การประชุมสุดยอดสันติภาพโลกในสวิตเซอร์แลนด์มีขึ้นระหว่างวันที่ 15-16 มิถุนายน ที่ว่ากันว่าจะหาแนวทางไปสู่สันติภาพในยูเครน ที่หลายคนมองว่า เป็นปาหี่ที่สหรัฐอเมริกาและตะวันตกที่พยายามหาแนวร่วมการช่วยเหลือ โวโลดิเมียร์เซเลนสกี ที่สหรัฐอเมริกา พยายามสลัดภาระที่อุ้มชูมากว่าหนึ่งทศวรรษ

สหรัฐ เป็นตัวการสำคัญผลักดันให้ยูเครนถลำสู่สงครามหายนะ ที่ทำให้ประเทศชาติพินาศวอดวายบ้านเมืองยับเยินเสียหายต้องใช้งบประมาณเกือบห้าแสนล้านดอลลาร์สหรัฐ หากต้องฟื้นฟูอีกหลายปีข้างหน้า สหรัฐเล็งเห็นว่าอเมริกากับประเทศนาโต รับภาระอุ้มชูต่อไปไม่ไหว เพื่อแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้า สหรัฐผลักดันให้กลุ่ม จี7 ปล้นรัสเซีย มาต่อลมหายใจให้ ยูเครน 50,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และการปล้นครั้งนี้เกิดขึ้นก่อนหน้าประชุม สุดยอดสันติภาพ ในสวิตเซอร์แลนด์เพียงสองวัน

13 มิถุนายน จอร์เจีย เมโลนี นายกรัฐมนตรีอิตาลี ซึ่งเป็นเจ้าภาพประชุมสุดยอดจี7 แถลงว่า ผลการประชุมมีความเคลื่อนไหวที่สำคัญ คือ การเห็นชอบแผนการปล่อยกู้ให้แก่ยูเครนของบรรดาประเทศสมาชิก จี7 ซึ่งได้แก่ อังกฤษ สหรัฐฯ เยอรมนี ฝรั่งเศส แคนาดา อิตาลี และญี่ปุ่น เป็นเงิน 50,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 1.8 ล้านล้านบาท แต่ยูเครนจะยังไม่ได้รับเงินก้อนนี้ทันที คาดว่าจะได้รับภายในสิ้นปีนี้เงินกู้ที่จะให้แก่ยูเครนนั้น กลุ่ม จี 7 ตกลงกันว่าจะนำมาจากดอกผลของทรัพย์สินรัสเซียที่อายัดไว้ใน กลุ่มจี 7 กว่า 300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งมีดอกผลประมาณ 3 พันล้านดอลลาร์ต่อปีและจะนำรายได้จำนวนนี้มาให้ยูเครนกู้ไปใช้

สรุป คือ สหรัฐและตะวันตกลดภาระช่วยเหลือยูเครนลงแล้ว ผลักดันให้ จี7 จัดการผันทรัพย์สินรัสเซียที่อายัดไว้ไปให้ยูเครนใช้แบบใช้เถาถั่วต้มถั่วซึ่งผิดทั้งกฎหมายสากลและหลักการคุ้มครองทรัพย์สินระหว่างประเทศ เป็นเหตุให้ประธานาธิบดีวลาดีมีร์ ปูติน แห่งรัสเซียกล่าวว่า จะตอบโต้อย่างสาสม

14 มิถุนายน หนึ่งวันหลังจาก จี7 ตกลงจะนำดอกผลเงินรัสเซีย ไปให้ยูเครนใช้ ประธานาธิบดีปูติน กล่าวในที่ประชุมกับเจ้าหน้าที่ในกระทรวงต่างประเทศว่า แผนการประเทศตะวันตกที่จัดหาเงินกู้ให้ยูเครนจากดอกเบี้ยของทรัพย์สินรัสเซียที่ถูกอายัดในต่างประเทศ “คือ การปล้นที่ซุ้มโจรไม่อาจหนีพ้นการลงทัณฑ์ได้”

ปูติน พูดในที่ประชุมกับเจ้าหน้าที่กระทรวงต่างประเทศว่า “วิธีที่ตะวันตกทำกับมอสโก แสดงให้เห็นว่าทุกประเทศอาจตกเป็นเหยื่อเมื่อถูกอายัดทรัพย์สิน ถึงแม้ว่าพวกเขาใช้กลอุบายทางกฎหมายแต่..โจรคือโจรวันยังค่ำและมันหนีไม่พ้นการลงทัณฑ์ไปได้”

ปูติน กล่าวต่อไปว่า “บัดนี้เป็นที่ประจักษ์แก่ทุกประเทศ (และ)ทุกบริษัทว่า เงินทุนสำรองทรัพย์สินในอนาธิปไตยไม่มั่นคงปลอดภัยความสมเหตุสมผลของกฎหมายและเศรษฐกิจโลกอีกต่อไป ทุกประเทศอาจเป็นเหยื่อรายต่อไปของการฉกฉวยมักง่ายโดยอเมริกาและตะวันตก”

ปูติน กล่าวด้วยว่า โลกได้ไปถึงจุดที่ไม่อาจกลับหลังได้เนื่องจากการล่มสลายของ “โมเดลตะวันตก” ในความมั่นคงปลอดภัยของโลกใบนี้ และ มันถึงเวลาที่ต้องสร้างระบบใหม่ และมีความมั่นคงกว่า “เป็นที่ชัดเจนเราได้เห็นการล่มสลายระบบความมั่นคงปลอดภัยของ ยูโร-แอตแลนติก..จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องสร้างขึ้นมาใหม่ทั้งหมดตามที่เราต้องการ เราต้องพร้อมเพรียงกันหุ้นส่วนของเรากับทุกประเทศที่มีส่วนได้เสียเพื่อแสวงหาทางเลือกของเราเองเพื่อความมั่นคงในยูโรเอเชีย..ถึงเวลาที่ต้องพูดเรื่องระบบใหม่ของความมั่นคงในยุโรปและยูโรเอเชีย รัสเซียพร้อมเปิดกว้างเพื่อพูดคุยกับทุกฝ่ายรวมทั้งนาโต...เราอยู่บนพื้นพิภพเดียวกันไม่สำคัญว่าเกิดอะไรขึ้น คุณไม่สามารถเปลี่ยนภูมิศาสตร์ได้ เราจำเป็นต้องอยู่ร่วมกันและร่วมมือกันไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง”

ปูติน กล่าวด้วยว่ารัสเซีย “จะหยุดยิงและเข้าสู่การเจรจาเพื่อสันติภาพหากยูเครนเลิกทะเยอทะยานเข้าเป็นสมาชิกนาโตและถอนทหารต่างชาติทั้งหมดออกจากสี่ภูมิภาคที่มอสโกอ้างสิทธิ” เขากล่าวด้วยว่ารัสเซียพร้อมรับประกันความปลอดภัยในการถอนกำลังทุกหน่วยของยูเครนเพื่อให้สิ่งเหล่านี้เป็นไปได้ : รัสเซีย ประกาศผนวกรวม 4 แคว้น ได้แก่ ลูฮันสก์ โดเนตสก์เคอร์ซอน และ ซาปอริซเซีย ซึ่งคิดเป็นพื้นที่เกือบ 1 ใน 5 ของยูเครน เข้าเป็นส่วนหนึ่งของรัสเซียอย่างเป็นทางการในวันที่ 30 กันยายน 2565 :

ส่วนประธานาธิบดีเซเลนสกี ของยูเครน กล่าวว่า “สันติภาพขึ้นอยู่กับการถอนกำลังทั้งหมดของรัสเซียออกไปและฟื้นฟูเกียรติภูมิบูรณภาพแห่งเขตแดนของยูเครนเท่านั้น”ปูติน พูดถึงการประชุมสุดยอดสันติภาพโลกในสวิตเซอร์แลนด์ที่ 90 ประเทศและองค์กรต่างๆจะถกกันเพื่อหาแนวทางสันติภาพที่เป็นไปได้ในยูเครนว่า “เสียเวลาเปล่า”

เป็นที่น่าสังเกตว่า ประธานาธิบดี ปูติน พูดในที่ประชุมเจ้าหน้าที่ระดับสูงกระทรวงต่างประเทศราวกับกำชับถึงนโยบายสำคัญ และส่งสารไปยังที่ประชุมสุดนยอดสันติภาพในสวิสเซอร์แลนด์ว่า “รัสเซียพร้อมหยุดยิงและเจรจาสันติภาพ หากยูเครนยกเลิกความพยายามเข้าเป็นสมาชิกนาโต และ ให้ถอนทหารต่างชาติทั้งหมดออกจากสี่ภูมิภาคที่มอสโกผนวกเข้าเป็นรัสเซีย” ข้อเสนอของปูติน และเงื่อนไขเซเลนสกีไม่มีอะไรใหม่ล้วนเป็นเงื่อนไขที่อีกฝ่ายรับไม่ได้ และพูดกันมาหลายครั้งแล้ว

จึงอนุมานได้ว่า การประชุมสุดยอดสันติภาพในสวิตเซอร์แลนด์ คือ การแสดงปาหี่ที่ไม่เกิดมรรคผลใดๆ นอกจากหาแนวร่วมใหม่ในการช่วยเหลือต่อลมหายใจให้ยูเครน และความล้มเหลวของปาหี่ครั้งนี้ น่าจะบอกได้จากที่ตัวละครสำคัญ เช่น ประธานาธิบดีโจ ไบเดนแห่งสหรัฐ ผู้นำจีน ผู้นำรัสเซีย และ ผู้นำอินเดีย ไม่ไปร่วมประชุม ทั้งๆ สวิตเซอร์แลนด์ กับ นายเซเลนสกี ส่งเทียบเชิญ และ เดินสายล็อบบี้ 160 ประเทศ แต่ปรากฏว่า มีเพียง 90 ประเทศและองค์กรต่างๆ ส่วนใหญ่ส่งผู้แทนระดับเจ้าหน้าที่เข้าร่วมประชุม

ในกลุ่มประเทศอาเซียนเอง มีเพียง ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และประเทศไทย ที่ส่งเจ้าหน้าไปร่วมประชุม อินโดนีเซีย มอบหมายให้ทูตเข้าร่วมประชุม ชาติอาเซียนรอบบ้านไทยสปป.ลาว เมียนมา กัมพูชา และ มาเลเซียไม่ไป จึงมีคำถามว่า ประเทศไทยได้อะไรจากการไปร่วมประชุมสุดยอดสันติภาพ ในสวิตเซอร์แลนด์ และในทางการเมืองระหว่างประเทศ เสียมากกว่าได้หรือไม่

สุทิน วรรณบวร