หลังจากกฎหมายนิรโทษกรรม หรือ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข ผ่านความเห็นชอบจากสมาชิกรัฐสภาเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคมเดือนที่แล้ว ส่งผลให้พวกที่ยุยงปลุกปั่น“ม็อบสามนิ้ว”ต้องออกมาเคลื่อนไหวเรียกร้องกันอย่างต่อเนื่อง และขานรับส่งต่อกันอย่างเป็นระบบ เพราะกฎหมายฉบับนี้ผู้ที่กระทำความผิดมาตรา 112 ไม่ได้รับการนิรโทษกรรม

หนึ่งในนั้นที่เป็นหัวหอกก็คือ นายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า อดีตเลขาธิการพรรคอนาคตใหม่ ที่ออกมาเคลื่อนไวทันที หลังจากกฎหมายฉบับนี้ผ่านสภาฯ โดยได้โพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก“Piyabutr Saengkanokkul - ปิยบุตร แสงกนกกุล” เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2569 ในรูปแบบจดหมายเปิดผนึกถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี โดยเขียนจั่วหัวเรื่องว่า “ข้อเสนอถึงนายกรัฐมนตรี กรณีปัญหาผู้ต้องหา จำเลย และนักโทษ ในความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112”

นายปิยบุตร แสงกนกกุล ซึ่งเป็นแกนนำสำคัญในการจัดตั้ง“คณะนิติราษฎร์” เมื่อปี 2553 ร่วมกับนายวรเจตน์ ภาคีรัตน์ และอาจารย์คณะนิติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ โดยมีเป้าหมายเพื่อ“ปฏิรูปสถาบัน” รวมทั้ง“แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112” ก่อนจะลาออกจากอาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มาจับมือกับนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ ก่อตั้งพรรคอนาคตใหม่ เขียนโพสต์ลงไว้ดังนี้

“เป็นอันว่า นักการเมืองไทยเกือบทั้งหมดพร้อมที่จะนิรโทษกรรมความผิดเกี่ยวกับการแสดงออกทางการเมืองได้ แต่ไม่กล้าหาญเพียงพอที่จะนิรโทษกรรมความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 การนิรโทษกรรมครั้งนี้จึงเป็นเพียงการนิรโทษกรรมบางส่วน เลือกบางส่วน ทิ้งบางส่วน ปรองดองกันในหมู่พวก และปล่อยให้มีการไล่บี้อีกพวกต่อไป วิธีการเช่นนี้ ไม่สามารถสร้างความปรองดองและขจัดปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองไทยที่ดำเนินมากว่า 2 ทศวรรษได้”

จดหมายเปิดผนึกถึงนายกรัฐมนตรีของนายปิยบุตร แสงกนกกุล ฉบับนี้ ได้มีข้อเสนอต่อนายอนุทิน ชาญวีรกูล ทั้งหมด 5 ประการ เพื่อให้ดำเนินการช่วยเหลือผู้กระทำความผิดมาตรา 112 ซึ่งโดยสรุป ก็คือ ให้นายอนุทินสั่งการและประสานไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมและอธิบดีกรมราชทัณฑ์ นำระเบียบกรมราชทัณฑ์ว่าด้วยการดำเนินการสำหรับการคุมขังในสถานที่คุมขัง พ.ศ.2566 มาบังคับใช้กับกรณีจำเลยหรือนักโทษในคดี 112 เพื่อกำหนดที่คุมขังในสถานที่อื่นที่มิใช่เรือนจำได้

สำคัญที่สุดก็คือ ในข้อเสนอ 5 ประการนี้ นายกนก แสงกนกกุล ยังได้เสนออย่างมีนัยให้นายอนุทิน ชาญวีรกูล นำความกราบบังคมทูลพระกรุณา ขอเข้าเฝ้า เพื่อถวายรายงานและขอรับพระราชทานพระราชกระแสและพระบรมราชวินิจฉัยต่อกรณีการนิรโทษกรรมความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และเมื่อนายอนุทินได้รับพระราชทานพระราชกระแสหรือพระบรมราชวินิจฉัยแล้ว ให้นายอนุทินเก็บเป็นความลับ และให้ใช้อำนาจการบริหารราชการแผ่นดินของนายกรัฐมนตรีดำเนินการต่างๆ ตามดุลพินิจของตนเอง รวมทั้งต้องพร้อมรับผิดชอบต่อการดำเนินการนั้นด้วย

นายปิยบุตร แสงกนกกุล ให้เหตุผลไว้อย่างนี้ “เมื่อนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าของฝ่ายบริหาร เป็นตำแหน่งที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพระมหากษัตริย์ และเป็นผู้สามารถขอนำความกราบบังคมทูลพระกรุณา เข้าเฝ้า เพื่อถวายรายงานและขอพระราชทานพระราชกระแสรับสั่งหรือพระบรมราชวินิจฉัยได้...นายกรัฐมนตรีจึงควรใช้โอกาสนี้ ขอนำความกราบบังคมทูลพระกรุณา ขอเข้าเฝ้า เพื่อถวายรายงานและขอรับพระราชทานพระราชกระแสและพระบรมราชวินิจฉัยต่อกรณีการนิรโทษกรรมความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112”

ถ้าอ่านระหว่างบรรทัดในข้อเสนอแนะนี้ เรียกว่านายปิยบุตร แสงกนกกุล บังอาจ“เล่นใหญ่” และเมื่อวันที่ 5 สิงหาคมเมื่อวานนี้ นายปิยบุตร แสงกนกกุล ก็ออกมากระทุ้งอีก โดยอ้างถึงจดหมายของนายอานนท์ นำภา จำเลยคดี มาตรา 112 ที่เขียนจากเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร ลงวันที่ 5 สิงหาคมเมื่อวานนี้เช่นกัน ซึ่งนายปิยบุตรได้โพสต์ข้อความลงในเฟซบุ๊กขานรับจดหมายนายอานนท์ ว่าตามจดหมายเปิดผนึกที่เคยเขียนถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2569 นั้น จนถึงวันนี้ก็ยังไม่มีวี่แววว่าจะมีการดำเนินการตามหลัก“มนุษยธรรม-เมตตาธรรม” แต่ตรงกันข้ามกลับหนักกว่าเดิมดังที่นายอานนท์ได้เล่าไว้ในจดหมาย

สำหรับจดหมายของนายอานนท์ นำภา จำเลยที่มีคดีติดตัวอยู่ทั้งหมด 38 คดี แยกเป็นคดีมาตรา 112 จำนวน 14 คดี, คดียุยงปลุกปั่นตามมาตรา 116 จำนวน 7 คดี และอื่นๆ อีก 17 คดี โดยศาลได้ตัดสินไปแล้ว 11 คดี มีโทษจำคุกรวมแล้ว 28 ปี 45 เดือน 20 วัน หรือประมาณ 31 ปี 9 เดือนเศษ ตามที่นายปิยบุตร แสงกนกกุล อ้างถึงนั้น มีข้อความว่าอย่างนี้ :-

“ถึง เพื่อนที่รักและคิดถึงทุกคน, จดหมายฉบับนี้ผมเขียนขึ้นด้วยความลำบากใจอย่างยิ่ง ที่ว่าลำบากใจก็เพราะชะตากรรมที่พวกเรานักโทษการเมือง ม.112 ตอนนี้กำลังตกอยู่ในความยากลำบาก ต้องการความช่วยเหลือแต่ก็ไม่สามารถบอกได้ว่าต้องการให้เพื่อนๆ ช่วยเหลืออย่างไร เรื่องนี้มันเกินกว่ากำลังของพวกเราและอาจเกินกว่ากำลังของเพื่อนๆ ดังนั้น จดหมายฉบับนี้จึงอาจเป็นเพียงการบอกเล่าความความกังวลในอันตรายที่กำลังจะเกิดกับพวกเรานักโทษการเมือง ม.112๑๑๒ ในเรือนจำขณะนี้”

“เมื่อปลายเดือนที่แล้ว เรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ จะย้ายนักโทษการเมือง ม.112 กระจายไปในแต่ละแดน ไม่ให้อยู่ด้วยกัน เรื่องนี้พวกเราเป็นกังวลเป็นอย่างมาก เพราะก่อนหน้านี้พวกเราเคยถูกเจ้าหน้าที่เรือนจำที่ปกปิดชื่อบุกเข้ามาพยายามอุ้มพวกเรากลางดึกเมื่อปี 2564 และถูกกดดันให้ขออภัยโทษเฉพาะรายตั้งแต่วันที่ 18 พฤษภาคม 2568 เป็นต้นมา โดยอ้าง‘ผู้ใหญ่ท่านหนึ่ง’ แต่ถูกพวกเราปฏิเสธ กระทั่งเปลี่ยนมาเป็นรัฐบาลของพรรคภูมิใจไทยได้มีการเปลี่ยนชุดผู้บริหารเรือนจำ ได้มีการพยายามแยกขังพวกเราออกจากกัน ผมขอเล่าบรรยากาศในเรือนจำให้ฟังสักนิดเพื่อที่เพื่อนๆจะได้เห็นภาพว่าในเรือนจำมันน่ากลัวเพียงใดถ้าพวกเราถูกแยกขัง แยกแดน”

“ในเรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ จะมีการเปิดเพลงสรรเสริญพระบารมี 2 รอบใน 1 วัน คือเวลา 18.15 น. และเวลา 05.45 น. ใช่ ! เพื่อนๆ ฟังไม่ผิด เขาเปิดอย่างนั้นจริงๆ บรรยากาศเช่นนี้มันช่างเย็นยะเยือกยิ่งสำหรับพวกเรานักโทษการเมือง ม. 112 ซึ่งถูกกล่าวหาว่า ‘ล้มเจ้า’ ซึ่งเคยมีเพื่อนเราที่ขังแยกแดนถูกนักโทษคดีทั่วไปทำร้ายร่างกายเพราะไม่ยืนเคารพเพลงสรรเสริญพระบารมีตามเวลาที่เรือนจำกำหนดมาแล้ว ตอนนี้เพื่อนคนนั้นถูกย้ายไปขังที่เรือนจำโทษประหาร(บางขวาง)”

“ความเปราะบางนี้น้อยคนที่จะเข้าใจหากไม่ได้เผชิญในสภาวะจริงเช่นพวกเรา การขังรวมกันไม่ได้รับประกันว่าพวกเราจะไม่ถูกทำร้ายหรือถูกฆ่า แต่จะเป็นหลักประกันว่า หากมีการส่งคนเข้ามาทำร้ายหรือเข้ามาฆ่าพวกเรา ก็ต้องฆ่าทั้งหมด เพราะถ้าฆ่าไม่หมดคนที่เหลืออยู่จะออกมาบอกเล่าว่าพวกเราถูกกระทำย่ำยีอย่างไร”

“ชะตากรรมของนักโทษการเมือง ม.112 ในระบอบสีน้ำเงินภายใต้การนำของพรรคภูมิใจไทย นกที่ถูกขังในกรง ธุลีดินโปรยลงน้ำ มันจะไปเหลืออะไร ผมจึงลำบากใจที่จะเขียนจดหมายฉบับนี้ เพราะจะบอกว่าอยากขอให้เพื่อนๆ ช่วย ผมก็ยังไม่รู้ว่าจะให้ช่วยอย่างไร มรสุมนี้มันใหญ่เสียเหลือเกิน, รักและคิดถึงทุกคน อานนท์ นำภา นักโทษการเมือง ม. 112, 5 สิงหาคม 2569”

บรรทัดนี้ ก็ต้องบอกว่า “ดูก่อน ! อานนท์ เอ้ย, กรรมใดใครก่อ กรรมนั้นคืนสนอง...สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม” !

รุ่งเรือง ปรีชากุล