เหตุการณ์รุนแรงในจังหวัดชายแดนใต้ปะทุขึ้นมาใหม่ในรัฐบาลไทยรักไทย ปี 2547 ตลอดเวลายี่สิบเอ็ดปีกว่าที่ผ่านมา คร่าชีวิตคนไทยพุทธ มุสลิมไปแล้วกว่า 7,000 ราย และมีท่าทีจะเพิ่มความรุนแรงขึ้นมาใหม่กดดันให้ขับรัฐบาลไร้ประสิทธิภาพออกไป และจัดเลือกตั้งเพื่อให้มีรัฐบาลใหม่ที่ดีกว่า ไปเจรจากับฝ่ายก่อความไม่สงบ

“รัฐบาลนี้ไม่สนใจเจรจาแก้ปัญหาภาคใต้ตั้งแต่ทักษิณเจรจากับอันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย สถานการณ์ยิ่งรุนแรงขึ้น ผมคิดว่าเหตุการณ์จะรุนแรงต่อไป จนกว่าจะมีรัฐบาลใหม่” แหล่งข่าวผู้มีตำแหน่งหน้าที่ในสภา กล่าวกับแนวหน้า

เขากล่าวว่า กลุ่ม BRN และแนวร่วมในจังหวัดชายแดนใต้ ที่มี่พี่น้องมุสลิมเป็นส่วนใหญ่ ต่างไม่พอใจที่รัฐบาลละเลยไม่เจรจากับผู้แทน BRN ในหลักการสำคัญ โดยรัฐบาลไทยกล่าวหาว่าผู้แทนที่มาเลเซียอำนวยความสะดวกให้เจรจากับผู้แทนรัฐบาล ไม่ใช่ BRN ตัวจริงบ้าง รัฐบาลไทยกล่าวหาว่า BRN มีหลายกลุ่มหลายฝ่ายบ้าง

“ผมยืนยันว่า BRN มีองค์กรเดียว แต่หน่วยปฏิบัติการในพื้นที่มีหน้าที่แตกต่างกัน” แหล่งข่าวผู้ทำงานการเมืองในสภากว่าสี่สิบปีกล่าวกับแนวหน้า เขากล่าวด้วยว่า “จังหวัดชายแดนใต้สงบมากว่าสิบปี จะมีเหตุร้ายบ้างก็ประปราย แต่พออันวาร์ แต่งตั้งทักษิณเป็นที่ปรึกษาเหตุร้ายเกิดก็ขึ้นรายวัน”

ตั้งแต่อันวาร์มีนายทักษิณเป็นที่ปรึกษาเหตุร้ายเกิดขึ้นในสามจังหวัดภาคใต้ 20 ครั้ง รวมทั้งวันที่ 14 มกราคม เกิดเหตุลอบวางระเบิดแสวงเครื่องบริเวณถนนสายศรีสาคร-ลูโบ๊ะยือริง ใส่รถกระบะช่วงบริเวณบ้านไอร์กือแด ม.4 ตำบลศรีบรรพต อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส ส่งผลให้ตำรวจตระเวนชายแดน 2 นาย คือ พันตำรวจโทสุวิทย์ ช่วยเทวฤทธิ์ อายุ 56 ปี ครูใหญ่โรงเรียน ตชด.บ้านตืองอ และ ดาบตำรวจโดม ช่วยเทวฤทธิ์ อายุ 35 ปี “คุรุทายาท” บุตรชายของ พันตำรวจโทสุวิทย์ ที่เป็นครูสอนวิชาเกษตรในโรงเรียนเดียวกัน ทั้งคู่เสียชีวิตจากสะเก็ดระเบิดและการถูกจ่อยิงบริเวณศีรษะ และขโมยปืนพกประจำตัวไป โดยทั้ง 2 นายกำลังออกไปซื้ออุปกรณ์เพื่อซ่อมแซมโรงเรือนเลี้ยงไก่ให้กับโรงเรียน

ล่าสุด วันที่ 23 เมษายน เหตุการณ์สองคนร้ายซุ่มยิงรถกระบะของ ร.ต.ท.วัฒนา ชูมาปาน ตำรวจ สภ.สะบ้าย้อย ขณะพาพระและสามเณร 6 รูป จากวัดเกาะอภินิหารหรือวัดกุหร่า อ.สะบ้าย้อย จ.สงขลา ไปบิณฑบาต ทำให้สามเณรวงศกร ชูมาปาน อายุ 16 ปี บุตรชาย ร.ต.ท.วัฒนา มรณภาพ และสามเณรโภคนิษฐ์ โมราศิลป์ อายุ 12 ปี บาดเจ็บ ส่วนที่เหลือปลอดภัย เหตุเกิดช่วงเช้าบนถนนห่างจากวัดเกาะอภินิหารราว 500 เมตร

วันที่ 27 เมษายน ยิงอาสาสมัครเสียชีวิต สองนาย วันที่ 28 เมษายน วางระเบิดรถสายตรวจ ตำรวจตระเวนชายแดนและซุ่มรถยนต์ ชาวบ้าน มีผู้เสียชีวิต 4 คน

“ผมเชื่อว่าเหตุการณ์ร้ายยังมีต่อไป ตราบใดที่เรามีนายกรัฐมนตรีไม่ประสางานด้านความมั่นคง และ ปล่อยให้ทักษิณเข้ามาก้าวก่ายแก้ปัญหาภาคใต้ร่วมกันนายอันวาร์” แหล่งข่าวกล่าวและแจงว่า ในมาเลเซียสถานะของนายอันวาร์ ไม่มั่นคง เนื่องจากเขาไม่ลงรอยกับพรรค PAS (PAS – Parti Islam Se-Malaysia)

PAS เป็นพรรคอุดมการณ์มุสลิมนิยม ที่มีความสัมพันธ์กับมุสลิมสองสัญชาติในภาคใต้ประเทศไทย พรรค PAS ซึ่งมีอิทธิพลเหนือจากรัฐกลันตัน ตรังกานู และรัฐเกดะห์ ใกล้ชายแดนไทย และมีข้อครหาว่า ผู้ก่อความไม่สงบในจังหวัดชายแดนใต้หลบไปอาศัยบารมีพรรค PAS หลังจากก่อเหตุร้ายในประเทศไทย

“ไม่มีใครรู้ว่าทักษิณกับอันวาร์ ปรึกษากันเรื่องอะไร ยิ่งสองคนนี้ปรึกษากันมากเท่าไหร่ BRN ยิ่งสงสัยมากเท่านั้น” แหล่งข่าวกล่าวและเสริมว่า เวลานี้สองพรรคการเมืองของไทยมีนโยบายที่ถูกใจผู้ก่อความไม่สงบในภาคใต้คือพรรคประชาชนกับพรรคประชาชาติที่รณรงค์หาเสียงให้สามจังหวัดภาคใต้เปลี่ยนจากการอยู่ใต้กำกับดูแลของส่วนกลางเป็นเขตปกครองพิเศษ

“พรรคประชาชนเขาศึกษางานต่างประเทศมานานพบว่า สามจังหวัดภาคใต้ต้องเป็นเขตปกครองพิเศษเหมือน มินดาเนา (ทางใต้ฟิลิปปินส์) และ อาเจะห์ (ในอินโดนีเซีย)” แหล่งกล่าว “แต่นั่นแหละสังคมไทยไม่ยอมรับความจริงรัฐมนตรีทวี (สอดส่อง) พูดเรื่องเขตปกครองพิเศษขึ้นมาถูกด่าจนต้องถอยกรูด” แหล่งข่าวกล่าว

แหล่งข่าวผู้มีบทบาทสำคัญในสภากล่าวด้วยว่า ความขัดแย้งในพรรคร่วมรัฐบาล ประเด็นกาสิโน มีทีท่าจะบานปลาย และนำไปสู่การยุบสภาในที่สุด “ประเด็นกาสิโน สส.มุสลิมรับไม่ได้อยู่แล้ว มันผิดหลักศาสนา แต่ที่ร้ายกว่าคือ สส.ระดับเลขาธิการพรรคร่วมรัฐบาลพูดในสภาว่า ไม่รับกาสิโนเด็ดขาด นี่แหละที่ผมมองว่ารัฐบาลชุดนี้ถึงเวลานับถอยหลังแล้ว”

พิเคราะห์จากคำพูดของแหล่งข่าวที่มีบทบาทสำคัญในสภาอนุมานได้ว่า นักการเมืองส่วนใหญ่ในสามจังหวัดภาคใต้ต้องการให้รัฐบาลไทยเจรจากับ BRN ในประเด็น “เขตปกครองพิเศษ” ในจังหวัดชายแดนแดนใต้ที่มีมุสลิมเป็นประชากรส่วนใหญ่ และนักการเมืองมุสลิมส่วนใหญ่เอนเอียงไปทางพรรค PAS และไม่ไว้ใจนายอันวาร์ กับนายทักษิณที่ปรึกษา นายรอมฎอน ปันจอร์ สส.พรรคก้าวไกลในฐานะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐ กิจการชายแดนไทย ยุทธศาสตร์ชาติและการปฏิรูปประเทศ ตอนที่ผู้ก่อความไม่สงบวางระเบิด และยิงถล่มรถ ตำรวจตระเวนชายแดน ช่วงบริเวณบ้านไอร์กือแด ม.4 ตำบลศรีบรรพต อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส ส่งผลให้ตำรวจตระเวนชายแดนเสียชีวิตสองนาย แทนที่นายรอมฎอน ประณามผู้ก่อการร้าย เขากลับตำหนิเจ้าหน้าที่ว่าไม่มีมาตรการป้องกันดีพอ

อาจารย์ปณิธาน วัฒนายากร นักวิชาการด้านความมั่นคงและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ กล่าวว่า ถ้าจะให้จังหวัดชายแดนใต้ บ้านเกิดของพวกผมสงบสุขจริง มีเรื่องที่เราควรจะต้องทำอย่างจริงจัง คือ 1.ปิดทางออก/ปิดแหล่งกบดานในมาเลเซียและการแทรกแซงจากต่างประเทศให้ได้ 2.เปิดการพูดคุยเรื่องอนาคตการปกครองในพื้นที่อย่างจริงใจกับฝ่ายการเมืองผู้กำหนดนโยบาย 3.เพิ่มอาสาชุมชนคนรุ่นใหม่กับเจ้าหน้าที่ เพื่อดูแลพื้นที่เป้าหมายให้ปลอดภัย สอดส่องรายงานการทุจริต แก้ไขปัญหายาเสพติด และสิ่งที่ขัดกับหลักศาสนา ป้องกันการใช้อำนาจที่ไม่เป็นธรรม และยุติการบ่มเพาะซ่องสุมกำลังความรุนแรงและความเกลียดชังที่กำลังเพิ่มขึ้น

ด้าน นายนิพนธ์ บุญญามณี อดีต สส.ประชาธิปัตย์หลายสมัย และอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ซึ่งเคยพบกับผู้นำเบอร์ซาตู พูโลและบีอาร์เอ็น กล่าวว่า กลุ่มผู้ก่อความไม่สงบในภาคใต้สร้างสถานการณ์ก่อเหตุร้ายรายวัน เพื่อกดดันให้รัฐบาลไทยกลับไปร่วมโต๊ะเจรจาอีกครั้งหลังจากว่างเว้นมานาน

ห้าปีแล้วที่ตัวแทนรัฐบาลไทยเจรจากับผู้ก่อความไม่สงบในจังหวัดภาคใต้ โดยที่มาเลเซียเป็นผู้อำนวยความสะดวกให้โดย ไม่เกิดมรรคผลใดๆ “กลุ่มผู้ก่อความไม่สงบได้แต่กล่าวหาว่ารัฐบาลไทยไม่มีความจริงใจแต่ในความจริงเนื่องจากความไม่เป็นเอกภาพในฝ่ายผู้ก่อความไม่สงบเอง”

นายนิพนธ์ กล่าวว่า จากประสบการณ์ตรงที่พบกับ ผู้นำพูโล บีอาร์เอ็น และเบอร์ซาตูในมาเลเซีย พบว่าผู้ก่อความไม่สงบต่างกลุ่มก็ต่างกีดกัน ไม่ให้อีกฝ่ายได้มีส่วนร่วมในการเจรจากับผู้แทนรัฐบาลไทย ผู้นำตัวจริงของกลุ่มก่อความไม่สงบส่วนใหญ่ อยู่ในประเทศสวีเดน ในประเทศเยอรมนี พวกที่อยู่ในมาเลเซียและประเทศไทยเป็นแค่ตัวสำรอง ดังนั้นจึงไม่สามารถบอกได้ว่าที่มานั่งเจรจาตัวจริงหรือตัวปลอม

สรุปว่าความรุนแรงในจังหวัดชายแดนใต้ ยังร้อนแรงต่อไป ตราบใดที่ประเทศไทย ยังมีรัฐบาลไร้ประสิทธิภาพ ไม่เข้าใจนโยบายความมั่นคง ไม่มีแผนงานยุทธศาสตร์ป้องกันเหตุร้าย

ในขณะที่นักการเมืองระดับชาติบางพรรคบางรายสนับสนุนให้ท้ายผู้ก่อความไม่สงบ ผลักดันให้จังหวัดชายแดนใต้กลายเป็นการปกครองพิเศษ ในเวลาเดียวกันรัฐบาลไทยยังไม่สามารถรู้ได้ว่า ใครเป็นหัวหน้าใหญ่ผู้ก่อการร้ายตัวจริง ซึ่งไม่แน่ บางทีอาจมีเซอร์ไพรส์ เมื่อพบว่าหัวหน้าผู้ก่อการร้ายเป็นบุคคลสำคัญที่เรา ท่านคาดไม่ถึงก็ได้

สุทิน วรรณบวร