หัวข้อนี้ไม่ได้เกี่ยวกับเรื่องสมาคมสีรุ้งแห่งประเทศไทยพร้อมเครือข่ายนักวิชาการและนักสิทธิมนุษยชนด้านสิทธิความหลากหลายทางเพศ ที่ขอตั้งกรรมาธิการวิสามัญในสภาผู้แทนราษฎร เพื่อขอพื้นที่ให้เขาเหล่านั้นได้สิทธิเสมอภาคกันเท่าเทียมกัน

แต่หัวข้อนี้เป็นเรื่องในต่างจังหวัดน่าสนใจ ซึ่งมิตรน้ำหมึกแดนอีสาน ส่งมาให้ผม ว่าที่ตำบลโนนหนามแท่ง อำเภอเมือง จ.อำนาจเจริญ ได้มี ข้อตกลงหรือกติกาที่ประชาชนตำบลโนนหนามแท่งได้กำหนดขึ้นมา และจะปฏิบัติกันโดยมีแกนนำได้ยกร่างขึ้นมาแล้วประชาชนได้ช่วยพิจารณาผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นจากเวทีประชาคมหมู่บ้าน แล้วนำมาสรุปเป็นธรรมนูญประชาชนตำบลโนนหนามแท่ง

แต่จะมีการลงประชามติ ว่ารับหรือไม่รับ ธรรมนูญฉบับนี้หรือไม่ผมก็ไม่ทราบ

ก็ต้องชมว่าทันสมัยและไม่ธรรมดา ที่ประชาชนร่วมกันหาแนวทางกติกา กฎระเบียบ เพื่อพัฒนาชุมชนอย่างสร้างสรรค์ด้วยการพึ่งตนเอง 
ภายใต้แนวคิดพื้นที่จัดการตนเองเป็นหลัก และภายใต้ปัญหา ข้อเท็จจริง ที่ประสบบนพื้นฐานชีวิตที่เป็นจริงของพวกเขา เพื่อร่วมกันหาวิธีการอย่างจากการมีส่วนร่วมของเจ้าของปัญหา และผู้ได้รับผลกระทบเพื่อนำไปสู่แก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืนในชุมชนของตัวเองในทุกมิติ

หากย่อขนาดปัญหาชุมชนในประเทศไทย เรียกได้ว่า ชุมชนตำบลโนนหนามแท่ง ได้ฉายภาพปัญหาโดยรวมของชุมชนในประเทศไว้ในลักษณะคล้ายๆ กันทั่วประเทศ โดยเฉพาะปัญหาพื้นฐาน อาทิ ปัญหายาเสพติด ปัญหาดื่มแอลกอฮอล์ และเป็นปัจจัยกระตุ้นไปสู่ความรุนแรงทางเพศ ความรุนแรงในครอบครัว ความยากจน การพนัน ระบบคิดชายเป็นใหญ่ที่ทำให้เกิดความไม่เท่าเทียมทางเพศ ปัญหาสิ่งแวดล้อม เสื่อมโทรม ปัญหาการใช้สารเคมีอันตราย ปัญหาอุบัติเหตุ

พรณรงค์ ปั้นทอง ผู้ประสานงานศูนย์การเรียนรู้ลดละเลิกเหล้าลดความรุนแรงต่อผู้หญิงและเด็ก หนึ่งในชาวบ้านที่ร่วมผลักดันในเรื่องนี้ ร่วมกับ
มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล รณรงค์เลิกดื่มเหล้า เลิกสูบบุหรี่ เพื่อยกระดับสุขภาวะชีวิตของชาวบ้าน ทั้งสุขภาพอนามัย กาย จิตใจของคนในชุมชนในครอบครัว ผลต่อเนื่องที่ตามมายังร่วมถึงการลดปัญหาความรุนแรงในครอบครัว และส่งเสริมความเท่าเทียมหญิงชายอย่างเห็นได้ชัด ผู้หญิงที่ผ่านพ้นความรุนแรงในครอบครัว มีบทบาทเพิ่มมากขึ้น เช่น เรื่องการเก็บเมล็ดพันธุ์ การเสริมทักษะอาชีพให้ผู้หญิง กับบทบาทในการดูแลความมั่นคงทางอาหารและทรัพยากรของชุมชน ซึ่งให้เกิดมิติความเสมอภาคระหว่างหญิงชายที่เราได้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนในชุมชน ซึ่งถือเป็นการต่อยอดจากการทำงานของธรรมนูญประชาชนอย่างเห็นผลและสอดคล้องกับวิถีชีวิต

ขณะที่ นายสมควร ในทอง กำนันตำบลโนนหนามแท่ง กล่าวว่า จากแต่ก่อนปี 2553 ที่ยังไม่มีธรรมนูญประชาชน ชุมชนตกอยู่ในวังวนปัญหาสารพัดอย่างต่อเนื่อง ทั้งแอลกอฮอล์ บุหรี่ พนัน ความรุนแรงในครอบครัว ยาเสพติด โดยเฉพาะในงานเทศกาลบุญ งานแต่ง งานบวช งานศพ ต้องมีการดื่มเหล้า เล่นการพนันและจบลงด้วยความรุนแรงความสูญเสียทรัพย์สินและชีวิต

กำนันตำบลโนนหนามแท่ง ระบุด้วยว่า เมื่อเกิดเหตุการณ์ปัญหาแบบนี้ขึ้นบ่อยครั้ง ทางแกนนำชุมชน จึงได้ประชุมหารือ และให้ชาวบ้านแสดงความคิดเห็น จนเกิดเป็นกติการ่วมกันทั้ง 14 หมู่บ้าน ในตำบลโนนหนามแท่ง ว่า การจัดงานเหล่านี้ต้องปลอดจากอบายมุขและขยายงาน ควบคู่ไปกับการสนับสนุนวิถีชีวิตปากท้องการทำมาหากินพื้นฐาน นั้นคือ ทำเกษตรแบบอินทรีย์ จนสภาพดินน้ำดีขึ้น ท้องไร่ท้องนาสภาพดีขึ้น จับปูปลากินเป็นอาหารแบบไม่ต้องกลัวสารเคมี

ครับพื้นที่ใด ต้องการสร้างธรรมนูญเพื่อไว้ใช้ในพื้นที่นั้นๆ ก็ศึกษาโมเดลของ ธรรมนูญประชาชนตำบลโนนหนามแท่ง