นิทานชุด “ปักษีปกรณัม” ที่แพร่หลายในรัชสมัย ร.1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์นั้น ไม่ปรากฏชื่อของเจ้าของนิทานและผู้แปลออกมาเป็นภาษาไทย แต่มีผู้ติดใจใช้นิทานดังกล่าว จนถึงรัชกาลที่ 5 จึงมีการรวบรวมพิมพ์เป็นหนังสือชื่อ“ประชุมปกรฌัม 148 เรื่อง”

ในหนังสือดังกล่าว มี 24 เรื่องเป็นนิทานปักษีปกรณัม ซึ่งมีนกเป็น “ตัวเอก”หรือ “ตัวร้าย” ทุกเรื่องเป็น “คติสอนใจ” เหมือน “นิทานอีสป” จากอาณาจักรเอเธนส์เมื่อกว่า 3,000 ปีก่อน

โดย “นิทานปักษีปกรฌัม” เรื่อง “ขี้มรณะ” นี้ ช่างคล้ายกับที่“เขมรกอมบาวก์(เจ้าเล่ห์) ทำกับไทย ไม่ผิดเพี้ยน”

“นิทาน เรื่อง ขี้มรณะ”

“กาลครั้งหนึ่ง” นานมาแล้วมี “ต้นยางยักษ์” ขนาดมหึมาสูงกว่า 30 วา ขึ้นอยู่ชายป่าแห่งหนึ่ง บนยอดต้นยางมี “ฝูงนกกระทุง” มาทำรังอยู่อาศัยเป็นจำนวนมาก โดยอยู่อย่างเป็นสุขมาช้านาน ไม่มีนายพรานคนใดสามารถปีนต้นยางขึ้นมาเบียดเบียนนกได้

“วันหนึ่งใกล้ค่ำ” มีกาฝูงหนึ่งที่ออกหาอาหารอย่างเพลิดเพลินจนจำทางกลับรังไม่ได้ จึงอ้อนวอนต่อหัวหน้านกกระทุงขออาศัยต้นยางดังกล่าวหลับนอน แล้วสัญญาว่า “รุ่งเช้าพวกตนจะรีบลาจากไปทันที”

“หัวหน้านกกระทุง” ผู้ใจดี อนุญาตให้ฝูงกาอาศัยหลับนอนอยู่ที่ต้นยางยักษ์ทันที

“รุ่งเช้าวันใหม่” ก่อนฝูงกาบินจากไป “กาทั้งหลายได้ถ่ายอุจจาระจากกิ่งไม้ตกไปสู่พื้นอย่างกระจุยกระจาย

อีกไม่กี่วันถัดมาฝนได้ตกลงมาแบบพรำๆ หลายวันติดต่อกันทำให้เม็ดต้นไทรในอุจจาระงอกงามขึ้นมาอย่างฉับพลันและเติบใหญ่อย่างรวดเร็วเคียงข้างต้นยางใหญ่ เมื่อเวลาผ่านไปยาวนาน รากไทรกลับย้อยยานจากลำต้นลงไปสู่พื้นดินอย่างยั้วเยี้ย

วันหนึ่ง “สองนายพรานไพรนักล่าสัตว์” ผ่านมาเห็นนกกระทุงจำนวนมากอยู่บนต้นยาง ทั้งสองพรานจึงรีบปีนรากต้นไทร “ขึ้นไปฆ่านกกระทุงบนต้นยางตายทั้งฝูง” แล้วนำไปประกอบอาหารเลี้ยงคนในครอบครัวอย่างสุขสันต์

“ความฉิบหายครั้งใหญ่” ที่มาเยือนฝูงนกกระทุงจนถูกฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ครั้งนี้มูลเหตุมาจากความเมตตาที่นกกระทุงให้ฝูงกาพักหลับนอนแค่คืนเดียว

คืนเดียวเท่านั้น ขี้มรณะจากฝูงกาก็สร้างภัยพิบัติให้เกิดกับฝูงนกกระทุง

“นิทานเรื่องนี้ ช่างเหมือนชาวบ้านที่บ้านหนองหญ้าแก้วและบ้านหนองจานเป๊ะ เป๊ะ”

กมลศักดิ์ ตั้งธรรมนิยม