แสนยานุภาพของสหรัฐซึ่งเป็นประเทศแนวหน้าขององค์การนาโตได้วางแสนยานุภาพทางบกเป็นฐานทัพร่วม 800 แห่ง ในขณะที่วางกำลังแสนยานุภาพทางนาวีทุกคาบมหาสมุทรถึง 10 กองเรือ

กองเรือที่ 7 รับผิดชอบภาคมหาสมุทรแปซิฟิก กองเรือที่ 5 รับผิดชอบมหาสมุทรอินเดีย ตลอดไปจนถึงทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและฝั่งตะวันออกของอังกฤษ ส่วนกองเรือที่ 6 รับผิดชอบตั้งแต่ฝั่งตะวันตกของอังกฤษ ตลอดมหาสมุทรแอตแลนติก ไปจรดฝั่งตะวันออกของสหรัฐ

โดยมีกองเรือที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ที่ 8 ที่ 9 และที่ 10รับผิดชอบสองฝั่งฟากทวีปอเมริกา นับเป็นกองเรือที่คุ้มครองป้องกันพื้นที่อันเป็นมาตุภูมิของสหรัฐโดยตรง แต่ก็ยังคงส่งบทบาทถึงทวีปอเมริกาใต้ด้วย

ด้วยเหตุนี้นับแต่สิ้นสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมาสหรัฐจึงเป็นประเทศมหาอำนาจที่มีแสนยานุภาพเป็นลำดับหนึ่งของโลกและมีศักยสงครามมากที่สุด สูงที่สุดของโลกมีขีดความสามารถปฏิบัติการได้ทั่วโลกแม้โดยลำพัง

หลังการขับเคี่ยวกันระหว่างสองขั้วอำนาจของโลก คือองค์การนาโตกับองค์การความร่วมมือแห่งเซี่ยงไฮ้ดำเนินไปหลายปี สหรัฐก็ได้ปรับให้มียุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกขึ้น ซึ่งก็คือการเชื่อมโยงแสนยานุภาพตลอดพื้นที่มหาสมุทรแปซิฟิกกับมหาสมุทรอินเดีย อันเป็นพื้นที่รับผิดชอบของกองเรือที่ 7 และที่ 5 โดยมีช่องแคบมะละกา ช่องแคบซุนดาและช่องแคบแลมบอร์กเป็นเส้นทางเชื่อมต่อ

การตั้งยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกนั้นแม้จะอ้างเหตุผลภายนอกประการใดก็ตาม แต่แท้จริงแล้วในทางการทหารก็สามารถอ่านได้ชัดว่ายุทธศาสตร์นี้มีขึ้นเพื่อปฏิบัติการและรับมือกับสามประเทศสำคัญของโลก คือ อิหร่าน จีน และเกาหลีเหนือ ในขณะที่พื้นที่ปฏิบัติการและรับมือกับรัสเซียนั้นครอบคลุมตลอดทั่วโลก โดยมีจุดหนักอยู่ที่พื้นที่ยูเรเซีย มหาสมุทรแอตแลนติก และด้านเหนือของทวีปอเมริกา

เดิมสหรัฐได้ตั้งฐานทัพใหญ่ไว้ที่หมู่เกาะดิเอโกการ์เซียในมหาสมุทรอินเดีย โดยมีออสเตรเลียเป็นกองหนุนอยู่ทางด้านใต้สุดของโลก ฐานทัพดังกล่าวนี้มีพื้นที่ปฏิบัติการถึงอิหร่าน ภาคตะวันตกของจีนได้อย่างรวดเร็ว

ฐานทัพดังกล่าวนี้ยังเชื่อมโยงกับกองกำลังของสหรัฐในอัฟกานิสถาน และสามารถได้รับการสนับสนุนอย่างรวดเร็วจากฐานทัพสหรัฐในตะวันออกกลางด้านตะวันออก โดยเฉพาะจากฐานทัพเรือที่ 5 ที่บาห์เรน ฐานทัพอากาศที่กาตาร์ เป็นต้น

ดังนั้นการขับเคี่ยวทางแสนยานุภาพระหว่างสองขั้วอำนาจของโลกนั้นจึงทำให้สถานการณ์ขับเคลื่อนและพลิกผันไปโดยลำดับ นั่นคือในขณะที่สหรัฐวางกำลังเชื่อมโยงต่อเนื่องมาในลักษณะนั้น อีกขั้วอำนาจหนึ่งของโลกเขาก็จัดวางกำลังเพื่อคุ้มครองป้องกันตัวเอง ตลอดจนเพื่อรับมือหรือตีโต้กับอีกฝ่ายหนึ่งเป็นธรรมดา ที่สำคัญคือ

ประการแรก จีนได้ปรับฐานที่ตั้งกองกำลังกองทัพปลดแอกมาที่มองโกเลียในเพิ่มขึ้น ถึงขนาดทำพิธีสวนสนามของกองทัพปลดแอกโดยมีประธานสี จิ้น ผิง เป็นประธานที่มองโกเลียในมาแล้ว เพราะจากมองโกเลียในนั้นสามารถเคลื่อนกำลังเข้าถึงชายแดนพม่าได้อย่างรวดเร็ว และเป็นที่แน่นอนว่าจีนจะไม่ยอมให้พม่าเสียพื้นที่รัฐยะไข่โดยเด็ดขาด ประวัติศาสตร์สงครามจีน-พม่า ในระยะพันปีมานี้ได้พิสูจน์เรื่องนี้แล้ว

นอกจากนั้น จีนได้สิทธิ์ในการใช้ท่าเรือขนาดใหญ่ในศรีลังกา ซึ่งส่วนหนึ่งได้ปรับใช้เป็นฐานทัพทางนาวีด้วย และจีนได้ทำความตกลงกับพม่าใช้พื้นที่ด้านทวายใกล้ชายแดนไทยสำหรับใช้ทางการทหาร

อนึ่ง จีนยังมีฐานทัพใหญ่มากอยู่ที่ประเทศจิบูตีใกล้กับพื้นที่ทะเลแดง ซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมันเส้นสำคัญของโลกและจากฐานทัพนี้ก็สามารถปฏิบัติการเชื่อมโยงกับฐานทัพอื่นๆของจีนที่เตรียมการไว้รับมือกับสถานการณ์ในมหาสมุทรอินเดียได้อย่างสะดวกดาย

ประการที่สอง อิหร่านได้ประกาศจัดตั้งฐานทัพถาวรในมหาสมุทรอินเดียซึ่งแน่นอนว่าน่าจะเป็นฐานทัพเรือ ซึ่งเป็นการขยายพื้นที่ทางการทหารของอิหร่านนอกประเทศมาถึงมหาสมุทรอินเดียเป็นครั้งแรก โดยต้องไม่ลืมว่าอิหร่านนั้นเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศของโลกที่สามารถผลิตเรือรบและเรือดำน้ำได้เอง และมีกองทัพเรือเป็นลำดับหนึ่งของประเทศในตะวันออกกลางทั้งหมด

ความสำเร็จในการพัฒนากองทัพของอิหร่านหลังการปฏิวัติอิสลามที่นำโดยท่านอิหม่ามโคไมนี ตลอดระยะเวลา 40 ปีมานี้ได้ขยายขอบเขตขีดความสามารถทางการทหารจนเป็นลำดับหนึ่งของตะวันออกกลางและอยู่ในแนวหน้าของโลกด้วย

ฐานทัพถาวรของอิหร่านในมหาสมุทรอินเดียนั้นย่อมแน่นอนว่ามีความเชื่อมโยงกับการวางแสนยานุภาพของจีนทั้งบนบกและในทะเล

ประการที่สาม ในพื้นที่มหาสมุทรอินเดียตอนใต้สุดโดยเฉพาะพื้นที่ทางด้านใกล้เคียงกับออสเตรเลีย นิวซีแลนด์นั้นเป็นพื้นที่ไม่มีความปลอดภัย เพราะเป็นพื้นที่ “กระสุนตก”นั่นคือเป็นพื้นที่ที่ตกลงกันสำหรับให้ขยะอวกาศ ไม่ว่าดาวเทียมหรือเศษยานอวกาศใดๆ ที่หมดอายุหรือหมดสภาพการใช้งานแล้วจะถูกกำหนดให้ตกลงในทะเลพื้นที่นั้น ดังนั้นการเชื่อมโยง การเคลื่อนย้าย หรือส่งกำลังบำรุงจากมหาสมุทรอินเดียไปยังออสเตรเลียและนิวซีแลนด์จึงไม่ใช่พื้นที่ปลอดภัย

แม้สหรัฐ อังกฤษ และอีกบางประเทศจะทำการซ้อมรบในมหาสมุทรอินเดียมาแล้วก็ปรากฏว่ารัสเซีย จีน อิหร่าน ก็ได้ทำการซ้อมรบในมหาสมุทรอินเดียเช่นเดียวกัน

ดังนั้นโดยสภาพทั่วไป แสนยานุภาพของสหรัฐในพื้นที่มหาสมุทรอินเดียจึงโดดเดี่ยวมาก เพราะการเชื่อมโยงกับกองเรือที่ 7 ที่ต้องอาศัยสามช่องแคบนั้นไม่มีความปลอดภัยและไม่มีความสะดวกอีกต่อไปแล้ว การจะเชื่อมโยงกับกองเรือที่ 5 ทางด้านเมดิเตอร์เรเนียนถึงอังกฤษก็ห่างไกลและอันตราย

เหตุนี้แสนยานุภาพทางนาวีของสหรัฐในมหาสมุทรอินเดียจึงโดดเดี่ยวเหมือนกับปลาที่อยู่ในอ่างก็ไม่ปาน

และถ้าเมื่อดูการวางกำลังของกลุ่มองค์การความร่วมมือแห่งเซี่ยงไฮ้ในลักษณะเชื่อมโยงกันแล้ว ก็จะเห็นได้ชัดว่าได้มีการวางกำลังล้อมพื้นที่มหาสมุทรอินเดียไว้อย่างแน่นหนาและหนักหน่วง

นั่นคือมีฐานทัพของจีนทั้งในมองโกเลียใน ทวายศรีลังกา จิบูตี ซึ่งล้วนรายล้อมมหาสมุทรอินเดียไว้อย่างสิ้นเชิงโดยมีฐานทัพถาวรของอิหร่านในมหาสมุทรอินเดียเป็นตัวชนหลัก และพร้อมที่จะแตกหักกับฝ่ายตรงกันข้ามเสมอ

แม้ไม่ปรากฏการเคลื่อนไหวของกองเรือรัสเซียในมหาสมุทรอินเดียบ่อยนักก็ตาม แต่ที่แน่ชัดก็คือการวางกำลังของรัสเซีย ทั้งในอิรัก ซีเรีย และตลอดแนวชายฝั่งของซีเรีย ทั้งฐานทัพอากาศและฐานทัพเรือนั้น ล้วนมีรัศมีทำการถึงทั่วพื้นที่มหาสมุทรอินเดียในเวลาที่รวดเร็ว

สำหรับอัฟกานิสถานที่สหรัฐหมายมั่นปั้นมือเป็นที่ตั้งฐานทัพตลบหลังอิหร่านและท้ายครัวของจีนก็ปรากฏการเปลี่ยนแปลงขึ้น เพราะกองกำลังหลักที่ต่อสู้กับสหรัฐ
ในอัฟกานิสถานนั้นหันไปจับมือกับรัสเซียและจีน ทำให้ทั้งจีนและรัสเซียมีฐานทางการทหารอยู่ในอัฟกานิสถาน จึงทำให้กองกำลังของสหรัฐในอัฟกานิสถานไม่สามารถทำการอะไรได้โดยสะดวกอีกต่อไป

โดยสภาพที่มีการวางกำลังของรัสเซีย จีน อิหร่าน ต่อพื้นที่มหาสมุทรอินเดียดังกล่าวแล้ว ทำให้เห็นได้ชัดว่าแสนยานุภาพของสหรัฐในมหาสมุทรอินเดียที่หมู่เกาะดิเอโกการ์เซียนั้นหมดสถานะหรือหมดอานุภาพที่จะทำอะไรได้อีกต่อไป

แม้หากมีแผนที่จะเป็นฐานกำลังเพื่อสนับสนุนการปลดแอกรัฐยะไข่ออกจากพม่า เมื่อมาถึงวันนี้ก็ไม่สามารถทำได้อีกต่อไปแล้ว

ดังนั้นการวางกำลังของทั้งสองฝ่ายในมหาสมุทรอินเดียจึงเห็นได้ชัดว่ายุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกของสหรัฐถูกสกัดจนหมดฤทธิ์พิษสงไปนานแล้ว แม้กระทั่งสมรภูมิแปซิฟิกก็ถูกวางกำลังรายล้อมไม่ต่างอันใดกับสภาพงูเหลือมกินหมูป่า

ไม่ต้องรอจนถึงการปะทะกันด้วยกำลัง แค่พิจารณาจากธรรมว่าฝ่ายใดมีธรรมและการจัดวางกำลังก็สามารถหยั่งได้ถึงชัยชนะและปราชัยของแต่ละฝ่ายแล้ว