หกสัปดาห์ที่ผ่านมา คอลัมน์นี้ได้เสนอบทความเรื่อง “พระมหากษัตริย์ไทยในสายตาชาวโลก” เป็นเรื่องราวที่ถอดความจากทัศนะของอดีตเพื่อนร่วมงานชาวต่างชาติ ที่มีบุญได้ติดตามทำข่าวและได้รับพระราชทานสัมภาษณ์ในหลวงรัชกาลที่ 9 ระหว่างปลายทศวรรษ 2510 ถึงปลายทศวรรษ 2520 เป็นห้วงเวลาที่ประเทศไทยตกอยู่ในวงล้อมของภัยคอมมิวนิสต์ ปัญหาความยากจนและการปลูกฝิ่นเพื่อผลิตเป็นยาเสพติดกำลังแพร่หลายในสามเหลี่ยมทองคำ

สื่อตะวันตกโดยเฉพาะจากสหรัฐอเมริกาให้ความสำคัญกับข่าวต่อต้านคอมมิวนิสต์และปราบปรามยาเสพติดมาก เพราะสองประเด็นนี้เป็นปัญหาหลักของสังคมอเมริกันยุคนั้น ข่าวในหลวงรัชกาลที่ 9 ทำสงครามกับความยากจนและทำโครงการปลูกพืชทดแทนการปลูกฝิ่น จึงเป็นข่าวใหญ่ที่สื่อตะวันตกติดตามทำข่าวอย่างใกล้ชิด

ผู้สื่อข่าวชาวอเมริกันที่เคยร่วมงานด้วยเช่น Ms. Sylvana Foa อดีตหัวหน้าสำนักข่าว ยูพีไอ นายเดนิส เกรย์ อดีตหัวหน้าสำนักข่าวเอพี และนายเควิน คูนี่ อดีตหัวหน้าสำนักข่าวรอยเตอร์ ผู้เคยได้มีโอกาสติดตามทำข่าวในหลวงรัชกาลที่ 9 ไปตามที่ชนบทกันดารขึ้นเขาลงห้วยในห้วงเวลาที่สหายป่าของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย(พคท.) คุกคามอยู่ทุกภูมิภาค

ทางภาคใต้ปลายสุดด้ามขวานมีภัยจากพรรคคอมมิวนิสต์มลายา กับกองกำลังแยกดินแดนมุสลิมพูโล,ภาคอีสานพรรคคอมมิวนิสต์ยึดภูพานเป็นฐานที่มั่น เคลื่อนไหวคุกคามความมั่นคงทั่วไปในดินแดนชนบทกันดาร,ภาคตะวันออก เขมรแดงยึดกรุงพนมเปญได้ เวียดนามส่งทหารกว่า 250,000 นาย เข้าขับไล่เขมรแดง เกิดการสู้รบประชิดชายแดนไทย ทางภาคเหนือมีทั้งกองกำลังว้าแดง กองกำลังยาเสพติดขุนส่า กองกำลังกะฉิ่น กะยา กะเหรี่ยง พะโอ ฯลฯ เคลื่อนไหวเป็นภัยคุกคามตามแนวชายแดน บางพื้นที่แม้แต่เจ้าหน้ารัฐไม่กล้าย่างกรายเข้าไป

ด้วยความรักห่วงใยใส่พระหฤทัยในทุกข์สุขของราษฎร ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จฯทรงเยี่ยมเยียนปลอบขวัญ รับฟังปัญหานำมาศึกษาพัฒนาเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของพสกนิกรพระองค์เสด็จฯทุกหัวระแหง มิทรงหวั่นต่อภัยอันตราย ทรงทุ่มเทพระวรกายด้วยความเพียรด้วยขัตติยมานะ ผู้สื่อข่าวที่ได้ติดตามไปทำข่าวพระราชกรณียกิจพระองค์ท่านถึงได้ซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณใน
พระปรีชาสามารถของในหลวงรัชกาลที่ 9

นายเดนิส เกรย์ บรรยายไว้ตอนหนึ่งว่า “กษัตริย์ภูมิพลอดุลยเดช คือพระมหากษัตริย์ผู้มีทศพิธราชธรรม ที่ดำเนินตามรอยพระบาทของบูรพกษัตริย์ไทยในอดีตซึ่งเคยทำสงครามขับไล่อริราชศัตรูปกป้องอธิปไตยแห่งดินแดนไว้ได้ หรือพระมหากษัตริย์ที่เคยใช้กลยุทธ์ทางการทูตป้องกันไม่ให้ไทยตกเป็นเมืองขึ้นของนักล่าอาณานิคม แต่การทำสงครามของกษัตริย์ภูมิพล ไม่ต้องหลั่งเลือดไม่ต้องสาดกระสุน พระองค์ใช้พระปรีชาสามารถและความเพียร ทำสงครามกับความยากจนก็สามารถเอาชนะคอมมิวนิสต์ได้” Ms. Sylvana Foa กล่าวว่า “ฉันไม่เคยเห็นกษัตริย์องค์ใดในโลกทำงานเพื่อพสกนิกรของพระองค์ท่านอย่างไม่รู้เหน็ดรู้เหนื่อยมาก่อน คนไทยทุกคนเป็นหนี้บุญคุณพระองค์ท่านอย่างหาที่สุดมิได้” Kevin Cooney กล่าวว่า “ผมซาบซึ้งในน้ำพระทัยอันงดงามของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ที่ทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้ดูแลผู้อพยพจากอินโดจีนให้ดีที่สุด”

Kevin Cooney ซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระบรมวงศานุวงศ์จนไม่เสนอข่าวในทางลบต่อสถาบันกษัตริย์ ครั้งหนึ่งสำนักงานใหญ่ในกรุงลอนดอน ส่งข้อความมาให้สำนักข่าวในกรุงเทพฯ ติดตามข่าวที่ลอนดอนส่งข้อมูลมาให้ Kevin ตอบว่า “การเสนอข่าวลือที่มาจากผู้ไม่หวังดีไม่เป็นผลดีต่อชื่อเสียงของสำนักข่าวและไม่เกิดประโยชน์ใดๆต่อผู้อ่าน” เป็นที่ประจักษ์ว่า ผู้สื่อข่าวที่ได้รู้ได้เห็นพระราชกรณียกิจอันยิ่งใหญ่ของพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ ไม่เสนอข่าวในทางลบต่อสถาบัน ในทางตรงข้าม ถ้ามีเรื่องบิดเบือนหรือโจมตีสถาบันผู้สื่อข่าวต่างประเทศในยุคนั้น ลุกขึ้นปกป้องในทันที

ดังที่จะเล่าต่อไปนี้ว่า “วันที่ 1-3 เม.ย. 2524 ทหารยังเติร์กนำโดยพันเอกมนูญ รูปขจรและพลเรือนบางส่วน ทำการปฏิวัติรัฐบาลป๋าเปรม(พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์) แต่ถูกขัดขวาง จนกลายเป็น “ขบถเมษาฮาวาย” การปราบขบถครั้งนั้น ทำให้ผู้สื่อข่าวทีวีของวิสนิสว์ ถูกสะเก็ดระเบิดเสียชีวิตสองราย เสร็จพิธีศพ สโมสรผู้สื่อข่าวต่างประเทศ (FCCT) จัดเสวนารำลึกถึงการเสียชีวิตของผู้สื่อข่าว เวทีสัมมนาคืนนั้นอื้ออึงด้วยเสียงด่าว่า ทหารไทย ที่ทำให้นักข่าวสองคนเสียชีวิต จำได้ว่า ตอนหนึ่งองค์ปาฐกบนเวทีพูดว่า นีล เดวิด รอดชีวิตจากการทำสงครามเวียดนาม แต่ต้องตายด้วยน้ำมือทหารกระจอกในกรุงเทพฯ(เขาใช้คำว่า Second rate soldiers) คนไทยที่ทำงานกับสำนักข่าวต่างประเทศทนฟังฝรั่งด่าว่าประเทศไทย เหมารวมด้วยความรู้สึกเจ็บปวดขมขื่น แต่ข่มใจไว้ คิดเสียว่า เพื่อนๆ เขาตาย ก็ต้องระบายออกบ้าง แต่พอฟังการด่าว่าลามปามไปถึงสถาบันก็เหลืออด ม.ล.เทวาภินัน เทวกุล (นิค) ผู้สื่อข่าวเอเอฟพี ตะโกนขึ้นว่า “We did not invite you here, who wanted you here ? get the fuck out of my country”

เสียงตะโกนของ นิค ทำให้เกิดการโต้เถียงด่าทอกันโกลาหลทั้งห้อง อภิชาต วีระวงษ์ จากสำนักข่าว UPI เป็นคนสุขุมใจเย็น ดึงตัว นิค ออกจากห้องประชุมเพื่อระงับความวุ่นวาย พวกเราเข้าลิฟท์ (ตอนนั้น FCCT อยู่ชั้นเพนท์เฮ้าส์โรงแรมดุสิตธานี) ขณะลิฟท์กำลังปิด ทอม คลอฟอร์ต ทะลึ่งเข้ามาจ้องหน้านิค อย่างท้าทาย นิค ง้างหมัดซัดเปรี้ยงเข้าหน้าทอม แว่นแตกเลือดอาบหน้า ในลิฟท์ชุลมุนวุ่นวายมาถึงชั้น 10 อภิชาต ดึงตัวนิคออกมา พนักงานโรงแรมนำทอม ที่เลือดอาบหน้าส่งโรงพยาบาลจุฬาฯ เหตุการณ์นั้นจบลง เมื่อตำรวจเจรจาไกล่เกลี่ยให้นิคชดใช้ค่าแว่นให้ทอม

ผู้สื่อข่าวต่างประเทศ (ที่ผู้เขียนรู้จัก) ติดตามรายงานข่าวพระราชกรณียกิจด้วยความซาบซึ้งและศรัทธามาอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งภัยจากคอมมิวนิสต์คลี่คลาย การปลูกฝิ่นหมดไปจากดินแดนไทยเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์ คู่สงครามในกัมพูชาได้ลงนามสันติภาพ ยุติสงคราม ต้นทศวรรษ 2530 รัฐบาลมาจากการเลือกตั้ง เปลี่ยนสนามรบในอินโดจีนเป็นสนามการค้า สื่อต่างประเทศหันความสนใจไปสู่การค้าการลงทุนในอินโดจีน แต่ก็ไม่ได้ละเลยการเสนอข่าวพระราชกรณียกิจของในหลวงรัชกาลที่ 9 กระแสพระราชดำรัสของพระองค์ท่านในทุกโอกาสได้รายงานออกไปทั่วโลกโดยเฉพาะอย่างยิ่งกระแสพระราชดำรัสเรื่องทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง และโครงการในพระราชดำริต่างๆ

ต้นศตวรรษ 2540 นักธุรกิจทุนสามานย์เข้ามามีบทบาททางการเมือง เริ่มมีการจ้างบริษัทประชาสัมพันธ์ให้กำหนดทิศทางสื่อทำอย่างเข้มข้น สื่อต่างประเทศยุคหลังเน้นความสำเร็จทางด้านธุรกิจมากกว่าการพัฒนาชนบทยั่งยืน ให้ความสำคัญกับประชานิยมฟุ่มเฟือย มากกว่าเศรษฐกิจพอเพียง คนเคยทำสื่อที่เก่งภาษาอังกฤษกับคอมมิวนิสต์เก่าที่เคยมีอุดมการณ์โค่นนายทุนขุนศึกศักดินา ที่เปลี่ยนมาสวามิภักดิ์ทุนสามานย์ ถูกส่งเข้าไปคลุกคลีใน FCCT ฝรั่งผีโม่แป้งอย่างนายพอล เฮลลี่ ถูกเรียกตัวเข้ามาทำโครงการเขียนหนังสือเรื่อง The King Never Smile หลังจากยึดอำนาจปี 2549 บริษัทประชาสัมพันธ์กับล็อบบี้ยิสต์สร้างกระแส ให้สื่อในเครือข่ายทุนสามานย์เสนอข่าวโจมตีสถาบันผ่านการโจมตีประธานองคมนตรี ตามการปลุกระดมอำมาตย์-ไพร่ จึงไม่แปลกใจ ทำไมฝรั่งผีโม่แป้งจาก BBC กับอัลจาซีระถึงยังรายงานข่าวย่ำยีหัวใจคนไทยในระหว่างพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ

บีบีซีภาษาไทยจงใจรายงานข่าวชั่วช้าเลวทรามอย่างไร เมื่อวันที่ 2 ธ.ค.2559 บีบีซีภาษาอังกฤษกับอัลจาซีระและซีเอ็นเอ็น เสนอข่าวหมิ่นเหม่ต่อการละเมิดสถาบันและย่ำยีหัวใจคนไทยอย่างไรในระหว่างพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ กระทรวงการต่างประเทศ กับตำรวจสันติบาลย่อมรู้ดีกว่าใครๆ

ไม่นานจากนี้ประเทศไทยจะมีพระราชพิธีสำคัญอีกครั้งหนึ่ง ฝรั่งผีโม่แป้งที่จ้องทำลายสถาบันในทุกโอกาสสำคัญ ต้องกระทำการชั่วช้าสามานย์อีก ถ้ากระทรวงต่างประเทศกับสันติบาลไม่ดับไฟเสียแต่ต้นลม ไม่แน่พสกนิกรผู้จงรักภักดี อาจทำอย่างที่ “นิค” ทำเมื่อ 36 ปีก่อน