ปัญหาการเมืองภายในเมียนมาเกิดขึ้นมานานไม่น้อยกว่า 75 ปี นับตั้งแต่ได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักรจุดเริ่มมาจากการลอบสังหารพลเอกอู ออง ซาน ผู้นำการต่อสู้เพื่อเอกราชคนแรกของประเทศ บิดาของนางออง ซาน ซู จี จากนั้นเมียนมาก็เกิดความแตกแยกทางการเมืองอยู่ตลอดเวลาเพราะในสถานภาพของเมียนมามีชนหมู่น้อยถึง 150 ชนเผ่าโดยไม่นับชาวโรฮีนจาเพราะเมียนมาถือว่าไม่ใช่คนเมียนมาแต่ดั้งเดิมเพราะมาจากลูกหาบของกองทัพอังกฤษที่เข้ามารุกรานเมียนมาสมัยราชวงศ์คองบองเมื่อ 150 ปีที่แล้ว

เมียนมาเกิดสงครามระหว่างทหารในกองทัพเมียนมากับกองกำลังติดอาวุธทุกชนเผ่ามาตลอดเวลาโดยเฉพาะกองกำลังกู้ชาติกะเหรี่ยงอิสระที่มีประมาณ 25,000 คน ที่ดำเนินมาไม่น้อยกว่า 40-50 ปี ในพื้นที่ชายแดนไทยกับเมียนมาที่จังหวัดเมียวดีทางตะวันตกบริเวณจังหวัดกาญจนบุรีตาก แม่ฮ่องสอน ในความรับผิดชอบของกองพลที่ 4 และกองพลที่ 9 บางครั้งกองทัพเมียนมาก็ส่งกำลังรบทางอากาศที่ประกอบด้วยเครื่องบินรบทั้งหมดรวม 90 เครื่อง ได้แก่ แบบมิก-29,ซุฮอย ซู-6, หนานชาง, เฉิงตู-7,เสิ่นหยางเจ-6 และเจเอฟ-17 ที่ผลิตจากรัสเซียและจีนเข้ามาโจมตีฐานที่มั่นของกองกำลังกะเหรี่ยงอิสระ

เมื่อวันที่ 30 มิ.ย.2565 เวลา 11.16 น. มีเครื่องบินรบอเนกประสงค์มิก-29 จำนวน 1 เครื่อง จากกองทัพอากาศเมียนมาบินล้ำมาปฏิบัติการโจมตีที่มั่นกะเหรี่ยงรวม 4 เที่ยว ที่บริเวณตำบลวาเล่ย์เหนือและใต้ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก ซึ่งทางพลอากาศตรีประภาส สอนใจดี โฆษกกองทัพอากาศเผยว่า พื้นที่ตรงนั้นของไทยตั้งล้ำไปในชายแดนของเมียนมา เครื่องบินมิก-29บินผ่านเข้ามาทางกองทัพอากาศทราบสถานการณ์จากเรดาร์จึงให้กองบิน 4 ที่ฐานบินอำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ ได้ส่งเครื่องบินเอฟ-16 ของเรา2 เครื่อง ขึ้นบินไปประกบภายใน 5 นาทีซึ่งไปถึงปรากฏว่าเครื่องบินมิก-29 ได้บินออกไปจากพื้นที่บริเวณนั้นแล้ว

ด้าน พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และรมว.กลาโหม เผยถึงเหตุการณ์ชายแดนไทยกับเมียนมาครั้งนี้ว่า ได้ประสานไปยังทางการเมียนมาแล้วเขารับว่ารุกล้ำจริง แต่ได้ขอโทษรัฐบาลไทยแล้วว่าไม่มีความตั้งใจและไม่ต้องการมีปัญหากับกองทัพไทยกองทัพเมียนมาอธิบายผ่านทูตทหารไทยในนครย่างกุ้งว่า เครื่องบินรบเมียนมาจำเป็นต้องตีวงเลี้ยวเข้ามาในไทยเพียงเล็กน้อยทูตทหารเองก็ได้พูดคุยกันแล้ว

เขาก็ขอโทษมาและตัวเองก็คุยกันแล้วนี่เป็นเรื่องที่มองดูอาจเป็นเรื่องใหญ่แต่ขึ้นอยู่กับว่าเราจะทำให้เรื่องใหญ่กว่าเดิมอีกหรือไม่วันนี้เรามีความสัมพันธ์ที่ดีกันอยู่แล้วเพราะฉะนั้นมีอะไรก็พูดคุยหารือกันสิ่งสำคัญคือเรามีสมรรถนะพอเพียงที่จะป้องกันอธิปไตยของเราย้ำว่าไม่ใช่เรื่องใหญ่โต ส่วน พลอากาศเอกนภาเดช ธูปะเตมีย์ผู้บัญชาการทหารอากาศ ได้ให้สัมภาษณ์ขณะที่ไปตรวจเยี่ยมสถานีเรดาร์ดอยอินทนนท์ ว่า

สิ่งที่เกิดขึ้นได้มีการวิพากษ์วิจารณ์กันว่าระบบการป้องกันภัยทางอากาศของเราดีมาก ไม่ใช่อย่างที่หลายคนแสดงทัศนะ เครื่องบิน และนักบินของเราดี มีความรู้ มีประสบการณ์ และสุดท้ายการตัดสินใจของผู้บังคับบัญชาระดับสูงก็มีการตัดสินใจที่ดี ซึ่งการตัดสินใจที่ดีไม่ได้วัดกันที่ความรวดเร็ว แต่ต้องสุขุม รอบคอบ เหมาะกับสถานการณ์สิ่งที่กองทัพอากาศได้ประสานติดต่อกับผู้บังคับบัญชาระดับสูงของกองทัพอากาศเมียนมาเพื่อขอให้กำกับดูแล ให้การปฏิบัติการอะไรก็แล้วแต่ขอให้อยู่ในขอบเขตอย่าได้ล่วงล้ำเข้ามาซึ่งได้รับทราบถึงคำขอโทษและเหตุผลเขาต้องระมัดระวังมากขึ้น”

ส่วนสถานการณ์การเมืองในเมียนมาที่มีการต่อสู้กันด้วยอาวุธนั้นในระหว่างวันที่ 29 มิ.ย. ถึงวันที่ 3 ก.ค.2565 นายปรัก สุคน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศกัมพูชาทูตพิเศษของประธานอาเซียน ได้เดินทางไปพบพลเอกอาวุโสมิน อ่อง หล่าย ผู้นำรัฐบาลทหารเมียนมา กับนางวันนา หม่องละวิน รัฐมนตรีต่างประเทศ เพื่อขอให้รัฐบาลทหารเมียนมาเปิดการประชุมเจรจาการปรองดองแห่งชาติเพื่อยุติการสู้รบกันโดยให้กลุ่มรัฐบาลสามัคคีแห่งชาติของนางออง ซาน ซู จี เข้ามาร่วมประชุมด้วยและขอร้องไม่ให้กักขังนางซู จี ในทัณฑสถานรัฐเช่นในปัจจุบันเพื่อลดภาวะตึงเครียดและแรงกดดันจากนานาชาติ

นายปรัก สุคน ได้มองสถานการณ์ในเมียนมาในแง่ดีว่า รัฐบาลทหารจะให้มีการเลือกตั้งทั่วไปในเดือนส.ค.2566 โดยประชาชนทุกกลุ่มชาติพันธุ์หลากหลายรวมทั้งฝ่ายนางซู จี ร่วมตกลงแก้ไขปัญหาการเมือง นอกจากนี้มีแนวโน้มว่าชาติมหาอำนาจฝ่ายยูเรเซีย คือ จีน รัสเซีย อินเดีย ฯลฯ จะหาทางทำให้เหตุการณ์ในเมียนมากลับมาสงบหลังการเกิดรัฐประหารในวันที่ 1 ก.พ.2564 ซึ่งรัฐบาลทหารเมียนมาน่าจะรับฟังถึงรูปแบบการปกครองที่ประกอบด้วยคนทุกกลุ่มชาติพันธุ์มีสิทธิในการบริหารประเทศร่วมกันด้วยรูปแบบสมาพันธรัฐมีสภาร่วมที่เนปิดอว์อย่างที่ประชาชนทุกชาติพันธุ์ต้องการไม่ใช่คนเชื้อสายเมียนมาได้เปรียบแบบเดิมๆ อีก

ครับเรื่อง “เมียนมาขอโทษ” นี้ชคัทธาดา เมนะสูต อดีตผู้สื่อข่าวอาวุโสหนังสือพิมพ์แนวหน้า ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจและต่างประเทศ เรียบเรียงส่งมาให้ผมช่วยนำเสนอข้อมูลครับ