ประชาชนโง่เขลาผู้ตกเป็นเหยื่อของนักการเมืองสามานย์ จะต้องพบกับความทุกข์ทรมานแสนสาหัสไปจนกว่าจะหมดลมหายใจ เพราะพิษแห่งความสามานย์ของนักการเมืองจะฝังลึกลงไปในชีวิตของผู้ตกเป็นเหยื่อไปตลอดกาล ตัวอย่างชัดๆ คือ คนที่ตกเป็นเหยื่อของนโยบายประชานิยมจะต้องเป็นผู้ชดใช้หนี้ก้อนมหึมาที่นักการเมืองทิ้งไว้บนแผ่นดินไปจนกว่าแผ่นดินจะหมดสิ้นหนี้สินก้อนนั้น แต่ก็ต้องถามว่าแล้วประชาชนจะมีชีวิตยืนยาวจนกว่าหนี้สินที่นักการเมืองทิ้งไว้หรือไม่

ประเทศไทยมีปัญหาสังคมอย่างหนึ่งคือคนไทยจำนวนไม่น้อยมีหนี้สินรุงรังล้นพ้นตัว แล้วก็ยังพบว่าคนไทยบางจำพวกขยันสร้างหนี้ ทั้งๆ ที่ไม่จำเป็นต้องมีหนี้ก้อนนั้น เช่น บางคนก่อหนี้เพื่อนำเงินไปเที่ยวต่างประเทศ บางคนก่อหนี้เพื่อนำเงินไปซื้อโทรศัพท์มือถือรุ่นแพงระยับ บางคนก่อหนี้เพื่อเอาไปซื้อรถยนต์หรูหรา เพราะเชื่อเอาเองว่าเมื่อมีรถยนต์หรูหราแล้วจะทำให้มีคนเคารพบูชายกย่อง 

แต่ที่น่ากลัวที่สุดก็คือ บางคนก่อหนี้แล้วเชื่อว่ารัฐบาลหรือนักการเมืองลวงโลกจะปลดหนี้สินให้ เพราะเมืองไทยมีนักการเมือง และนักธุรกิจการเมืองลวงโลกมากมาย โดยคนกลุ่มนี้ชอบโกหกประชาชนที่คิดไม่ทันว่าจะชดใช้หนี้สินให้ 

อันที่จริง หากประชาชนที่คิดไม่ทันจะฉุกคิดสักนิดก็จะรู้ได้โดยพลันว่า ไม่มีนักการเมืองหน้าไหนหรอกที่จะล้างหนี้ให้ประชาชนได้ เพราะเมื่อหนี้มันเกิดขึ้นแล้ว มันก็คือหนี้ตลอดไป ต่อให้มันเปลี่ยนมือไป มันก็คือหนี้อยู่วันยังค่ำ แล้วหนี้จะหมดไปต่อเมื่อถูกชำระให้หมดสิ้นแล้วเท่านั้น

เพราะฉะนั้น ขอย้ำว่าการที่นักการเมืองโกหกว่าจะซื้อหนี้ของประชาชนแล้วปลดหนี้ให้ประชาชนโดยไม่ใช้เงินงบประมาณแผ่นดินนั้นจึงเป็นเรื่องลวงโลกอย่างสุดๆ ส่วนเรื่องที่นักการเมืองโกหกต่อไปว่าจะให้เอกชนรับผิดชอบในเรื่องนี้ ก็ต้องถามว่าจะมีเอกชนหน้าไหนที่โง่รับหนี้ไปแบกไว้โดยที่เขาไม่ได้รับผลกำไรหรือผลประโยชน์ใดๆ ตอบแทน ถามซ้ำว่าจะมีเอกชนรายใดที่โง่แบกหนี้ประชาชนไว้โดยที่เขา
ไม่ได้ผลประโยชน์ตอบแทน

อันที่จริงประชาชนที่ได้ยินเรื่องนี้ต้องถามกลับไปยังนักการเมืองลวงโลกโดยทันทีว่า คุณ สทร. จะควักเงินตัวเองซื้อหนี้ประชาชนใช่ไหมคะ คุณ สทร. มีเงินมากมายมหาศาลที่ได้มาจากการมีอำนาจรัฐ แล้วคุณ สทร. ก็อ้างว่ารวยจนเกินพอแล้ว เพราะฉะนั้น จงเอาเงินที่อ้างว่ามีล้นเหลือไปซื้อหนี้ประชาชนด้วยเถอะแต่น่าสงสัยที่ไม่มีประชาชนหน้าไหนถามคุณ สทร. ตรงๆ ทั้งๆ ที่ คุณ สรท. กำลังโกหกอยู่ต่อหน้าประชาชน เมื่อประชาชนไม่ถาม คุณ สทร. ก็จึงโกหกต่อไปเรื่อยๆ 

คนไทยจำนวนไม่น้อยรู้ตรงกันว่าทุกวันนี้เศรษฐกิจในบ้านเราฝืดเคืองมาก และคนไทยจำนวนมากก็เป็นหนี้ชนิดที่ว่าท่วมหัวท่วมหู แต่เมื่อเศรษฐกิจไม่ดี แต่ทว่าคนก็ยังจำเป็นต้องกินต้องใช้ ดังนั้น ก็จึงจำเป็นต้องแสวงหาเงินมาเพื่อใช้จ่ายให้จงได้ เมื่อไม่มีงานทำ หรือมีงานทำแต่ได้เงินไม่พอดำรงชีพ ก็จึงต้องสร้างหนี้ แต่บางคนก็ไม่สร้างหนี้ แต่กลับใช้การลักวิ่งชิงปล้น เมื่อถามว่าในเมื่อรายได้น้อย ทำไมจึงไม่ลดค่าใช้จ่ายประจำวัน ก็ได้รับคำตอบแบบน่าสมเพชว่า ของมันจำเป็นต้องมี ก็จึงต้องสร้างหนี้ไปเรื่อยๆ แล้วยิ่งมาเจอคำโกหกจากปากนักการเมืองเรื่องล้างหนี้ให้ ก็จึงทำให้สร้างหนี้แบบไม่หยุดไม่หย่อนไปเรื่อยๆ ทั้งหนี้ในระบบและหนี้นอกระบบ

หนี้ในระบบนั้นมีทั้งหนี้ดีและหนี้เสีย สำหรับหนี้ ที่อยู่ในกลุ่มที่นับเป็นหนี้ดียังพอมีอนาคตนั้น ก็ถูกเอกชนเข้าไปซื้อเพื่อนำไปดำเนินการต่อเรียบร้อยแล้ว ยังคงเหลือแต่หนี้ในกลุ่มหนี้เสียที่ไม่มีใครต้องการเข้าไปข้องเกี่ยว ซึ่งหากรัฐบาลมีปัญญาจริงๆ ก็ยังสามารถแก้ปัญหากลุ่มนี้ได้ แต่หากรัฐบาลโง่ แล้วยังมีนักการเมืองโกหกอยู่เต็มคณะ ก็ไม่มีวันแก้ปัญหานี้ได้ เพราะฉะนั้น การแก้ปัญหาหนี้ที่ดีที่สุดคือต้องสำนึกไว้เสมอว่าเมื่อเป็นหนี้แล้วต้องจ่าย และอย่าสร้างหนี้โดยไม่จำเป็น แล้วต้องไม่เชื่อว่านักการเมืองโกหกแถมยังไร้ปัญญาจะแก้ปัญหาหนี้สินให้ประชาชนได้ เพราะนักการเมืองสามานย์เหล่านั้นคือตัวสร้างหนี้สินให้ประเทศชาติมากกว่า