเพลินใจดีเหมือนกัน เพราะถ้าหากประเทศไทยจะเป็น Hub หรือเป็นศูนย์กลางในเรื่องการบิน การรถไฟ ในเรื่องไฟฟ้า หรือระบบเศรษฐกิจ ก็จะเป็นความยินดีปรีดาของคนทั้งหลาย เพราะนั่นหมายถึงความเจริญรุ่งเรืองจะบังเกิดขึ้นกับบ้านเมืองของเรา ซึ่งเป็นที่ปรารถนาร่วมกันของประชาชาติไทยทั้งผอง

แต่เรื่องที่น่าแปลกก็คือ ทุกเรื่องที่พูดนั้นวันแล้ววันเล่า เดือนแล้วเดือนเล่า ปีแล้วปีเล่า ก็ไม่เห็นว่าประเทศไทยจะเป็นศูนย์กลางอะไรสักอย่างเดียวจนคนจำนวนหนึ่งเย้ยหยันว่าอย่าไปเชื่อนักเพ้อฝันที่อวดอ้างเรื่องฮับกันนักเลยเพราะที่พูดนั้นยังสู้โกฮับไม่ได้

โกฮับคืออะไร? คนรุ่นใหม่อาจจะไม่รู้จักว่าเป็นใครและหมายถึงอะไร แต่คนรุ่นก่อนที่อายุรุ่นราว 60 ปีขึ้นไป ก็คงรู้จักและจำได้ถึงความสำคัญของโกฮับ

เมื่อก่อนนี้แถบคลองรังสิตมีอาหารที่เลื่องชื่อลือชาที่คนกรุงเทพฯ และจังหวัดข้างเคียงจะพากันไปกินเป็นประจำ นั่นก็คือก๋วยเตี๋ยวเรือ ซึ่งมีที่มาจากหลากที่หลายทาง แม้กระทั่งจากอยุธยาก็มาตั้งหลักปักฐานขายกันตามคลองรังสิต ซึ่งขายกันหลายพื้นที่คลอง จนกระทั่งคำว่าก๋วยเตี๋ยวเรือรังสิตเป็น
คำที่ติดปากผู้คนในยุคนั้น

ก๋วยเตี๋ยวเรือในยุคนั้นส่วนใหญ่เป็นก๋วยเตี๋ยวเนื้อ และผู้ขายก็มาจากอยุธยาเสียเป็นส่วนใหญ่ โดยเฉพาะจากอำเภอเสนา ซึ่งเป็นเรื่องแปลกเหมือนกันว่าทำไมก๋วยเตี๋ยวเรือที่มีชื่อเสียงและรสชาติอร่อยนั้นมักจะเป็นก๋วยเตี๋ยวเรือจากอยุธยา และจากอำเภอเสนา

ส่วนโกฮับนั้นเป็นคนเชื้อสายจีน ไม่ปรากฏว่าถิ่นฐานดั้งเดิมเป็นคนย่านรังสิตหรือว่ามาจากอยุธยา แต่ก๋วยเตี๋ยวเรือโกฮับนั้นได้รับคำยกย่องว่าเป็นก๋วยเตี๋ยวเรือที่อร่อยที่สุดของทุ่งรังสิต เพราะใช้เนื้ออย่างดี น้ำก๋วยเตี๋ยวก็มีรสชาติแปลกกว่าเจ้าอื่นๆ มีความเข้มข้น หอม อร่อย ชนิดที่เรียกว่าแม้ผสมใบกัญชาก็อาจจะสู้ไม่ได้ ดังนั้นก๋วยเตี๋ยวเรือโกฮับจึงถือเป็นยอดก๋วยเตี๋ยวเรือยุคนั้นที่ใครๆ ก็ต้องรู้จัก

ก๋วยเตี๋ยวเรือโกฮับมีคู่แข่งรายสำคัญคือโกเหลียง และขึ้นป้ายโฆษณาก๋วยเตี๋ยวเรือโกฮับ ก๋วยเตี๋ยวเรือโกเหลียง แข่งกันเป็นป้ายขนาดใหญ่ จนกระทั่งโกฮับตาย ร้านก๋วยเตี๋ยวเรือโกฮับก็ยังใช้ป้ายโฆษณาเหมือนเดิม

ส่วนร้านโกเหลียงนั้นเปลี่ยนป้ายใหม่ เป็นเนื้อความว่า โกฮับตายแล้ว ร้านนี้เป็นร้านโกเหลียง ยังอยู่ และในที่สุดลูกหลานสองร้านนี้ก็เป็นปากเป็นเสียงกัน รวมความว่าแม้โกฮับตายไปนานปี แต่ผีโกฮับก็ยังเชิญชวนผู้คนให้ไปกินก๋วยเตี๋ยวเรือโกฮับกันต่อมาอีกหลายสิบปี ถึงทุกวันนี้ก็ไม่รู้โยกย้ายหายไปไหนหมดแล้ว

ดังนั้นเมื่อพูดถึงเรื่องฮับ ในทางความเป็นจริงจึงสู้โกฮับไม่ได้ เพราะโกฮับนั้นเป็นเรื่องจริง และมีชื่อเสียงจริงๆ ไม่ได้ล่อหลอกลวงใคร ยกเว้นหลังจากโกฮับตายแล้ว มิได้เอาป้ายโกฮับลง จนถูกร้านโกเหลียงถากถางเอา แต่ถึงอย่างนั้นก็ยังต้องถือว่าโกฮับดีและเข้าท่ากว่าที่โอ้อวดเรื่องฮับกันในบ้านเมืองของเรา

ที่อ้างว่าเราเป็นฮับด้านการบินนั้น เป็นเรื่องเหลวไหลและเหลวแหลกสิ้นดี! เพราะแท้จริงแล้วเราไม่ได้เป็นฮับการบินอะไรสักอย่างเดียว ไม่ได้มีความครบถ้วนสมบูรณ์พร้อมที่จะเป็นฮับการบินเลย ไม่ต้องอื่นไกล เทียบกับสิงคโปร์ ฮ่องกง และกวางโจว ก็ยังไม่ได้ แล้วจะอวดอ้างเป็นฮับการบินได้อย่างไร

บางทีก็อวดอ้างว่าเราเป็นฮับทางเศรษฐกิจของอาเซียน แต่ถ้าจะเทียบกับฐานเศรษฐกิจของมาเลเซีย สิงคโปร์ แม้กระทั่งเวียดนาม ก็สู้กันไม่ได้ ขณะนี้พม่ากำลังก้าวรุดหน้าไปอย่างรวดเร็ว ไม่ต้องพูดถึงฮ่องกง สิงคโปร์ กวางโจว เซินเจิ้น ให้มากความ แม้กระนั้นก็ยังมีคนอวดอ้างกันอยู่เสมอ

เอาแค่ยอดการค้าไทย-จีน ก็ยังห่างลิบลับกับยอดการค้ามาเลเซีย-จีน ทั้งที่มาเลเซียเป็นประเทศเล็กกว่าและอยู่ไกลกว่า

ตอนนี้ก็มีคนอวดอ้างว่าเราจะเป็นฮับทางรถไฟอีกแล้ว!โอ้พระเป็นเจ้า! กล้าหาญชาญชัยยิ่งนักที่พูดเยี่ยงนี้ในยามที่คนไทยตื่นรู้ความจริงกันโดยทั่วแล้ว เราจะเป็นฮับด้านรถไฟได้อย่างไร? ในเมื่อรถไฟไทยเชื่อมไปพม่า ลาว กัมพูชา ไม่ได้ แม้ทางรถไฟสายกรุงเทพฯ-บัตเตอร์เวอร์ธ ก็วิ่งบ้าง ไม่วิ่งบ้าง และเป็นรถแบบโบราณที่กำลังกลายเป็นรถไฟในอดีตกาลโพ้นที่จะเชิญชวนคนมาดูความโบราณของมันเท่านั้น

ยิ่งถ้าประเทศไทยทำรถไฟทางด้วนกรุงเทพฯ-โคราช, กรุงเทพฯ-พิษณุโลก และกรุงเทพฯ-หัวหิน เมื่อใด เมื่อนั้นก็จะไม่มีโอกาสเชื่อมประเทศไทยเข้ากับประเทศใดอีกแล้ว จะเป็นได้ก็แต่ศูนย์กลางรถไฟทางด้วนสามสายนี้เท่านั้น ซึ่งจะเป็นอนุสาวรีย์แห่งความอัปยศของชาติให้ผู้คนได้สาปแช่งก่นด่าคนที่ทำเรื่องนี้ไปอีก 100 ปี

แม้ทางภาคเหนือที่เคยอวดอ้างว่าเราจะเป็นฮับของการคมนาคมทางลุ่มแม่น้ำโขง ถึงวันนี้ก็มีแต่เรือหางยาวข้ามฟาก ในขณะที่จีน พม่า ลาว เวียดนาม และกัมพูชา เขาร่วมกันพัฒนาการเดินเรือ ทั้งเรือท่องเที่ยวขนาดยักษ์ และเรือขนส่งสินค้าที่สามารถบรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ได้ถึง 40-10 ตู้ ในขณะที่เราจะต้องใช้เรือหางยาวเป็นอนุสรณ์ไปอีกนานเท่านาน

แม้กระทั่งแผนการสร้างเขตเศรษฐกิจพิเศษ EEC ที่ว่าจะเป็นฮับเขตเศรษฐกิจของอาเซียนนั้น ถึงวันนี้ก็ยังบอกประชาชนไม่ได้ว่าจะเชื่อมระเบียงเศรษฐกิจนี้กับประเทศไหนได้บ้าง?

แต่เมื่อพิเคราะห์จากเส้นทางคมนาคมทางบกและทางน้ำตามภูมิยุทธศาสตร์ของพื้นที่ระยอง ชลบุรี และฉะเชิงเทรา แล้ว ก็พอจะบอกได้ว่า

ประการแรก พื้นที่ EEC นั้น เป็นพื้นที่ที่รัฐสามารถบริหารจัดการได้โดยตรง คือเชื้อเชิญชาวต่างชาติมาลงทุนได้ มีเนื้อที่น้อยมาก รวมกันแล้วก็ไม่น่าจะเกิน 15,000 ไร่ พอ ๆ กันหรือใหญ่กว่านิคมอุตสาหกรรมเท่านั้น เทียบไม่ได้กับเขตเศรษฐกิจพิเศษเซินเจิ้น จูไห่ เซียะเหมิน หรือแม้กระทั่งเขตเศรษฐกิจที่กำลังทำอยู่ในพม่า ลาว กัมพูชา และเวียดนาม ที่สำคัญคือไม่มีการบริหารจัดการแบบเขตเศรษฐกิจพิเศษ แต่มีลักษณะคล้ายคลึงกับนิคมอุตสาหกรรมที่มีการส่งเสริมการลงทุนเป็นพิเศษเท่านั้น

ประการที่สอง จากพื้นที่ EEC ไม่มีทางรถไฟที่ขนส่งสินค้าไปเชื่อมต่อประเทศลาว ที่เวียงจันทน์ ซึ่งเป็นเส้นทางที่จะเชื่อมจีนและยุโรปได้เลย และยังไม่มีเส้นทางที่จะเชื่อมเข้ามากรุงเทพฯ ไปภาคใต้ หรือภาคไหนๆได้ คงมีเส้นทางที่อาจเชื่อมต่อไปยังท่าเรือแหลมฉบัง มาบตาพุด เพื่อส่งสินค้าไปยังญี่ปุ่นได้เท่านั้น

ประการที่สาม สำหรับทางอากาศ ซึ่งมีการระบุว่าจะสามารถใช้ท่าอากาศยานอู่ตะเภา มาปรับปรุงและจะเชื่อมโยงกับเมืองจิ้งโจว ของมณฑลเหอหนาน หรือเมืองเกงจิ๋ว ในยุคสามก๊ก ก็ไกลกันมาก ที่สำคัญคือขณะนี้มีสายการบินของนักการเมืองเพียงสายเดียวเท่านั้น และบินกันเพียงสัปดาห์และ 2-3 วัน ดังนั้นแม้จะเพิ่มเที่ยวบินเป็นสัปดาห์ละ 7 วัน ก็แค่บรรทุกคน
ได้ราว 1,500 คนต่อสัปดาห์ จึงยังห่างไกลที่จะเป็นฮับ และที่สำคัญคือการเชื่อมโยงแบบนี้ไม่อาจถือได้ว่าเป็นการเชื่อมโยงในเส้นทางสายไหม

นั่นเป็นการกล่าวโดยเปรียบเทียบกับเขตเศรษฐกิจพิเศษ และยิ่งไม่ต้องพูดถึงสิ่งที่เรียกว่าระเบียงเศรษฐกิจ ซึ่งหมายถึงพื้นที่ที่เชื่อมต่อกับประเทศที่มีพรมแดนติดต่อกัน ดังเช่นมณฑลยูนนาน เป็นระเบียงเศรษฐกิจที่เชื่อมต่อประเทศพม่า และประเทศไทย ในขณะที่มณฑลกวางสีเป็นระเบียงที่เชื่อมต่อลาว เวียดนาม และกัมพูชา เป็นต้น

EEC สำหรับพื้นที่ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ไม่ได้เชื่อมต่อกับประเทศใดคงเหลือแต่ระยองซึ่งแม้จะอยู่ใกล้กัมพูชา แต่ก็เทียบไม่ได้กับจันทบุรี ที่มีพื้นที่ติดต่อกัน ดังนั้นจึงไม่อาจกล่าวได้ว่ามีฐานะเป็นระเบียงเศรษฐกิจ

แต่เอาเถิดต่างพื้นที่ ต่างเวลา ก็สามารถเรียกขานเพื่อความเข้าใจกันเอง ตามความนึกคิดของคนไทยด้วยกันเองได้ แต่เนื้อหาความจริงก็คือเรากำลังสร้างนิคมอุตสาหกรรมชนิดพิเศษขึ้นในพื้นที่บางส่วนของสามจังหวัดในภาคตะวันออกนั่นเอง

ดังนั้นสิ่งที่เราเข้าใจกันว่าฮับ หรือเรียกว่า ฮับในหลายเรื่องหลายราว เนื้อแท้ก็สู้ร้านก๋วยเตี๋ยวโกฮับไม่ได้!