การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) ได้เปิดเดินรถไฟสายอีสาน ผ่านอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ไปแล้ว หลังซ่อมแซมรางรถไฟที่เสียหาย จากอุบัติเหตุชิ้นส่วนเครนก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงหล่นลงมาทับขบวนรถไฟ บริเวณบ้านถนนคด หมู่ 11 ตำบลสีคิ้ว อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เมื่อวันที่ 14 มกราคมที่ผ่านมา

และมีรายงานว่าจะมีการประชุม คณะกรรมการ (บอร์ด) ร.ฟ.ท. ในวันที่ 29 ม.ค.2569 นี้ เพื่อพิจารณาข้อสรุปในการยกเลิกสัญญากับบริษัทอิตาเลียนไทยฯ อย่างเป็นทางการในบางสัญญา หลังเกิดเหตุ เครนมรณะดังกล่าว

ความพยายามในการยกเลิกสัญญาอิตาเลียนไทยฯนี้เป็นการส่งสัญญาณมาจากนายกฯอนุทิน ชาญวีรกูลแต่ในข้อเท็จจริงแล้ว นายกฯไม่ใช่คู่สัญญาแม้นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกฯฝ่ายกฎหมายยังระบุต้องไปหารือกับอัยการสูงสุดก่อน ผลีผลามไปรัฐอาจต้องจ่ายค่าโง่มหาศาลซึ่งเราเชื่อว่าในการประชุมบอร์ด ร.ฟ.ท.นี้ ไม่น่าจะมีการยกเลิกสัญญากับบริษัทอิตาเลียนไทยแต่คาดว่าจะเป็นการลงโทษในลักษณะอื่น และให้สามารถดำเนินการไปได้ต่อ เนื่องจากเป็นการก่อสร้างงานเพื่อสาธารณะ

อย่างไรก็ตามระหว่างนี้กระทรวงคมนาคม ได้กำหนดกติกาล้อมคอกในการก่อสร้างไว้น่าสนใจให้ดำเนินการทันทีใน 5 มิติ ดังนี้

มิติที่ 1: พื้นที่ก่อสร้างต้องปลอดภัย100% (Safety Zone) สั่งห้ามก่อสร้างเหนือทางรถไฟหรือถนนขณะมีการจราจรโดยเด็ดขาด หากจะมีการยกติดตั้งเครนหรือวัสดุอุปกรณ์ ต้องปิดการจราจร 100% เท่านั้น และต้องมีการจัดตั้งเขตควบคุมความปลอดภัย (Safety Zone) อย่างเคร่งครัด

มิติที่ 2: ยกเครื่องระบบตรวจสอบทางวิศวกรรม ให้ตรวจทานแบบก่อสร้างและรายการคำนวณใหม่ทั้งหมด โดยเฉพาะเครน LG (Launcher Gantry) ต้องมีการติดตั้งระบบ Structural Health Monitoring (SHM) หรือเซ็นเซอร์ตรวจวัดโครงสร้างแบบ Real-time ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อเฝ้าระวังและลดความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุ

มิติที่ 3: เปลี่ยนผู้ปฏิบัติงานเป็นผู้เชี่ยวชาญที่มีมาตรฐานระดับสากล ในจุดที่มีความเสี่ยงสูงอย่างโครงการ M82 ผมได้สั่งการให้ เปลี่ยนชุดผู้ดำเนินงานเครน LG ทันที โดยให้ยุติการดำเนินงานของผู้รับเหมารายเดิม (ITD) ในส่วนนี้ และให้ใช้บริษัทผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านที่มีมาตรฐานความปลอดภัยระดับสากลเข้ามาดำเนินการแทน

มิติที่ 4: เชิญวิศวกร-ผู้เชี่ยวชาญอิสระ ร่วมตรวจสอบ (Third Party) ได้เชิญ วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) ส่งวิศวกรผู้เชี่ยวชาญเข้ามาทำหน้าที่ตรวจสอบและควบคุมงานโดยอิสระ โดยให้อำนาจเต็มในการสั่งหยุดงานทันทีหากพบความเสี่ยง

มิติที่ 5: การสื่อสารที่โปร่งใส ต้องเปิดเผยข้อมูลทางวิศวกรรมให้ประชาชนทราบอย่างตรงไปตรงมา และรายงานความคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง

ความผิดพลาดส่วนหนึ่งในโครงเครนก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงถล่มที่สีคิ้ว เกิดจากผู้ดำเนินการก่อสร้างผิดเงื่อนไขในสัญญาไม่แจ้งนายสถานีรถไฟล่วงหน้าให้หยุดขบวนรถในระหว่างการก่อสร้าง

ขณะเดียวกันในส่วนของร.ฟ.ท.ก็ไม่รู้ว่าได้ติดตามข่าวสารการก่อสร้างที่ล่อแหลมเพื่อป้องกันตนเองหรือไม่ ในขณะที่ทางตำรวจยังไม่ได้ตั้งข้อหาดำเนินคดีกับใครอย่างเป็นทางการต่อเรื่องเครนมรณะ เพราะต้องตรวจสอบข้อมูลทุกฝ่ายให้รอบด้าน ที่สำคัญอะไรจะบังเอิญขณะนั้นที่เครนมรณะหล่นลงมาขณะมีขบวนรถไฟแล่นอยู่

มิติล้อมคอก ทั้ง 5 ข้อนี้ถ้านำไปปฏิบัติอย่างจริงจัง ก็น่าจะเพียงพอในการป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตได้