เมื่อเร็วๆ นี้ นายสติธร ธนานิธิโชติ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยให้ความเห็นต่อกรณีมีการเผยแพร่ภาพเก่าของนายเบน สมิธ ถ่ายร่วมกับนักการเมืองไทยหลายราย จนเกิดการวิพากษ์วิจารณ์ในทางการเมืองอย่างกว้างขวางว่า การใช้ภาพถ่ายเก่าเป็นข้อสรุปเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างนักการเมืองกับขบวนการทุนเทา เป็นการตีความที่ด่วนสรุป
เกินไป และไม่ใช่หลักฐานที่เพียงพอในการดำเนินคดีกับขบวนการทุนเทาได้

เพราะภาพที่ปรากฏมีอายุเกิน 10 ปี ในช่วงเวลาที่ “ตัวละครทางการเมือง” ยังอยู่ในสถานะที่แตกต่างจากปัจจุบัน เช่น ภาพที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล อยู่ร่วมเฟรมกับ เบน สมิธ ในเวลานั้น ยังเป็นช่วงที่นายอนุทิน น่าจะยังเว้นวรรคทางการเมือง หรือหากกลับมาแล้ว ก็ยังไม่มีอำนาจแต่อย่างใด ยังมีสถานะเป็นนักธุรกิจเสียมากกว่าด้วยซ้ำ และแน่นอนว่าไม่มีใครคาดคิดว่าอีกหลายปีต่อมา นายอนุทินจะก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

เช่นเดียวกับกรณีภาพนายทักษิณ ชินวัตร ที่ถูกเผยแพร่ในช่วงกลางปี นายสติธร ยืนยันว่าไม่สามารถนำภาพถ่ายมาฟันธงได้ว่าเป็นความเกี่ยวข้องเชิงธุรกิจ หรือเป็นการสนับสนุนเครือข่ายสีเทา พร้อมระบุว่า ภาพถ่ายหนึ่งภาพ ไม่ใช่หลักฐานยืนยันความสัมพันธ์เชิงลึกได้

ประเด็นที่สังคมควรให้ความสำคัญ ไม่ใช่การจับผิดจากภาพถ่าย แต่ควรให้ความสนใจต่อ เส้นทางการเงินของเครือข่ายทุนเทา ว่ามีการไหลเข้าสู่กลุ่มบุคคลหรือองค์กรใดในประเทศไทยบ้าง โดยเน้นว่า หากต้องการตรวจสอบเพื่อประโยชน์สาธารณะ ควรเริ่มจากข้อมูลที่เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ที่พิสูจน์ได้ มากกว่าการสรุปหรือตีความจากหลักฐานเทียบเคียงอื่นๆ ซึ่งไม่สามารถยืนยันอะไรที่นำมาใช้ในทางกฎหมายได้

ในช่วงที่สังคมกำลังตื่นตัวกับประเด็นทุนสีเทาและแก๊งสแกมเมอร์ ถือเป็นโอกาสสำคัญในการติดตามเส้นเงินเทาของเครือข่ายเบน สมิธ ซึ่งจะชี้ชัดได้ว่ามีบุคคลหรือหน่วยงานใดเข้าไปเกี่ยวข้องกับเงินผิดกฎหมายเหล่านี้ โดยย้ำว่า นี่คือแก่นของปัญหาที่ควรเร่งดำเนินการตรวจสอบ ก่อนที่หลักฐานสำคัญจะถูกทำลายหรือตัดเส้นทางความเชื่อมโยงไปเสียก่อน

นายสติธรทิ้งท้ายว่า เจ้าหน้าที่รัฐ หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ และประชาชนที่มีข้อมูลควรร่วมด้วยช่วยกันติดตามเส้นทางการเงินเทาอย่างรอบด้าน เพราะจะเป็นกุญแจสำคัญในการเปิดโปงความเชื่อมโยงที่แท้จริง และเป็นข้อมูลที่สามารถนำไปสู่การดำเนินการเอาผิดลงโทษผู้กระทำความผิดตามกฎหมายได้อย่างชัดเจน

สำหรับเบน สมิธ ถือสัญชาติกัมพูชา เป็นที่ปรึกษาเลขาธิการวุฒิสภากัมพูชาตั้งแต่ปี 2557 เขามีสายสัมพันธ์ลึกซึ้งกับ ฮุนเซน อดีตนายกรัฐมนตรีกัมพูชา ผ่านบทบาทในฐานะที่ปรึกษา นอกจากนี้ยังพบความร่วมมือกับ ยิม เลียก นักธุรกิจการเงินผู้ก่อตั้ง B.I.C. Bank ที่ถูกมองว่าเป็นประตูการเงินของเครือข่ายทุนการเมืองในกัมพูชาถือเป็นเครือข่ายที่ช่วยให้เบนจามินมีพื้นที่ในการดำเนินธุรกิจสีเทา ทั้งอสังหาริมทรัพย์ การเงิน และการขนส่ง ซึ่งเป็นกิจกรรมที่เปิดช่องทางฟอกเงินได้อย่างแนบเนียน จะเห็นได้ว่าบุคคลปริศนารายนี้มีบทบาทสำคัญที่เชื่อมโยงกับคีย์แมนสำคัญทางการเมืองทั้งในไทยและกัมพูชา

ที่ผ่านมา สส.รังสิมันต์ โรม อภิปรายตั้งคำถามเรื่องบุคคลปริศนาอย่าง เบน สมิธ ที่สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างทั้งปัญหาในตลาดหุ้นไทยและระบบการเงิน อาจถูกใช้เป็นเครื่องมือฟอกเงิน การเมืองไทย–กัมพูชา ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่าถูกทุนสีเทากำหนดทิศทางเบื้องหลัง รวมไปถึงความโปร่งใสจากภาครัฐ ว่ามีการตรวจสอบเส้นทางเงินเหล่านี้จริงหรือไม่

ใครที่ลิ้นยาวและไวกว่าสมอง พึงต้องระมัดระวังต้องจับให้มั่นคั้นหมายให้วายวอด เจ้าหน้าที่รัฐ หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ และประชาชนที่มีข้อมูลควรร่วมด้วยช่วยกันติดตามเส้นทางการเงินเทาอย่างรอบด้าน เพราะจะเป็นกุญแจสำคัญในการเปิดโปงความเชื่อมโยงที่แท้จริง และเป็นข้อมูลที่สามารถนำไปสู่การดำเนินการเอาผิดลงโทษผู้กระทำความผิดตามกฎหมายได้อย่างชัดเจน มากกว่าเชื่อตามภาพใบเดียว ตามที่อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยแนะนำไว้