ตามราชบัณฑิตยสภา สำนวน ต้นไม้ตายเพราะลูก มาจากการสังเกตธรรมชาติของต้นไม้บางชนิด เช่นต้นกล้วยที่เมื่อมีลูกแล้วต้นกล้วยก็ไม่เจริญอีกต่อไป รอวันตาย พ่อแม่ที่รักลูกมาก ถ้าลูกได้รับความเดือดร้อนหรือเป็นอันตราย พ่อแม่ก็จะได้รับความทุกข์ความเดือดร้อนเพราะลูกด้วย เปรียบกับต้นไม้ที่ตายเพราะลูก

ยกสำนวนต้นไม้ตายเพราะลูกมาเทียบเคียงกับ ฮุนเซน ผู้ปกครองกัมพูชาแบบคณาธิปไตย ที่มีอิทธิพลเหนือทุกสถาบันในกัมพูชา และ ทักษิณ ชินวัตร สหาย ฮุนเซน ในเมืองไทย ที่ทำตัวเป็นผู้มีอำนาจเหนือรัฐบาลพรรคเพื่อไทย และหลายองค์กรในประเทศไทย ทั้ง ฮุนเซน และทักษิณ เมื่อย่างเข้าวัยชรา ต่างก็สร้างทายาททางการขึ้นมาเป็นหัวหน้ารัฐบาลสืบทอดอำนาจทางการเมืองต่อจากบิดา

แต่สหายเจ้าเล่ห์ทั้งสองโชคร้าย ที่มีผู้สืบทอดอำนาจไม่ฉลาดแกมโกงเหมือนบิดา แถมยังด้อยสติปัญญา ไร้วุฒิภาวะ ไม่มีประสบการณ์ ไม่มีความรู้ ความสามารถในการบริหาร ผู้สืบสันดานทั้งสองฝ่ายจึงสร้างความอับอายไปทั่วหล้า และเกิดวิกฤตศรัทธาในประเทศ

กัมพูชาซึ่งปกครองแบบคณาธิปไตย ฮุนเซน คือ ผู้ยิ่งใหญ่คับกัมพูชา ที่ชาวบ้านร้านตลาดเดือดร้อน ทุกข์เข็ญอย่างไม่กล้าวิจารณ์รัฐบาลในที่สาธารณะ

ส่วนประเทศไทยปกครองประชาธิปไตยแบบไทย คือ เลือกนายกฯตามความต้องการของบ้านใหญ่โดยใช้ปัจจัยเป็นพื้นฐาน คนไทยจึงได้รัฐบาลไร้วุฒิภาวะ ไม่มีประสบการณ์ ไม่มีความรู้ความสามารถการบริหาร รัฐบาลจึงประสบปัญหาวิกฤตศรัทธาที่ร้ายแรงกว่ากัมพูชามาก เนื่องจากประชาชนออกมาขับไล่และกระบวนการยุติธรรมก็ดำเนินคดีกับผู้นำฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมและไม่ซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์

บิดานายกฯไทย-กัมพูชา ซึ่งเป็นสหายร่วมสาบาน ทำลายชาติด้วยกันมานานกว่าสามทศวรรษ ระหว่างปี 2552 ถึงปี 2557 เมื่อสหายไทย เป็นสัมภเวสีหนีคุก ไปซุกอยู่ใต้อิทธิพลบารมีสหายในกัมพูชา

ในห้วงเวลาที่สหายไทยหนีคุก ฮุนเซน แต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาเศรษฐกิจสีเทาหรือไม่ ไม่ทราบได้ แต่เชื่อว่าในห้วงเวลานั้น สองสหายสมคบกันทำลายประเทศไทย และ สงสัยว่า สองสหายสัญญาว่าจะสร้างเหตุการณ์เลวร้ายทันทีที่สหายกลับมาเป็นใหญ่ในประเทศไทย

ทักษิณ ชินวัตร กลับประเทศไทยในวันที่พรรคเพื่อไทยได้เป็นรัฐบาล แต่ทักษิณต้องอยู่ในโรงพยาบาลนาน 179 วัน แทนการนอนคุก ฮุนเซน คงรอวันทำตามสัญญาด้วยใจจดจ่อ เขาจึงรีบมาหาทักษิณทันทีที่สหายร่วมสาบานแบ่งผลประโยชน์ชาติกัน ออกจากโรงพยาบาลมาบ้านจันทร์ส่องหล้า สองสหายถกกันเรื่องอะไรเป็นความลับที่ทั้งสองเก็บไว้โดยที่คนไทยไม่มีวันรู้ว่าผู้นำเผด็จการกัมพูชา กับ ผู้นำจิตวิญญาณรัฐบาลเพื่อไทยตกลงกันเรื่องอะไร

ไม่นานหลังจากสองสหายพบกัน น.ส.แพทองธาร ในฐานะหัวพรรครัฐบาลก็เดินทางไปพบ ฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรีกัมพูชา ว่าที่นายกฯไทยกับลูกชายฮุนเซน ตกลงกันเรื่องอะไรก็เป็นความลับที่ทั้งสองฝ่ายทำเหมือนบิดา

หลังจาก แพทองธาร ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรีเธอเดินทางไปเยือนกัมพูชาเป็นทางการ มีการแถลงข่าว การเสริมสร้างความสัมพันธ์ตลอดถึงการร่วมมือพัฒนาโน่นนี่นั่น ที่สำคัญ น.ส.แพทองธารเสนอสร้างสะพานมิตรภาพแห่งใหม่ที่บ้านหนองเอี้ยน ให้กัมพูชา

นอกจากนั้น แพทองธารยังแสดงถึงความสัมพันธ์อันล้ำลึกระหว่างตระกูลฮุนกับตระกูลชิน โดยนำคู่สมรสไปเยี่ยมห้องนอนในคฤหาสน์หมื่นล้านที่ ฮุนเซน จัดให้บิดา และยิ่งลักษณ์ ชินวัตร พักอาศัยขณะลี้ภัยในกัมพูชา

ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลพรรคประชาชนกัมพูชากับรัฐบาลพรรคเพื่อไทยดำเนินไปท่ามกลางความระแวงสงสัยว่ารัฐบาลไทยกับกัมพูชา จะแบ่งผลประโยชน์จากแหล่งน้ำมัน ที่กัมพูชาอ้างเป็นพื้นที่ทับซ้อนกันในอ่าวไทย ซึ่งนักวิชาการและนักเคลื่อนไหวในประเทศไทยยืนยันว่าเป็นพื้นที่ของไทยไม่ใช่พื้นที่ทับซ้อน

น.ส.แพทองธาร อธิบายว่าพื้นที่ทับซ้อน หรือ ไม่พิสูจน์ทราบได้ หากเป็นพื้นที่ทับซ้อนแบ่งผลประโยชน์กัน 50-50 เรื่องที่คนไทยสงสัยว่า รัฐบาลจะแบ่งผลประโยชน์กัมพูชาจากทรัพยากรในพื้นที่ของประเทศไทย เป็นเรื่องพูดกันไปอีกนาน

กระทั่งจู่ๆมีข่าวว่าทหารไทยกระทบกระทั่งกับทหารเขมรที่ปราสาทตาเมือนธม จ.สุรินทร์ เหตุที่กระทบกระทั่งกันเพราะทหารเขมรนำคณะแม่บ้านขึ้นมาร้องเพลงชาติ โบกธงเป็นสัญลักษณ์และถ่ายวีดีโอเพื่อเอาไปอ้างว่าปราสาทตาเมือนธม เป็นของกัมพูชา และก็เป็นดังที่ทหารไทยคาดหมาย สื่อในกัมพูชานำเรื่องกระทบกระทั่งกันไปประโคมเป็นข่าวใหญ่ ฮุน มาเนต ก็สมอ้างว่าพื้นที่ตรงนั้นเป็นของกัมพูชา

อดีตเพื่อนร่วมงานในพนมเปญ และอดีตผู้อำนวยการสถานศึกษาที่มีบ้านพักอยู่ไม่ไกลจากปราสาทตาเมือนธม ให้ข้อมูลกับแนวหน้า ตรงกันว่า ปัจจุบันรัฐบาล ฮุน มาเนต ประสบวิกฤตศรัทธา เนื่องจากเขาไม่มีความสามารถในการบริหารและเป็นนิสัยถาวรของฮุนเซน ที่เมื่อใดก็ตามที่ความนิยมตกต่ำ เขามักสร้างสถานการณ์ขัดแย้งกับเพื่อนบ้าน ปลุกกระแสชาตินิยมให้คนกัมพูชา หันสนใจเรื่องอธิปไตยของชาติ

แหล่งข่าวให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่าทหารเขมรปลุกระดมชาวบ้าน ในพื้นที่ตรงข้ามกับจังหวัดสุรินทร์และบุรีรัมย์ ว่าปราสาท 25 แห่งบนพื้นที่ชายแดนเป็นของกัมพูชา ที่เขมรต้องเอาคืนให้ได้ในสมัยฮุน มาเนต เป็นผู้นำ แหล่งข่าวกล่าวด้วยว่าทหารเขมรเหิมเกริมยั่วยุทหารไทย เพราะพวกเขารับทราบจากพนมเปญว่า รัฐบาลไทยมีคำสั่งไม่ให้ทหารไทยตอบโต้

ความขัดแย้งจึงบานปลายถึงขั้นปะทะกัน เมื่อทหารเขมรขุดคูเลตล้ำเข้ามาในดินแดนไทย 200 เมตรที่ช่องบก เมื่อทหารไทยตะโกนบอกว่า พื้นที่ตรงนี้เป็นของไทย ทหารเขมรเปิดฉากยิงก่อน จึงมีการปะทะกันประมาณ 15 นาที เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พนมเปญประโคมข่าวเป็นเรื่องใหญ่ กล่าวว่าทหารไทยรุกล้ำดินแดนกัมพูชาและเปิดฉากยิงก่อนเมื่อทหารเขมรลาดตระเวนมาเห็น

จากเหตุการณ์ 28 พฤษภาคม ฮุน เปลี่ยนความขัดแย้งเพื่อนบ้าน เป็นสงครามน้ำลาย เขาเขียนข่าวโจมตีไทยผ่านสื่อออนไลน์และสื่อกระแสหลักทั้งหมดในกัมพูชานำไปขยายความฟ้องชาวโลกว่า ไทยรุกรานยืนครองพื้นที่บางส่วนของกัมพูชาและจะนำเรื่องขัดแย้งเขตแดนขึ้นฟ้องศาลโลก

ด้านกองทัพไทยไม่สนใจสงครามน้ำลายของกัมพูชา เดินหน้าปกป้องอธิปไตยโดยใช้วิธีเบาไปหนัก เริ่มจากเข้มงวดชายแดนเปิด/ปิด ตามเวลาที่เห็นว่าเหมาะสม นายกฯแพทองธารที่ถูกตราหน้าเป็นคนไทยใจเขมร แสร้งทำเป็นไร้เดียงสาไม่เข้าใจยุทธวิธีทหารพยายามขัดขวางการเข้มงวดเปิด/ปิดด่าน อ้างว่าเพื่อความสะดวกการค้าให้เปิด/ปิดด่านพร้อมกันได้ไหม

ฮุนเซน เมื่อเห็นท่าทีของแพทองธารเป็นเช่นนั้น เปิดเกมรุกใหญ่ทางสงครามน้ำลาย ท้าให้ปิดด่านทั้งหมด ห้ามคนกัมพูชาซื้อสินค้าจากประเทศไทย ท้าให้ไทยตัดน้ำ ตัดไฟ ตัดอินเตอร์เนต และสั่งงดซื้อน้ำมันจากประเทศไทย

ด้วยความกลัวว่าฮุนเซน จะโกรธจนตัดญาติขาดมิตรกันตระกูลชิน ที่ยังหวังพึ่งพาฮุนเซน อีกคราในไม่กี่วันข้างหน้า น.ส.แพทองธารโทรศัพท์ไปหา ฮุนเซน ออดอ้อนเอาใจในวันที่ 15 มิถุนายน แต่ได้รับการสนองอย่างสาสมวันที่ 18 มิถุนายน ฮุนเซน ปล่อยคลิปเสียงการสนทนาออกมา ทำให้บ้านจันทร์ส่องหล้าตาค้าง

การสนทนาที่เอาผลประโยชน์ครอบครัวเป็นใหญ่เป็นเหตุให้ศาลรัฐธรรมนูญรับเรื่อง 36 สว.ร้องไว้พิจารณา และสั่งให้เธอหยุดปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งมีแนวโน้มว่าจะพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตลอดกาล เมื่อศาลฯเสร็จการพิจาณา

ส่วนทักษิณ บิดานายกฯอนาคตแขวนอยู่บนเส้นด้ายในขณะที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองไต่สวนคำฟ้อง ที่กรมราชทัณฑ์ส่งนักโทษ(ทักษิณ)ไปอยู่ห้องพิเศษโรงพยาบาลตำรวจ 179 วัน เป็นตามคำสั่งขังของศาลหรือไม่ ในเวลาเดียวกันศาลอาญาก็กำลังพิจารณาคดีที่อัยการฟ้องนายทักษิณ ชินวัตร ละเมิด ม.112 พิเคราะห์ตามความหนักเบาของคดีและพยานหลักฐาน คาดว่าจำเลยอาจตายทางการเมืองไปตลอดกาล

ส่วนฮุนเซน มองจากความเป็นจริงพบว่า สงครามน้ำลายได้ทำร้ายตระกูลฮุน จนยากที่จะกลับหลังได้ การตัดเส้นทางการค้าทั้งหมดกับประเทศไทยคือการฆ่าตัวตาย สกุลฮุน ยังอยู่ดีมีกินมีใช้ไปตลอดชาติ แต่คนกัมพูชากว่า 10 ล้านคนกำลังอดตาย เมื่อประชาชนถูกกดทับจนเกินทนวันไหน นั้นคือวันตายทางการเมืองของตระกูลฮุน

ทุกวันนี้กัมพูชา อยู่ได้เพราะความช่วยเหลือจากจีน แต่ต้องไม่ลืมว่าจีนไม่ต้องการให้เพื่อนบ้านในเส้นทาง Road&Bell หรือหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง ทำสงครามกันโดยเฉพาะกัมพูชาทำสงครามกับประเทศไทย เป็นที่น่าสังเกตว่าขณะที่ฮุนเซน ท้าทายอย่างบ้าคลั่ง ปักกิ่งตบหลังเบาๆ ว่าจีนไม่อนุญาตให้นำอาวุธที่ปักกิ่งมอบให้นำไปใช้ทำสงครามกับประเทศไทย

ฮุนเซน ผู้ปากกล้าขาสั่น จึงไม่มีศักยภาพทำสงครามกับประเทศไทย สิ่งเดียวที่ทำได้ คือทำสงครามน้ำลายไปจนสิ้นรัฐบาลเพื่อไทย และเมื่อประเทศไทยมีรัฐบาลใหม่ ฮุนเซน ก็สามารถกลืนน้ำลาย ฟื้นความสัมพันธ์รัฐบาลใหม่ของประเทศไทย ซึ่งเป็นนิสัยถาวรที่เขมรทำมาตั้งแต่โบราณกาล

สุทิน วรรณบวร