การเมืองในฟิลิปปินส์ลุกเป็นไฟเมื่อนักการเมืองสองบ้านใหญ่ที่เป็นพันธมิตรใกล้ชิดเกื้อกูลกันมานาน เกิดขัดแย้งกันถึงขั้นขู่ฆ่าผ่านการถ่ายทอดสดบนสื่อออนไลน์

เมื่อวันศุกร์ที่ 23 พฤศจิกายน รองประธานาธิบดีซารา ดูเตอร์เต ตอบนักข่าวที่ถามว่า เธอกังวลถึงความปลอดภัยในชีวิตไหม “ฉันได้สั่งคนไว้..หากฉันถูกฆ่าตายให้พวกเขาลอบสังหารประธานาธิบดี สตรีหมายเลขหนึ่ง และประธานสภา” ซารา ตอบนักข่าวระหว่างแถลงข่าวทางวีดีโอคอนเฟอเรนซ์

คำตอบของซารากลายเป็นข่าวใหญ่ดังไปทั่วโลกรวมทั้งในประเทศฟิลิปปินส์ สร้างความกังวล ความหวั่นไหวไปทั่วทุกหย่อมหญ้า เมื่อรองประธานาธิบดีที่เคยเป็นพันธมิตร กอดคอกันฝ่าฟันสนามเลือกตั้งปี 2565 ประกาศแผนการลอบสังหารประธานาธิบดีออกอากาศจึงสร้างความสั่นสะเทือนไปทุกวงการ

วันจันทร์ที่ 25 พฤศจิกายน ประธานาธิบดี เฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ ตอบโต้คำขู่ในวีดีโอบันทึกไว้ล่วงหน้า และนำมาออกอากาศในรายการประธานาธิบดีพบประชาชน ตอนหนึ่งกล่าวว่า “คำแถลงที่เราได้ยินวันก่อน คำพูดพล่อยๆ และหยาบคาย ที่ขู่เอาชีวิตพวกเราบางคน เป็นสิ่งที่ไม่อาจมองข้ามได้”มาร์กอส ไม่ได้เอ่ยถึงซารา และกล่าวด้วยว่า “หากการฆ่าประธานาธิบดีง่ายดายอย่างนั้น...ประชาชนธรรมดาไม่ถูกฆ่าเหมือนผักเหมือนปลาหรือ..” เขากล่าวและเน้นว่า การขู่ฆ่าประธานาธิบดีถือเป็นการคุกคามความมั่นคงภายในที่ต้องนำผู้กระทำผิดมาดำเนินคดี

การตอบโต้กันไปมาของ สองนักการเมืองบ้านใหญ่ได้สร้างความหวั่นไหวแก่ผู้สนับสนุนสองฝ่ายและประชาชนทั่วไป เนื่องจากว่า ตระกูลมาร์กอส กับตระกูลดูเตอร์เต ต่างก็ได้ชื่อว่าเป็นเผด็จการอำนาจนิยมด้วยกันในยุคเผด็จการเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส ระหว่างปี 2508ถึง 2529 ในห้วงเวลากว่ายี่สิบปี มีรายงานผู้เสียชีวิตกว่า 20,000 ศพ จากการปราบปรามคอมมิวนิสต์ และจัดการฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง ส่วน โรดริโก ดูเตอร์เต บิดาของซาราในห้วงเวลาหกปีการเป็นประธานาธิบดี มีคนตายจากนโยบายสงครามยาเสพติดกว่า 6,000 ศพ

จึงไม่ประหลาดใจว่า ทำไมสองตระกูลนี้จึงเข้ากันได้เป็นปี่เป็นขลุ่ย มาร์กอสบ้านใหญ่ จากอีโลโคสนอร์เตทางเหนือกรุงมะนิลา กับดูเตอร์เต เสือใต้จากมินดาเนา จึงเป็นพันธมิตรร่วมมือกันหาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2565 ที่มาร์กอส จูเนียร์ ชนะเลือกตั้งถล่มทลายได้กว่า 30 ล้านเสียงจากผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง 63 ล้านคน

ส่วนซารา ดูเตอร์เต ชนะเลือกตั้ง รองประธานาธิบดี ก็ได้คะแนนพอๆ กัน ว่ากันว่าซาราผู้มีคะแนนนิยมล้นหลามตั้งใจจะสมัครประธานาธิบดีในปี 2565 แต่เปลี่ยนใจนาทีสุดท้ายหลีกทางให้บองบองด้วยข้อตกลงบางประการ มีกระแสข่าวว่าหากชนะเลือกตั้งซาราจะได้กำกับดูแลความมั่นคง

แต่หลังจากสาบานตนรับตำแหน่งประธานาธิบดีมาร์กอส แบ่งงานให้ซาร่ากำกับดูแลกระทรวงศึกษาฯ ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้แก่ฝ่ายดูเตอร์เต ที่หมายมั่นปั้นมือจะให้เธอกำกับดูแลงานด้านกลาโหม รอยร้าวของความสัมพันธ์เริ่มปริตั้งแต่นั้นมา และความไม่พอใจได้พัฒนามาเป็นความขัดแย้ง เมื่อมาร์กอสเปลี่ยนแปลงนโยบาย
ต่างประเทศ จากการเป็นญาติดีกับจีน หันหน้าไปซบวอชิงตัน และประกาศเป็นศัตรูกับจีนออกหน้า

นอกจากนั้นมาร์กอสยังเปลี่ยนท่าทีจากที่คัดค้านเป็นการสนับสนุนศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICCT) ให้ดำเนินคดีกับอดีตประธานาธิบดีดูเตอร์เต ข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์มนุษยชาติ จากสงครามยาเสพติดที่ทำให้คนตายหกพันกว่าราย

ตลอดเวลาหกปีก่อนหน้า ในสมัยประธานาธิบดี ดูเตอร์เต มะนิลามีความสัมพันธ์ที่ดีกับปักกิ่งและเป็นไม้เบื่อไม้เมากับสหรัฐอเมริกาประธานาธิบดี ดูเตอร์เต แสดงอาการเกลียดชังทหารอเมริกันออกหน้าถึงกับไล่ทหารอเมริกันไปให้ประเทศฟิลิปปินส์

ยุคดูเตอร์เต เป็นโอกาสทองของนักลงทุนจีนและนักท่องเที่ยวจีนที่หลั่งไหลสู่ฟิลิปปินส์ ทั้งทุนจีนการค้าและทุนจีนสีเทา ฟิลิปปินส์เป็นประเทศที่การพนันทุกชนิดอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ บริษัทฟิลิปปินส์ อะมิวส์เม้นท์ แอนด์ เกมมิง คอร์ป (Philippine Amusement and Gaming Corp=PAGC) ซึ่งเป็นบริษัทที่รัฐบาลเป็นเจ้าของ

สมัยประธานาธิบดีดูเตอร์เต บ่อนการพนันออนไลน์นอกชายฝั่งที่คนท้องถิ่นเรียกว่า Pogo เฟื่องฟูมาก Pogo ได้รับอนุญาตให้เปิดบริการถึง 60 แห่งทั่วประเทศ Pogo ซึ่งเป็นบ่อนการพนันออนไลน์นอกชายฝั่ง ที่ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นคนจีนโพ้นทะเล และส่วนนิติบุคคลหรือบริษัทจีนเป็นเจ้าของ และบริหารซึ่งกระทรวงการคลังแถลงว่า 30% ของงบประมาณประจำปีได้มาจากบ่อนการพนันออนไลน์นอกชายฝั่ง

เมื่อประธานาธิบดีมาร์กอสขัดแย้งรุนแรงกับจีนในปัญหาทะเลจีนใต้ ธุรกิจของจีนทุกภาคส่วนถูกตรวจสอบอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Pogo รัฐบาลใหม่พบว่าบ่อนการพนันออนไลน์นอกชายฝั่ง เป็นแหล่งอาชญากรรมข้ามชาติ Pogo กลายเป็นศูนย์กลางของสแกมเมอร์หรือคอลเซ็นเตอร์ หลอกลวงออนไลน์ รวมทั้งเป็นแหล่งค้ามนุษย์ จับตัวเรียกค่าไถ่ตลอดถึงเป็นแหล่งค้ายาเสพติด

เมื่อรัฐบาลปราบปราม Pogo อย่างจริงจังแน่นอนต้องส่งผลกระทบต่อบ้านใหญ่ผู้เป็นผีสางเทวดาที่ธุรกิจสีเทาทุกชนิดต้องเซ่นไหว้เหมือนในประเทศไทยก็อาจเป็นไปได้ และมันอาจเป็นชนวนให้ความขัดแย้งในฟิลิปปินส์รุนแรงขึ้น

บนเวทีหาเสียงเลือกตั้งกลางเทอม (midterm election) ที่จะมีขึ้นวันที่ 12 พฤษภาคม 2025 สองบ้านใหญ่ในฟิลิปปินส์สาดโคลนใส่กันอย่างเสียๆ หายๆ ตั้งแต่เรื่องนโยบายต่างประเทศ คอร์รัปชั่นและการโจมตีเรื่องส่วนตัวกัน ชนิดที่ไม่มีใครยอมใคร ซารา ดูเตอร์เต เคยพูดว่า ถ้าทำได้เธออยากขุดศพมาร์กอสจากสุสานวีรชนแห่งชาติ เอาไปทิ้งทะเล

ประธานาธิบดีดูเตอร์เต อนุญาตให้นำศพอดีตประธานาธิบดีมาร์กอส มาฝังในสุสานวีรชนแห่งชาติ ด้านบองบอง ก็ไม่เบา เคยประณามดูเตอร์เตว่า เป็นฆาตกร
ขี้ยา ซึ่งดูเตอร์เตเคยพูดว่า เขาติดยาแก้ปวดชนิดหนึ่งที่เรียกว่า อยู่ในข่ายยาเสพติดได้

ท่ามกลางการสาดโคลนใส่กันของสองบ้านใหญ่ กรรมาธิการวุฒิสภาสอบสวนนายกเทศมนตรี อาลิช เกา แห่งเมืองบัมบัง สงสัยว่า เธอเป็นสายลับจีน และเปิด Pogo ผิดกฎหมายในพื้นที่ของเธอ การสอบสวน อาลิช เกาเป็นเรื่องใหญ่ที่เกี่ยวเนื่องกับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และอาชญากรรมข้ามชาติ ที่สองบ้านใหญ่ใช้คดีนี้โจมตีกันและนำไปสู่รัฐบาลใช้มาตรการสั่งยกเลิก Pogo ทั้งหมดภายในเดือนธันวาคม 2024

ถึงตอนนี้ประธานาธิบดีถูกกล่าวหาว่าทำลายทุนจีนเพื่อเปิดทางให้ทุนอเมริกันเข้ามากอบโกยจากการพนันที่เป็นรายได้หลักของรัฐ เพราะรัฐบาลมีเป้าหมายเปิดบ่อนการพนันใหม่ที่เรียกว่า “สถานบันเทิงครบวงจร” ขึ้นมาแทนอีกเก้าแห่งในฟิลิปปินส์ โดยบ่อนการพนันแห่งแรกจะเปิดให้บริการต้นปี 2025 ที่เมืองคล้าก ซึ่งเคยเป็นฐานทหารอเมริกานอกเมืองหลวงมะนิลา

จากข้อมูลที่ใช้โจมตีกันในเวทีหาเสียง เป็นที่มาของข้อกล่าวหาว่า ทีมงานรองประธานาธิบดีซาราดูเตอร์เต ใช้งบประมาณผิดกฎหมาย เป็นเหตุให้ผู้ช่วยของเธอถูกจับดำเนินคดี และกรรมาธิการวุฒิสภาสอบสวนซาราซึ่งเป็นที่มาของการขู่ลอบสังหารประธานาธิบดี ที่กลายเป็นระเบิดเวลาที่พร้อมทำลายฝ่ายการเมืองฟิลิปปินส์ได้

สำนักข่าว อัล จา-ซีรา รายงานว่า หลังจากผู้ช่วยของเธอถูกดำเนินคดี ซาราลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีศึกษา และเมื่อกรรมาธิการวุฒิสภาสอบสวน เธอก็มีปากเสียงกับวุฒิสภา บางครั้งซาราไม่ไปให้การตามนัดหมายเป็นเหตุให้ข่มขู่กันทั้งสองฝ่าย ซาร่าซึ่งระแคะระคายว่ามีผู้ปองร้ายเธอ ดังนั้น ในวันแถลงข่าวเธอพูดกับสื่อมวลชนที่ถามว่ากังวลเรื่องปลอดภัยหรือไม่ ซาราตอบว่า หากฉันตาย ฉันได้สั่งคนไว้ให้ลอบสังหารประธานาธิบดี สตรีหมายเลขหนึ่ง และประธานสภา

เจ้าหน้าที่ระดับสูงในกระทรวงยุติธรรมกล่าวว่ารองประธานาธิบดีไม่มีเอกสิทธิ์คุ้มครองในคดีอาญาเกี่ยวเนื่องกับความมั่นคงแห่งชาติ เมื่อประธานาธิบดีมาร์กอสกล่าวว่า การวางแผนลอบสังหารประธานาธิบดีคือคุกคามความมั่นคงแห่งชาติ

คำพูดของซารา ดูเตอร์เต จึงเป็นระเบิดเวลา หากซารา ถูกดำเนินคดีระเบิดก็ทำงานทันที จากบ้านใหญ่ฝ่ายมินดาเนา ดูเตอร์เตคงไม่ยอมให้ลูกสาวเข้าคุกแม้แต่วันเดียว ซึ่งเหมือนเทวดาชั้นสิบสี่ที่ไม่ยอมเข้าคุกแม้แต่วันเดียว ไม่ว่าหายนะจะเกิดขึ้นกับประเทศชาติอย่างไรก็ตาม

สุทิน วรรณบวร