เลือก สว.ด้วยกติกาใหม่ตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันปี 2560..รอบแรกระดับอำเภอเมื่อวันอาทิตย์ที่ 9 มิถุนายนที่ผ่านมา  พอจะเห็นหน้าเห็นตาแล้วว่าใครเป็นใคร..และลำดับต่อไปก็จะเลือกระดับจังหวัดในวันอาทิตย์ที่ 17 มิถุนายนนี้..ก่อนจะไปเลือกระดับประเทศในวันที่ 26 มิถุนายน..เพื่อให้ได้มาซึ่ง สว.จำนวน 200 คน

การคัดกรองหรือการเลือกผู้สมัคร สว.ระดับอำเภอใน 978 หน่วยทั่วประเทศจำนวน 46,206 คน ที่มาจาก 20 กลุ่มอาชีพ..ได้มาแล้ว 23,645 คน  แยกเป็นเพศชาย 15,077 คน เพศหญิง 8,568 คน

โดยกลุ่มที่ได้รับเลือกเข้ามามากที่สุด  คือ“กลุ่มผู้สูงอายุ, คนพิการหรือทุพพลภาพ, กลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มอัตลักษณ์อื่น”..รวมทั้งสิ้น 1,987 คน

กลุ่มอาชีพที่ได้รับเลือกรองลงไป ก็คือ..กลุ่มการศึกษา 1,975 คน, กลุ่มสตรี 1,800, กลุ่มอาชีพทำสวน 1,565 คน, กลุ่มผู้ประกอบวิชาชีพ-ผู้ประกอบอาชีพอิสระ  1,465 คน, กลุ่มอาชีพทำนา 1,460 คน,  กลุ่มการบริหารราชการแผ่นดินและความมั่นคง  1,332 คน, กลุ่มอื่นๆ  1,275 คน,  กลุ่มพนักงานหรือลูกจ้างของบุคคลซึ่งมิใช่ส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐ   1,261 คน, กลุ่มกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม  1,171 คน,

กลุ่มประชาสังคม-กลุ่มองค์กรสาธารณประโยชน์  1,163 คน, กลุ่ม“ศิลปะ วัฒนธรรม ดนตรี การแสดงและบันเทิง นักกีฬา” 1,103 คน, กลุ่มผู้ประกอบกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม 1,057 คน, กลุ่มการสาธารณสุข  1,024 คน,  กลุ่มผู้ประกอบกิจการอื่น 808 คน, กลุ่มผู้ประกอบอาชีพด้านสิ่งแวดล้อม  765 คน, กลุ่มผู้ประกอบธุรกิจหรืออาชีพด้านการท่องเที่ยว 707 คน, กลุ่มผู้ประกอบอาชีพด้านวิทยาศาสตร์ 671 คน, กลุ่มสื่อสารมวลชน 616 คน และกลุ่มผู้ประกอบอุตสาหกรรม 443 คน

หากดูภาพรวม  จะมีการฮั้วหรือไม่มีการฮั้วนั้น  มิอาจทราบได้  แต่ที่รู้ก็คือ..ผู้สมัคร สว.ที่ได้รับการคัดเลือกด่านแรกระดับอำเภอ  มองเห็นความหลากหลาย..และเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงในกลุ่มอาชีพต่างๆ  ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในสังคม 

ด่านนี้ก็คงจะคลายวิตกกันไปได้..จากที่มีข่าวว่า  จะมีสองพรรคการเมืองใหญ่  คือพรรคก้าวไกล  และพรรคเพื่อไทย  คิดจะกินรวบ สว.ชุดนี้  เพราะเอาเข้าจริงก็ไม่เป็นไปตามนั้น..ดูจากผู้สมัคร สว.ระดับอำเภอจำนวน 2 หมื่นกว่าคนที่ได้รับเลือกเข้ามาในคราวนี้

ผมเองก็ยังเห็นว่ากลไกในการเลือก สว. ตามที่นายมีชัย ฤชุพันธุ์  ในฐานะประธานคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้  วางเอาไว้..ซึ่งเป็นต้นแบบแห่งเดียวในโลก  ก็ไม่เลวร้ายหรือพิกลพิการ..อย่างที่มีการวิตกวิจารณ์กันแต่แรก

เมื่อปฏิเสธ สว.250 คนที่มาจากการแต่งตั้งโดย คสช.  แล้วมาได้ สว.ซึ่งมีที่มาจากการที่ผู้สมัครในแต่ละกลุ่มอาชีพ “เลือกกันเอง”แบบนี้..ก็น่าลองดูกันสักตั้ง  ว่าสุดท้ายจะเป็นอย่างไร..ก็ในเมื่อโครงสร้างการเมืองของบ้านเราเป็นแบบนี้..ไม่มีอะไรที่เป็นสูตรสำเร็จ  เพราะเราลอกจำเขามาทำ..เหมือนซื้อเสื้อซื้อกางเกงสำเร็จรูปมาสวมใส่  จึงต้องแก้เพื่อให้เข้ารูปไม่รู้จักจบสิ้น

สมัยที่ สว.มากจากการเลือกตั้งของประชาชน  ซึ่งเป็นไปตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญปี 2540..ที่มักจะอ้างกันว่าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับที่ดีที่สุดเพราะร่างโดยประชาชนนั้น..ปรากฏว่า สว.200 คนที่ได้มาจากการเลือกตั้งของประชาชนชุดแรกเมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2543...ก็ได้ชื่อว่า“สภาผัวสภาเมีย”  คือในแต่ละจังหวัดนั้น  กลายเป็นว่า..ผู้ได้รับเลือก สว.ส่วนใหญ่มักจะเป็นนักการเมือง“บ้านใหญ่”มีพรรคการเมืองสนับสนุน...มีจำนวนไม่น้อยถ้าสามีเป็น สส.ก็ให้ภรรยาสมัครเป็น สว. หรือ ถ้าภรรยาเป็น สส.ก็ให้สามีสมัครเป็น สว.

จึงกลายเป็นว่า  จำนวนสมาชิกรัฐสภาทั้งสองสภา 700 คนในยุคนั้น..คือสภาล่างหรือสภาผู้แทนราษฎร มี สส.500 คน และวุฒิสภาหรือสภาบน มี สว. 200 คน  ทำหน้าที่ไม่ต่างกันเลย..และในที่สุดก็ถูกผูกขาดโดยพรรคการเมืองใหญ่  ซึ่งก็คือพรรคไทยรักไทยของ“รัฐบาลทักษิณ ชินวัตร”ในขณะนั้นที่“กินรวบ”ทั้งสองสภา..จากการกุมเสียงข้างมาก  ทั้งสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา..อันเป็นที่มาของ“ระบอบเผด็จการรัฐสภา”โดยพรรคไทยรักไทยดังที่กล่าวขานกัน

และอย่างที่พูดไว้--น่าลองดูสักตั้งกับ สว.ชุดนี้  ที่ออกแบบการได้มาอย่างแยบยล..แต่ถ้าจะว่าไปก็ดูหลากหลายดี  ซึ่งไล่เลียงดู..ที่อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่..นายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ วัย 76 ปี น้องเขยของนักโทษเด็ดขาดชายทักษิณ ชินวัตร  อดีตนายกรัฐมนตรีคนที่ 26 ของประเทศไทยที่ไม่มีวาสนาได้เข้าไปนั่งเก้าอี้นายกฯในทำเนียบรัฐบาล..ก็เข้าป้ายตามคาดในรอบนี้  ด้วยเหตุที่มีการมองข้ามช็อตไปถึงขนาดว่า--นายสมชายมีเดิมพันสูงอยู่ที่เก้าอี้ประธานวุฒิสภา

ในความหลากหลายของผู้ได้รับการคัดเลือกรอบนี้ ก็ยังมี นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง, นพ.เหรียญทอง แน่นหนา ผอ.รพ.มงกุฎวัฒนะ, นางสาวรสนา โตสิตระกูล อดีต สว.ที่มาจากการเลือกตั้งในปี 2551 ที่ได้คะแนนมาเป็นอันดับหนึ่งของ กทม., นายวีระ สมความคิด, นายสนธิญา สวัสดี, พล.ต.อ.ศรีวราห์ รังสิพราหมณกุล อดีตรองผบ.ตร., นายสันธนะ ประยูรรัตน์, นายแทนคุณ จิตต์อิสระ, ดร.นันทนา นันทวโรภาส, นางสาวนารากร ติยายน ผู้ประกาศข่าว, นายวีระศักดิ์ วิจิตร์แสงศรี อดีตผู้ว่าฯอ่างทอง, นายจักรพันธุ์ ยมจินดา อดีต สส.ระยอง อดีตผู้ประกาศข่าวทีวี ฯลฯ

หรืออย่างภาคประชาสังคมด้านสิทธิมนุษยชน ก็มี นางอังคณา นีละไพจิตร ภรรยาทนายสมชาย นีละไพจิตร ซึ่งเป็นอดีตกรรมการสิทธิมนุษยชนฯ, นางเพียรพร ดีเทศน์ นักเคลื่อนไหวด้านทรัพยากร-องค์การแม่น้ำนานาชาติ และนายบรรจง นะแส ที่ปรึกษาสมาคมรักษ์ทะเลไทย เป็นต้น

ศิลปินดารานักแสดงก็มี เช่น นายพงศกร มหาเปารยะ หรือ “แต๊ง” ดารานักแสดง และนายยุทธพิชัย ชาญเลขา (โดโด้) ดารานักแสดง..อาจารย์มหาวิททยาลัยก็มี อาทิ..รศ.พิจิตรา ศุภสวัสดิ์กุล คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ, รศ.ดร.แล ดิลกวิทยรัตน์ อดีตอาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาฯ, รศ.ดร.พิชิต ลิขิตกิจสมบูรณ์ อดีตอาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ดร.ไชยา ยิ้มวิไล อดีตที่ปรึกษานายวิษณุ เครืองาม ที่ปรึกษาของนายกฯ..นอกจากนั้นก็ยังมีนักการเมืองและอดีต สส.อีกหลายสิบคนที่ได้รับเลือกเข้ามาในคราวนี้

จับตาดูกันต่อไปว่า  เมื่อถึงโค้งสุดท้ายในระดับชาติใครจะเข้าวินบ้าง..ถึงวันนั้นค่อยมาวิเคราะห์เจาะลึกให้ชัดๆ กันอีกครั้งหนึ่ง !

รุ่งเรือง ปรีชากุล