ในระยะนี้คนที่ติดตามเรื่องเหตุทุจริตในกลุ่มผู้บริหารหุ้น EA จะได้ยินคำคำหนึ่งคือ ทฤษฎีแมลงสาบ และได้ยินต่อไปอีกว่าในตลาดหลักทรัพย์ของไทยนั้น เมื่อมีแมลงสาบโผล่ออกมาตัวหนึ่ง ก็หมายความว่าจะต้องมีแมลงสาบตัวอื่นๆ ในตลาดหลักทรัพย์ของไทยอีกอย่างแน่นอน นักลงทุนในตลาดหลักทรัพย์ไทยบอกว่า เมื่อมีแมลงสาบก็หมายความว่าโอกาสที่ตลาดหลักทรัพย์ หรือตลาดหุ้นของไทยจะฟื้นตัวอย่างแข็งแกร่งในอนาคตอันใกล้ ก็น่าจะเป็นไปได้ยากมาก 

ทำไมตลาดหุ้นไทยจึงมีแมลงสาบ ตอบว่าเพราะมีคนสกปรกจำนวนหนึ่งเข้าไปมีส่วนในการนำหุ้นเข้าตลาด ถามว่าแล้วผู้ดูแลตลาดหลักทรัพย์ของไทยไม่มีปัญญาจัดการพวกแมลงสาบหรือ ตอบว่าก็ดูเสมือนว่าจะมีปัญญานะ แต่ทว่าปัญญาของผู้ดูแลตลาดหุ้นไทยมักจะเกิดหลังจากมีปัญหาทั้งใหญ่และเล็กในตลาดหุ้นแล้ว 

ตลาดหุ้นไทยในระยะ 1-2 ปีมานี้ พบว่ามีแมลงสาบอยู่ในตลาดหุ้นเป็นประจำ หมายความว่าหุ้นไทยบางตัวมีความฉาวโฉ่เน่าเหม็นมากจริงๆ แต่ก็ที่มันจะส่งกลิ่นเน่าเหม็นนั้น มันกลับกลายเป็นหุ้นที่หลายคนเข้าไปรุมล้อม เพราะคนจำนวนไม่น้อยเข้าใจว่าหุ้นตัวนั้นมีคุณภาพดี ให้ผลตอบแทนดี มี story ดีงามสามารถดึงดูดความน่าสนใจของนักลงทุนใหญ่น้อยได้เป็นอย่างดี 

หุ้นที่พยายามสร้างภาพว่าเป็นหุ้นที่มี storyดีงามจนเกินความจริงนั้น เมื่อสืบค้นลงไปลึกๆ จะพบว่าเป็นหุ้นที่มีปัญหา มีความเน่าเหม็นซุกซ่อนอยู่ และพบด้วยว่าผู้บริหารหรือผู้นำหุ้นเข้าตลาดหลักทรัพย์มักมีพฤติกรรมฉ้อฉล ผิดกฎหมาย ผิดศีลธรรม และบริหารงานด้วยความฉ้อฉลทุจริต มีนอกมีใน และมีการใช้ข้อมูลภายในเพื่อเอาเปรียบนักลงทุนหรือผู้ถือหุ้น และที่สำคัญคือพบว่ามีการสร้างเรื่องเกินจริง ชนิดที่ว่า too over, exaggerated 

ถามต่อไปว่า แล้วเราซึ่งเป็นคนทั่วไปที่มีความรู้ไม่มากในเรื่องตลาดหุ้น เราต้องทำอย่างไรจึงไม่ตกเป็นเหยื่อของพวกแมลงสาบในตลาดหุ้น คำตอบสั้นๆ ชัดๆ ตรงประเด็นที่สุดคือ หากไม่รู้เรื่องจริงๆ ก็อย่าเข้าไปเกี่ยวข้องกับมัน หากจะเข้าไปเกี่ยวข้องก็ต้องศึกษาให้รู้ชัดเสียก่อน แต่หากไม่มีเวลาศึกษาหรืออ้างว่าไม่มีความรู้จริงๆ ก็ควรจะลงทุนผ่านกองทุนรวมที่ไว้ใจได้ แต่ก็ยังมีปัญหาตามมาอีกว่าแล้วจะไว้ใจกองทุนรวมไหนได้บ้าง เพราะขนาดธนาคารยักษ์ใหญ่ของไทยยังตกเป็นเหยื่อของหุ้นแมลงสาบ 

ลองกลับไปพิจารณาดูว่าหุ้นตัวไหนบ้างที่มีผู้บริหารเป็นแมลงสาบ ซึ่งเรื่องนี้จะชัดเจนต่อเมื่อแมลงสาบปรากฏตัวต่อสังคมแจ่มชัดแล้ว หมายความว่าหุ้นตัวนั้นบรรลัยดิ่งเหวไปแล้ว หรือไม่ก็ผู้เป็นเจ้าของที่นำหุ้นตัวนั้นเข้าตลาดถูกลงโทษ หรือถูกกระชากหน้ากากแล้ว ต้องบอกว่าเป็นเรื่องยากมากที่คนภายนอก โดยเฉพาะพวกแมงเม่าจะรู้ว่าหุ้นตัวไหนเลว เพราะตามปกตินั้นแมลงเม่ามักบินเข้ากองไฟไปแล้ว หรือไม่ก็ติดอยู่บนยอดดอยสูงเสียดฟ้า ไม่มีปัญญาลงสู่พื้นราบอีกต่อไป 

สำหรับหุ้นแมลงสาบมักจะเกิดในช่วงที่ตลาดหุ้นสดใสฟู่ฟ่า หรือไม่ก็มีปรากฏการณ์ว่าหุ้นตัวใดตัวหนึ่งเกิดอาการสดใสมากจนคนไม่ระมัดระวังตัว ก็จึงแห่กันเข้าไปซื้อหุ้นตัวนั้นกันอย่างบ้าคลั่ง เหตุการณ์เช่นนี้ทำให้ผู้เป็นจ้าของกิจการที่นำหุ้นเข้าตลาดเกิดอาการโลภอย่างหนัก จึงสร้าง story ขึ้นมาตบตา บวกกับการปั้นแต่งตัวเลขผลประกอบการให้สูงจนเกินจริงเพื่อให้ดูว่ามีกำไรงาม มีรายได้สูง แต่ทว่าตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวเลขเท็จทั้งสิ้น เพราะมันคือรายได้เทียม และกำไรเทียม แถมยังมีการปั่นราคาหุ้นให้สูงลิบ และยังพบว่ามีการยักย้ายถ่ายเทเงินจากบริษัทของหุ้นตัวนั้น และยังพบอีกว่ามีการร่วมมือรวมหัวกับนักเลงหุ้นรายใหญ่เพื่อสร้างราคาหุ้นเทียม และในขณะเดียวกันก็ยังร่วมมือกับสื่อมวลชนบางจำพวกเพื่อให้สื่อฯ สามานย์สร้างกระแส ปั่นกระแสตบตาหรือปั่นหัวคนที่รู้ไม่เท่าทันให้หลงเข้าไปติดกับดัก 

เราพบเห็นมาเป็นระยะๆ ว่าตลาดหุ้นต่างประเทศก็มีแมลงสาบ แล้วเราก็พบว่าหุ้นที่เคยมีราคาดีเสียเหลือเกิน แต่สุดท้ายราคาตกลงมาจนแทบหามูลค่าไม่ได้ (หลายคนคงจำหุ้น ENRON ได้ดี) ส่วนตลาดหุ้นไทยก็มีแมลงสาบเช่นกัน เราพบมาแล้วว่าหุ้น MORE, BLISS, STARK, EA ได้สร้างความสยองให้กับตลาดหุ้นไทยมาแล้ว หากเราเชื่อว่าเมื่อพบแมลงสาบในตลาดหุ้นหนึ่งตัว ก็หมายความว่าต้องมีแมลงสาบในตลาดหุ้นไทยอีกอย่างแน่นอน ปัญหาคือเราจะกำจัดแมลงสาบในตลาดหุ้นไทยอย่างไร