ปิดฉากลงแล้วสำหรับซีเกมส์ ครั้งที่ 32 ที่กัมพูชาเป็นเจ้าภาพ ท่ามกลางเสียงวิจารณ์เสียงตำหนิของผู้ชมและชาติสมาชิกที่ส่งนักกีฬาลงทำการแข่งขันว่าเจ้าภาพกระสันจะได้เหรียญทองมากเกินไปจนทำลายสปิริตความสามัคคีประชาคมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และบั่นทอนการพัฒนานักกีฬาท้องถิ่น

ดังที่ผู้ชมการถ่ายทอดทางทีวี ได้เห็นแล้วว่านักกีฬาทีมกัมพูชาที่ลงแข่งขันส่วนใหญ่หน้าตาไม่ละม้ายคล้ายคนเขมรเลย นักวิจารณ์กีฬาของนสพ.สเตรทไทม์ มาเลเซีย ดร.เปกันรัมลี วิจารณ์ว่ากัมพูชาซึ่งเป็นเจ้าภาพทะเยอทะยาน อยากได้เหรียญทองมากเกินไปจนทำลายจิตวิญญาณความสามัคคีในหมู่ประชาคมอาเซียน

ดร.เปกันเขียนบทความพิเศษ ในขณะที่ยังเหลือเวลาอีกห้าวันจะสิ้นสุดการแข่งซีเกมส์กัมพูชาว่า...

“กัมพูชาเจ้าภาพซีเกมส์ ครั้งที่ 32 ใช้นักกีฬาต่างชาติลงแข่งขันในซีเกมส์อย่างโจ่งแจ้งนับเป็นแบบอย่างไม่ดีแก่จิตวิญญาณสามัคคีของประชาคมอาเซียน

นี่เป็นการเขียน โดยนักวิจารณ์วิเคราะห์กีฬาชาวมาเลเซีย ดร.เปกัน รัมลี ชี้ให้เห็นว่าวัตถุประสงค์ของซีเกมส์คือสร้างความแข็งแกร่งในความสามัคคีในหมู่สิบประเทศอาเซียน...กัมพูชาจ้างและนำเข้านักกีฬาต่างชาติเพื่อให้ชนะได้เหรียญทองมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ไม่ได้ทำให้ความสัมพันธ์ในหมู่ประเทศอาเซียนดีขึ้น” เขากล่าว

กัมพูชาทะเยอทะยานเกินไปให้ชนะเหรียญทอง พวกเขาจึงทำทุกอย่างให้จบลงอยู่ในสามอันดับที่ได้เหรียญทอง..เหลือเวลาอีกห้าวันของการแข่งขันซีเกมส์กัมพูชาได้เหรียญทองไปแล้ว 56 เหรียญ เป็นที่สองต่อจากเวียดนามที่ได้ไปแล้ว 58 เหรียญ กัมพูชาได้สร้างแบบอย่างไม่ดีในซีเกมส์...โอเคในการจ้างนักกีฬาต่างชาติโดยให้พวกเขาทำประชาสัมพันธ์หรือให้สัญชาติในระยะสั้นเพื่อให้ชนะเหรียญทอง” ดร.เปกัน กล่าวและเสริมว่า

“ในอนาคตประเทศอื่นๆ ที่การกีฬายังไม่พัฒนาเท่าที่ควรเช่น พม่า ลาว และ ติมอร์เลสเตจะทำเหมือนกัมพูชาเมื่อพวกเขาเป็นเจ้าภาพซีเกมส์ นี้ไม่ได้แสดงสปิริตของการกีฬาอย่างแท้จริง”

กัมพูชาเป็นเจ้าภาพจัดซีเกมส์ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ แต่นำนักกีฬาต่างชาติเข้ามามากกว่าครึ่งหนึ่งของทีมชาติทั้งหมด นักกีฬาต่างชาติที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ เช่น สหรัฐ อินเดีย ปากีสถาน จีน ญี่ปุ่น อุซเบกิสถาน และชาติอื่นๆ

กัมพูชาทำให้ผู้ชมตาค้าง เมื่อส่งนักกีฬาต่างชาติลงแข่ง คริกเก็ต ฮอกกี้, บาสเกตบอล, วอลเลย์บอล แบดมินตัน ชกมวยสากลและ กีฬาอื่นๆ ลองจินตนาการกีฬาชนิดนี้สิ กัมพูชาชนะ squad หญิง 3x3 ซึ่งประกอบ นักท่องเที่ยวอเมริกันทั้งหมดสี่คน คือ Brittany Dinkins, Kimberly Hanlon, Mariah Cooks and Meighan Simmons.

ดร.เปกัน กล่าวด้วยว่า ไม่มีกฎเกณฑ์ที่แน่นอน หรือแนวทางชัดเจนของสมาพันธ์ซีเกมส์ว่าห้ามไม่ให้นำคนต่างชาติลงแข่งในนามทีมชาติ ข้อกำหนดเบื้องต้น คือ อนุญาตให้ประเทศต่างๆ ใช้นักกีฬาต่างชาติลงแข่งได้ในบางโอกาส...

...กัมพูชาใช้เงินมหาศาลในการจัดซีเกมส์ครั้งแรกและแน่นอนประเทศเจ้าภาพไหนบ้างไม่อยากได้เหรียญทองให้มากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้”

รัฐบาลกัมพูชาต้องการเอาใจประชาชนของพวกเขาโดยการแสดงให้เห็นว่ารัฐบาลสามารถจัดซีเกมส์และได้เหรียญทองจำนวนมากรัฐบาลต้องการสร้างความชอบธรรมว่าใช้เงินอย่างฉลาดสำหรับซีเกมส์ที่ได้ผลตอบแทนกลับมา

และกัมพูชาไม่ใช่ประเทศแรกในภูมิภาคนี้ที่จ้างนักกีฬาต่างชาติมาเพื่อชนะเหรียญทอง ประเทศอื่นๆ ได้ทำมาก่อนแล้ว สิงคโปร์ให้สัญชาตินักปิงปองเกิดในจีน นักกีฬาบางคนถือสองสัญชาติ เช่น อเมริกันและฟิลิปปินโน แต่เขาก็ยังให้ลงแข่งในซีเกมส์ มาดูทีมฟุตบอลของชาติเรา (มาเลเซีย) บ้าง ส่วนใหญ่ได้สัญชาติจากประเทศอื่น เราก็เช่นกันทำประชาสัมพันธ์โดยให้นักกีฬาต่างชาติชนะเหรียญทองในซีเกมส์ Yuan Yufang ชนะเหรียญทองเดินมาราธอนเป็นคนจีนแปลงสัญชาติเธอเกิดในประเทศจีน ...เรามีนักแม่นปืนเกิดในรัสเซียเช่นกัน Irina Maharani ผู้ได้สัญชาติมาเลเซียในปี1998 และเธอเป็นตัวแทนมาเลเซียในการยิงปืนลม 10 เมตร และ 25 เมตร ในโอลิมปิกซิดนีย์

ดร.เปกัน กล่าวสรุปว่า “สำหรับผมโดยภาพรวมแล้วไม่ใช่เป็นวัตถุประสงค์ดี ที่จ้างนักกีฬาต่างชาติ เพราะมันได้ทำลายสปิริตความสามัคคีของอาเซียน จ้างหรืออิมพอร์ตต่างชาติมาเข้า เพียงเพื่อได้เหรียญไม่เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนานักกีฬาท้องถิ่น” ปากัน กล่าว

สรุปเหรียญทอง ณ วันที่ 16 พ.ค. อันดับ 1 เวียดนาม มี 136 เหรียญทอง อันดับ 2 ไทย มี 108 เหรียญทอง อันดับ 3 อินโดนีเซีย มี87 เหรียญ อันดับ 4 กัมพูชา มี 81 เหรียญทองแต่ในจำนวนนี้กัมพูชาได้เหรียญทองจากกีฬา “กุน ขแมร์” ถึง 14 เหรียญทอง สรุปว่าจ้างนักกีฬาต่างชาติมามากเท่าไหร่กัมพูชาก็มาอันดับสี่ ไม่ได้เป็นอันดับสามของซีเกมส์ดังที่ตั้งความหวังไว้

ส่วนไทยแม้จะได้อันดับสองแต่ผู้ว่าการการกีฬาแห่งประเทศไทยกล่าวอย่างภูมิใจว่า ทีมนักกีฬาไทยได้เป็นอันดับหนึ่งในบรรดากีฬาสากล

ดร.เปกัน ผู้เชี่ยวชาญด้านกีฬาของมาเลเซียวิจารณ์กัมพูชาเฉพาะในบริบทของกีฬา จิตวิญญาณความสามัคคีและไม่เป็นผลดีต่อการพัฒนานักกีฬาในท้องถิ่น แต่สำหรับผู้ที่รู้จัก อัครมหาเดโชชัย ฮุนเซนและเข้าใจบริบทการเมืองกัมพูชาดีจะรู้ว่าฮุนเซนใช้มหกรรมซีเกมส์และเหรียญทองที่ได้ปลุกระดมให้คนเขมรคลั่งชาติในโอกาสใกล้เลือกตั้ง

ตลอดเวลาสามสิบปีที่ผ่านมากัมพูชามีการเลือกตั้งทั่วไปทีไรนักการเมืองเขมรมักปลุกระดมให้คนเขมรคลั่งชาติโดยใช้ประเทศเพื่อนบ้านเป็นเหยื่อ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศไทยตกเป็นเหยื่อนักการเมืองปลุกระดมให้คนเขมรคลั่งชาติเกลียดชังประเทศไทยโดยใช้พื้นที่ทับซ้อนชายแดน เป็นข้ออ้าง เขาพระวิหารเป็นจุดสำคัญที่นักการเมืองกัมพูชาใช้ปลุกระดมให้เกิดความขัดแย้งและคนเขมรคลั่งชาติทุกครั้งที่ใกล้มีการเลือกตั้งในกัมพูชา

...แต่ใกล้เลือกตั้งครั้งนี้นับว่าโชคดีที่กัมพูชาได้เป็นเจ้าภาพซีเกมส์เพียงไม่ถึงสองเดือน ก่อนมีการเลือกตั้งทั่วไปในกัมพูชาเดือนกรกฎาคม 2566 ขณะที่คนเขมรกำลังภูมิใจในเหรียญทองที่ได้และการเป็นเจ้าภาพ จัดมหกรรมซีเกมส์ได้ยิ่งใหญ่ ทำให้พวกเขาลืมเรื่องพื้นที่ทับซ้อนและเขาพระวิหารไปได้ชั่วคราว

สุทิน วรรณบวร