มติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2564 ได้มอบหมายให้กระทรวงการคลังพิจารณาทบทวนโครงสร้างและอัตราภาษีทั้งในระยะปานกลางและระยะยาว เพื่อนำไปสู่โครงสร้างภาษีแบบอัตราเดียวในอนาคตที่เหมาะสมและเป็นธรรม คำนึงถึงการแข่งขันในตลาด รวมทั้งการดูแลสุขภาพของประชาชน ตลอดจนกำหนดมาตรการควบคุมการลักลอบนำเข้าบุหรี่ผิดกฎหมายจากประเทศเพื่อนบ้าน

นี่คือจุดเริ่มต้นของการปฏิรูปด้านภาษีที่มีความสำคัญต่ออนาคตของเศรษฐกิจไทย และสุขภาพของประชาชนโดยรวม แต่สิ่งหนึ่งที่ยังคงเป็นข้อกังวล คือ ความล่าช้าในการดำเนินการตามมติครม.ดังกล่าว ที่ส่งผลให้รายได้ของรัฐลดลงอย่างต่อเนื่องและอาจนำไปสู่ความเสียหายที่ยากจะเยียวยาในอนาคต

ความจำเป็นในการเร่งดำเนินการปฏิรูปโครงสร้างภาษีไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้ของรัฐเท่านั้น แต่ยังเป็นเรื่องของความเป็นธรรมและความโปร่งใสในระบบเศรษฐกิจโดยรวม ภาษีแบบอัตราเดียว (Single Rate Tax) เป็นแนวคิดที่ช่วยลดความซับซ้อนของระบบภาษี สร้างความชัดเจน ลดช่องโหว่ในการหลีกเลี่ยงภาษีโดยอาศัยกลไกด้านราคา แบบที่เกิดขึ้นตอนไทยตัดสินใจใช้โครงสร้างภาษียาสูบแบบ 2 อัตรา และเกิดการลดราคาไปแข่งขันในตลาดบุหรี่ราคาประหยัดที่มีสัดส่วนภาษีน้อยกว่า ทำให้กระทบกับการจัดเก็บรายได้ของสรรพสามิตอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้มาตลอดกว่า 10 ปี

นอกจากความเป็นธรรมและประสิทธิภาพแล้ว ความเร่งด่วนในการดำเนินการตามมติ ครม. ถือเป็นประเด็นสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม รายได้จากภาษีคือแหล่งเงินหลักในการขับเคลื่อนประเทศ ทั้งในด้านการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน การจัดสรรงบประมาณเพื่อการศึกษา สาธารณสุข และการพัฒนาสังคม หากปล่อยให้การปฏิรูปโครงสร้างภาษีล่าช้า รายได้รัฐที่สูญเสียไปจะทวีความรุนแรง สร้างข้อจำกัดต่อศักยภาพการพัฒนาประเทศในระยะยาว

ในช่วงที่เศรษฐกิจโลกผันผวน การแข่งขันเพื่อดึงดูดการลงทุนต่างประเทศเข้ามาสู่ไทยจึงมีความท้าทายมากขึ้น ระบบภาษีที่มีความโปร่งใสและเป็นธรรมจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้แก่นักลงทุนทั้งในและต่างประเทศ การปรับโครงสร้างภาษีให้ทันสมัยและเหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจปัจจุบันจึงเป็นภารกิจเร่งด่วนที่รัฐไม่ควรมองข้าม

มติครม. 28 กันยายน 2564 เป็นเสมือนสัญญาณเตือนให้ทุกภาคส่วนตระหนักถึงความจำเป็นในการปฏิรูปโครงสร้างภาษีอย่างจริงจัง การดำเนินการอย่างมีประสิทธิภาพและรวดเร็วจึงเป็นเงื่อนไขสำคัญในการหยุดยั้งความเสียหายจากรายได้รัฐที่หายไป และสร้างรากฐานที่มั่นคงให้แก่เศรษฐกิจไทยในระยะยาว เมื่อมติครม. ครั้งแรกถูกละเลย แต่ปัญหายังกัดกร่อนรายได้ภาษีไทย มติครม. 16 สิงหาคม 2565 เป็นอีกครั้งที่เห็นชอบให้กระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาภาษียาสูบ ตามมติคณะรัฐมนตรี 28 กันยายน 2564 ตอกย้ำให้เห็นความจำเป็นเร่งด่วนในการอุดรอยรั่วจากปัญหาโครงสร้างภาษียาสูบแบบ2 อัตรา ที่ควรปรับเข้าสู่ระบบอัตราเดียวเสียที

ในโอกาสนี้ ต้องขอชื่นชมกรมสรรพสามิตที่มีความกล้าหาญและมีวิสัยทัศน์ในการเสนอแนวทางภาษียาสูบอัตราเดียวเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรีภายในเดือนมกราคม 2569 ซึ่งถือเป็นการเดินหน้าตามมติ ครม. ทั้งสองครั้งที่ผ่านมาอย่างจริงจัง หลังจากที่ข้อเสนอดังกล่าวเคยถูกละเลยและไม่มีการดำเนินการให้เห็นผลเป็นรูปธรรม กระทรวงการคลังและหน่วยงานในสังกัดจึงควรเร่งรัดให้มาตรการนี้บรรลุผลโดยไม่ปล่อยให้เกิดการถ่วงเวลาอีกต่อไป เพื่อประโยชน์สูงสุดแก่ประเทศชาติและประชาชน

ท้ายที่สุดนี้ รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรตระหนักถึงความสำคัญของมติ ครม. ทั้ง 2 ครั้งและดำเนินการโดยไม่รอช้า ไม่ปล่อยให้รายได้ภาษีหายไปมากกว่า 7 หมื่นล้านแบบที่เสียไปแล้วขณะนี้ แม้จะมีการยุบสภาฯ แต่รัฐบาลยังคงมีอำนาจเต็มในการบริหารงานโดยเฉพาะการปรับภาษีอัตราเดียวเพื่ออุดรอยรั่วของรายได้รัฐ เพื่อให้ประเทศเดินหน้าอย่างมั่นคงและยั่งยืน ประชาชนไทยสมควรได้รับระบบภาษีที่เป็นธรรม โปร่งใส และตอบโจทย์ต่อการพัฒนาประเทศในศตวรรษที่ 21